Wedloop in strengheid

Rechtse taal over misdaadbestrijding? Meer politie, meer officieren van justitie, meer rechters, strenger straffen van recidivisten, meer cellen, strafpunten voor verkeerscriminelen....

Marc van den Eerenbeemt

Operatie 'Herstel Repressie' is in volle gang. Misdaad moet weer gewoon daadkrachtig worden opgespoord, vinden alle partijen. Criminelen moeten snel worden berecht en klassiek bestraft. CDA, VVD en LPF zijn daarin de voorgangers. De overige partijen volgen, zonder een spoor van de gêne over strafrechtelijk ingrijpen die in links Nederland twintig, dertig jaar geleden nog heel gewoon was. Als de politieke partijen al twisten over de beste manier van criminaliteitsbestrijding, dan gaat het vooral om het evenwicht tussen repressie en preventie. In de balans tussen die twee ligt, samen met het geloof in reclassering, ook het klassieke links-rechts-onderscheid op het thema criminaliteit.

Het voorkómen van misdaad, althans de poging daartoe, heeft vooral in GroenLinks een krachtig pleitbezorger. Volgens de partij geeft het kabinet CDA-VVD dertien keer zoveel geld uit aan repressie, ingrijpen achteraf, dan aan preventie. De PvdA wijst op de economische voordelen van repressie; voorkómen is veel goedkoper dan genezen.

CDA en VVD hebben ook hun preventievoorkeuren. In de eerste plaats natuurlijk preventie door repressie; van een goede opsporing en vervolging gaat een afschrikwekkende werking uit. De VVD wil ook opvoedingsondersteuning geven aan ouders met moeilijke kinderen. Schooluitval moet nadrukkelijk worden tegengegaan.

De LPF staat sceptisch tegenover méér preventieprojecten. De partij wil juist 'de bezem' halen door al die projecten. Alleen projecten met bewezen succes maken wat de LPF betreft een kans op een doorstart.

De heropvoedingsgedachte is weer helemaal terug. De voorstellen voor intensieve begeleiding van criminelen buitelen over elkaar heen. SP wil meer opleidingsmogelijkeden aanbieden aan gedetineerden. D66 wil hen resocialiseren. Het CDA wil de nazorg sterk verbeteren. Over verruiming van de bevoegdheden van de politie wordt de laatste jaren niet meer moeilijk gedaan. Alleen GroenLinks wil de blauwe macht nadrukkelijk in toom houden. Zo moeten leden van de mobiele eenheid van de partij voortaan identificatienummers dragen. Als één partij zich nog zorgen maakt om bescherming van de burger tegen de overheid, dan is het GroenLinks.

Voorlopig gaat het kamerbreed nog vooral om vragen als hoeveel nieuwe agenten Nederland er de komende vier jaar bij moet krijgen. Tienduizend agenten (CDA), vijfduizend agenten (VVD) of gewoon 'meer' agenten (PvdA)?

Unieke rechtse standpunten zijn vooral te vinden bij de LPF. Die wil bijvoorbeeld de speelruimte van rechters beperken door minimumstraffen in te voeren voor zware misdrijven. De repressiekampioen heeft ook een sociaal gezicht. Plaats meer gevangenen samen op een cel. Waarom niet, als we kennelijk ook accepteren dat patiënten in verpleegtehuizen wel samen op zaal worden geplaatst?

Links is streng geworden. Maar hun softere imago speelt linkse partijen nog altijd parten op dit thema.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden