Wedergeboren Harlem gaat tijdens bezoek premier onverstoorbaar door

'Opschieten, want over tien minuten gaat het licht uit', roepen wat bouwvakkers premier Kok en zijn gevolg na wanneer de premier het in aanbouw zijnde winkel- en uitgaanscentrum Harlem USA wordt binnengeleid....

Van onze correspondent Bert Lanting

Het bliksembezoek van Kok aan de beroemde en beruchte zwarte wijk is heel low key gehouden. De premier heeft twee auto's met veiligheidsagenten meegekregen - een eis van de Amerikaanse regering - en verkeersagenten leggen langs de route het verkeer soms even stil, maar verder gaat Harlem onverstoorbaar zijn gang.

Het Harlem USA-project is het paradepaartje van de Upper Manhatan Empowerment Zone (Umez), dat met subsidie van de overheid nieuw economisch leven in de armste delen van de wijk probeert te blazen door particuliere investeerders aan te trekken.

Investeerders en grote winkelketens meden Harlem vroeger als de pest, wegens het geweld in de wijk. Maar de afgelopen jaren is de wijk aan een wedergeboorte bezig. De misdaad is spectaculair gedaald, en Harlem is nu de belangrijkste toeristische trekpleister van New York geworden, nog voor het Empire State Building.

Via belastingvoordelen en leningen hoopt de Umez de komende tien jaar 1,2 miljard dollar aan investeringen aan te trekken. Daarvan wordt een kwart bijgepast uit de Umez-kas. Het past precies in de third way die president Clinton en Wim Kok propageren: het beste antwoord op armoede is niet de overheidshulp, maar het ondernemersschap stimuleren.

'We hebben hier nu maar twee bioscopen', zegt Umez-directeur Terry Lane. 'Stel je voor, op een half miljoen mensen!' Volgens de Umez biedt de wijk schitterende perspectieven voor ondernemers: er zit een enorm gat tussen de koopkracht van de Harlemmers en het aanbod.

Harlem USA zal naar schatting tweeduizend nieuwe banen opleveren. Toch klinkt er ook kritiek op het Umez-project. Volgens sommigen werkt het onvermijdelijk bureaucratie en vriendjespolitiek in de hand.

In het North General Hospital, het enige particuliere ziekenhuis voor zwarten in de Verenigde Staten, krijgt Kok uitgelegd wat het ziekenhuis voor de wijk betekent. Maar het opvallendste is het contrast met Nederland: 20 procent van de patiënten is onverzekerd.

Wat kan Nederland dan van Harlem leren? Kok: 'Harlem heeft in een diepe put gezeten; in Nederland hebben we zulke verpaupering niet meegemaakt. Maar wat we hier wel kunnen leren, is hoe je economische mogelijkheden een stad goed kunt benutten'.

Hij kan het niet nalaten een Amerikaanse journaliste uit te leggen dat Europa wat het sociale stelsel betreft de VS ver vooruit is. 'Maar dat is geen kritiek hoor', roept hij haar vriendelijk na.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden