Column

Weegt race zwaarder dan rape?

Elma Drayer
Bill Cosby. Beeld ap
Bill Cosby.Beeld ap

De deconfiture lijkt zo'n beetje compleet. Deze week kwam persbureau AP met het nieuws dat de Amerikaanse acteur Bill Cosby al in 2005 verklaarde slaapmiddelen te hebben gekocht teneinde ze toe te dienen aan vrouwen met wie hij seksuele omgang begeerde. Hij erkende dit, let wel, tijdens een rechtszaak die uiteindelijk zou uitlopen op een financiële schikking.

Pikant is de argumentatie waarmee de rechter besloot de betreffende documenten nu vrij te geven. (Internetmagazine Slate.com legde woensdag uit wat de beweegredenen waren.) Cosby was, behalve gevierd acteur, ook public moralist: in boeken, interviews en optredens las hij zijn zwarte medeburgers maar wat graag de les over hun gedrag. Het 'sterke contrast' tussen Cosby de moraalridder en de Cosby die 'serieuze beschuldigingen' aan zijn broek heeft, leidde ertoe dat hij zijn recht op privacy verloor. Het maatschappelijk belang woog volgens de rechter zwaarder.

Hoe het ook zij, de onthulling is het voorlopig dieptepunt in een schandaal dat in november vorig jaar losbarstte. De ene na de andere vrouw zocht sindsdien de publiciteit om tot in detail te vertellen hoe Cosby haar ooit te pakken had genomen - vrijwel altijd na drogering. De nu geopenbaarde verklaring uit 2005 maakt het behoorlijk aannemelijk dat deze vrouwen (inmiddels zijn het er ruim veertig) niet hebben gejokt.

Als dat klopt, is het des te treuriger dat de vrouwen die jaren geleden al klaagden over hun seksuele avonturen met Cosby stuitten op wantrouwen en ongeloof. Op zichzelf niets nieuws, helaas. Hetzelfde zag je gebeuren in 2011 toen de erotische escapades van de Franse IMF-president Dominique Strauss-Kahn aan het licht kwamen. Een kamermeisje in New York beschuldigde hem van verkrachting, waarna de ene na de andere vrouw in Frankrijk DSK's seksuele opdringerigheid bevestigde.

Het maakte nauwelijks indruk. O zeker, zijn sympathisanten wilden best toegeven dat de man een gepatenteerde vrouwenliefhebber was, maar de aantijgingen waren 'hallucinaties', zaten vol 'tegenstrijdigheden'. Bovendien zou de voormalige IMF-president een 'goed karakter' hebben en niet voldoen aan 'het profiel van een verkrachter'. Alle beschuldigingen, wisten zij, waren het sinistere werk van diens politieke vijanden. Ze repten van een 'moderne heksenjacht'.

Rond Bill Cosby klonken soortgelijke geluiden - alleen kwam daar nog een tamelijk bizar argument bovenop. De acteur kreeg aanvankelijk het voordeel van de twijfel omdat het blanke vrouwen waren die hem van verkrachting beschuldigden. Dus suggereerde menigeen dat hier sprake was van een racistische samenzwering, bedoeld om de man én de zwarte gemeenschap in diskrediet te brengen.

Hartverscheurend in dit verband is het verhaal van schrijfster Jewel Allison, in maart gepubliceerd in The Washington Post. Toen de eerste vrouwen met hun verdachtmakingen naar buiten kwamen, schreef ze, wist ze uit eigen ervaring meteen dat ze geen onzin kletsten. Maar juist als zwarte vrouw durfde ze niet openlijk te vertellen wat Cosby háár eind jaren tachtig had aangedaan. Door zich wel uit te spreken, dacht ze, zou ze niet alleen meewerken aan diens val, ze zou de hele African American community beschadigen. Ze vond het, kort samengevat, te pijnlijk om vooroordelen over zwarte mannen in de kaart te spelen - helemaal omdat die in het verleden dikwijls vals beschuldigd zijn van seksueel geweld. Dus zweeg ze, hoewel ze naar eigen zeggen destijds al heel goed besefte dat ze daarmee race zwaarder liet wegen dan rape.

Het is een redenering waarop ik een tijdje moest kauwen. Eigenlijk zou het immers niet mogen uitmaken of seksueel geweld komt van een blanke dan wel een zwarte. Een verkrachter is een verkrachter, punt uit. Dat deze simpele waarheid anno 2015 verre van vanzelfsprekend blijkt te zijn, stemt me eerlijk gezegd allesbehalve vrolijk.

Intussen laten Cosby's verdedigers zich door de recente onthulling niet van de wijs brengen. Actrice Whoopi Goldberg meldde deze week dat zij als geen ander weet wat het is om het mikpunt te zijn van snap judgements. Dus daar deed zij niet aan mee. Acteur Faizon Love twitterde dat wij het nieuws over Cosby dienden te negeren. De recente moordpartij van een blanke racist op zwarte kerkgangers in Charleston was volgens hem vele malen ernstiger.

Het is dit soort gejijbak dat het klimaat vergiftigt. En een kleurenblinde wereld verder weg doet lijken dan ooit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden