Week van de waarheid: nieuwe bezuinigingen?

Donderdag doet het Centraal Planbureau zijn nieuwste voorspelling voor het begrotingstekort in 2013 en 2014. Vorig jaar was dat de aanleiding voor het Catshuisoverleg over nieuwe bezuinigingen. Hoe zal het kabinet dit keer reageren?

PvdA-leider Diederik Samsom (L) en VVD-leider Mark Rutte (R) presenteren samen het regeerakkoord, 29 oktober 2012.Beeld anp

Precies een jaar geleden stond politiek Den Haag onder hoogspanning. Het CPB zou op 1 maart zijn economische prognose presenteren en het Catshuis was al gereserveerd voor de onderhandelingen tussen VVD, CDA en gedoogpartner PVV. Het wachten was alleen nog op de exacte cijfers: hoeveel zou er bezuinigd moeten worden?

Veel, zo bleek bij de voorjaarsraming van het CPB. Het begrotingstekort zou bij ongewijzigd beleid stijgen naar 4,5 procent, oftewel 28 miljard euro. Om de (Europese) 3-procensnorm te halen, moest minstens 9 miljard euro extra worden bezuinigd. Het onderhandelen kon beginnen.

Een jaar later moet het nieuwe kabinet misschien op herhaling. Donderdag maakt het CPB de cijfers voor 2013 en 2014 bekend en de vooruitzichten zijn somber. De laatste kwartaalcijfers die het Planbureau bekendmaakte waren deprimerend. Nederland is opnieuw in een recessie beland; de economie krimpt; de werkloosheid stijgt, et cetera, et cetera.

Gunstig
Afgelopen vrijdag deden de Europese rekenmeesters al een voorspelling voor de economieën van de Europese lidstaten. Het begrotingstekort voor Nederland komt de komende twee jaar uit op 3,6 procent, aldus de Europese Commissie. Normaliter zou dit kritiek opleveren vanuit Brussel, maar dit jaar lijkt de Europese begrotingscommissaris Olli Rehn Nederland gunstig gezind. Nederland is op de goede weg, aldus Rehn. Daarmee zette hij de deur open voor een tijdelijke ontheffing van de 3-procentsverplichting.

Wellicht dat het CPB-cijfer donderdag nog iets gunstiger zal uitpakken, dankzij een recente boekhoudtruc van minister Dijsselbloem van Financiën. Door een garantieregeling met De Nederlandsche Bank stijgt de winstafdracht van DNB aan de staat. Dit levert de staatskas in vier jaar tijd 3,2 miljard euro op. Voor 2013 gaat het om een bedrag van 813 miljoen. Daarmee zal het tekort niet onder de 3 procent komen, maar het is mooi meegenomen. Overigens moet de maatregel nog wel goedgekeurd worden door de Tweede Kamer. Maandagmiddag houdt de Kamer een hoorzitting, woensdag volgt een debat.

Heilig
De vraag die overblijft is of het kabinet een hoger tekort zelf zal toestaan. Voor PvdA-leider Samsom zal dit geen probleem zijn. In de aanloop naar de verkiezingen zei hij dat de norm niet heilig was omdat we de economie niet 'kapot moeten bezuinigen'. Voor Rutte zal het lastiger te verteren zijn. Een ordentelijk huishoudboekje is zijn leitmotiv en het was zijn inzet bij de verkiezingen. En hoe denkt minister Dijsselbloem hierover? Zal hij, als hoeder van de staatskas en kersvers voorzitter van de eurogroep, aandringen op extra bezuinigingen?

Het grote verschil met het vorig kabinet is dat nu niet is afgesproken dat er bezuinigd wordt als de 3-procentsnorm wordt overschreven. In het regeerakkoord staat: 'We houden ons aan de Europese afspraken.' Vrijdag bleek dat Nederland naar verwachting een jaar extra (tot eind 2014) krijgt om het begrotingstekort terug te dringen. Waarschijnlijk is dat voor alle partijen een acceptabel compromis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden