Reportage Sint Maarten

Wederopbouw Sint Maarten: zelf het dak op met het Rode Kruis

Met de bijdrage van de Nederlandse overheid voor de wederopbouw van Sint Maarten na orkaan Irma is nog altijd niets gedaan. Intussen helpt het Rode Kruis bewoners hun eigen daken te herstellen. Dat is hoog tijd.

Bewoners van de wijk Dutch Quarter op Sint Maarten repareren hun eigen dak met assistentie en geld van het Rode Kruis. Beeld Niels Wenstedt

Hij is geen echte stukadoor. Hij heeft niet eens een muur om te stuccen. Maar Grout Moncrieffe loopt rond met een troffel alsof hij, die gemoedelijke reus met zijn afgetrapte sneakers, zijn oorringen en wenkbrauwpiercing, het stuk gereedschap al ruim anderhalf jaar gebruikt.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Ook nu hij bezoek heeft van twee medewerkers van het Rode Kruis op Sint Maarten. Ingenieur Aniek Borgeld en civiel technicus Mike DePinto zijn in het Dutch Quarter – de arme volkswijk waar de 49-jarige Moncrieffe met moeder en vriendin woont – langsgekomen om te kijken of ze kunnen helpen met het herstel van zijn huis.

De jonge zwarte hond Desperado vindt het maar niets, dat bezoek. Hij houdt zich half schuil, maar blaft zich de longen uit het magere lijf. ‘Sorry’, zegt de gastheer. ‘Die hond is hier na Irma komen aanlopen. Mijn vriendin gaf hem wat te eten, en toen is ie gebleven. Wat kon hij ook anders?’

Weinig. Irma was niet alleen voor een wanhopige, getraumatiseerde hond, maar vooral voor duizenden mensen op het Caribische eiland Sint Maarten een breekpunt in hun leven. De orkaan, met de grootste kracht ooit in de regio gemeten, raasde op 6 september 2017 over dit autonome land binnen het Nederlands koninkrijk. Negentien maanden later zijn de gevolgen ervan nog altijd zichtbaar.

Inventarisatie

Kort na Irma maakte het Rode Kruis een eerste inventarisatie van de schade. Meer dan 90 procent van de woonhuizen had een tik van Irma meegekregen. Sommige waren compleet verwoest, andere hadden niet veel meer dan een lelijke schram. Het herstel van de daken had prioriteit, ook voor staatssecretaris Raymond Knops van Koninkrijksrelaties, die namens de Nederlandse regering met 550 miljoen euro over de brug kwam voor een duurzaam herstel van het eiland. De Wereldbank werd gevraagd de hulp te stroomlijnen.

Half december 2018 berichtte de Nederlandse Rekenkamer dat met het Nederlands geld op Sint Maarten ‘nog geen dak’ was hersteld. Eind volgende maand begint in de Cariben, voor de tweede keer na Irma, een nieuw or­kaanseizoen. Hoog tijd dus dat de daken worden gerepareerd.

Terwijl het geld van de Nederlandse overheid nog vast zit in de bureaucratie van de Wereldbank, is het Rode Kruis daadwerkelijk aan de slag gegaan. Eind juni, zo is de bedoeling, zullen 1.200 huizen in elk geval weer een behoorlijk dak hebben. De organisatie heeft negentien miljoen euro beschikbaar, opgehaald bij een inzamelingsactie.

Is het allemaal te weinig en te laat? ‘In onze benadering is het glas halfvol’, zegt Fanny de Swarte, die voor het Rode Kruis diverse projecten coördineert. Het geklaag over de bureaucratische stroperigheid van de vermeend arrogante Wereldbank klinkt in alle hoeken van het eiland. Het Rode Kruis laat zich hier liever mee in, maar steekt de handen uit de mouwen. ‘Laat me het zo zeggen: onze mensen zijn aanwezig in de wijken, de straten en de huizen. Ze helpen waar ze kunnen en leiden mensen op om mee te werken aan het herstel. Wij zorgen voor materiaal en technische ondersteuning. We zijn bézig.’

Architect Birgit Vaes en aannemer Harald Bonzet werken aan het dak van een huis in de wijk Middle Region. ‘Je kunt soms al helpen met kleine dingen’, zegt Vaes. ‘bijvoorbeeld door een schroef te gebruiken, waar eerst een spijker zat – dat soort werk. Als je kleine dingen bij elkaar optelt, krijg je toch een beter huis als resultaat.’ De operatie onder leiding van het Rode Kruis – het herstel van 1.200 daken – gaat vijf miljoen euro kosten. De overige dertien miljoen zijn voor andere projecten.

Op het dak zijn Sint-Maartenaren bezig met het bevestigen van blauwe golfplaten. ‘Iedereen wil het liefst een betonnen dak’, vertelt Bonzet, ‘maar niet ieder huis is daarvoor geschikt te maken.’ Per woning wordt voor circa tienduizend euro materiaal aangeschaft.

Schoonmaakster

Een van de ‘bouwvakkers’ is Yvette St Romain. Ooit was ze schoonmaakster, nu werkt ze mee aan het herstel. ‘Ze hebben me geleerd hoe ik moet meten, hoe ik boorgaten moet maken, allemaal van die dingen waarvan ik niks wist.’ Ook van haar eigen woning is het dak weggeblazen. ‘Maar dat is een huurhuis, en de eigenaar zegt dat hij nog altijd wacht op geld van de verzekering. Ik word thuis niet echt nat. Maar echt veilig voel ik me ook niet.’

Bij het huis van Grout Moncrieffe in het Dutch Quarter is veel meer nodig dan een nieuw dak. Er staan nauwelijks nog muren – die troffel van hem zal toch een keer van pas komen. ‘Ik ga het Rode Kruis niet vragen alles voor me te regelen’, zegt de op Jamaica geboren Moncrieffe. ‘Wij zijn Sint-Maartenaren, wij zijn gewend de dingen zelf te moeten doen, want de overheid laat zich bij ons niet zien. Maar een beetje hulp? Alsjeblieft wel. Alles is welkom.’

Opleiding

Bij het kantoor van het Rode Kruis, dat zelf ook nog zichtbare Irma-schade heeft, kunnen eilandbewoners een korte opleiding volgen om zelf nieuwe, stevigere daken te timmeren. Dit onder het opgewekte motto van aannemer Harald Bonzet. ‘Het kan wel, het kan heus wel. Op het moment dat de spanten stevig vastzitten, ben je al goed op weg.’

Volgens coördinator De Swarte begint er ‘steeds meer vaart’ in het project te komen. Dat zal wel moeten ook, meent Bonzet. ‘We hebben het hier over de armere mensen van Sint Maarten, de meest kwetsbaren. Zelf hebben ze nauwelijks middelen. Uiteindelijk zal de overheid voor betere huisvesting moeten zorgen. Tot die tijd willen wij de mensen niet almaar onder een blauw noodzeiltje laten zitten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden