Webhandel bedrijven geen succes

Aan consumenten viel op internet geen cent te verdienen. Dus wierpen de echte goudzoekers zich twee jaar geleden op b2b - business-to-business -, webhandel tussen bedrijven onderling....

Zomer 2000: trots meldt LogiGo.com dat het medesponsor is van een Formule 1-raceteam van Ford. Nog geen jaar later: het Woerdense internetbedrijf schiet zelf, happend naar adem, de berm van de elektronische snelweg in. Reden: een chronisch gebrek aan geldschieters.

Aan ambities geen gebrek bij LogiGo en zijn topman, Douwe Mik. Het bedrijf moest uitgroeien tot de grootste Europese online marktplaats voor de transportsector. Een distributeur die twintig pallets met goederen van Milaan naar Medemblik wilde laten vervoeren, zou op internet de verlader met de beste prijs moeten kunnen vinden.

Op papier zag het er goed uit. De praktijk bleek weerbarstiger. 'Aanbieders en zoekers van vrachtruimte registreerden zich wel, maar tot zakendoen via internet kwam het minder vaak dan wij hadden verwacht', vertelt Mik. Zijn bedrijf, dat in februari echt begon, verkeert nu in surseance.

De teloorgang van LogiGo.com is niet uniek. Marktplaatsen op internet sneuvelen in een tempo van een tot twee per week. Ze verdwijen voor de buitenwacht vaak even geruisloos als ze begonnen.

De schattingen over het aantal virtuele handelspleinen lopen uiteen van tweeduizend tot enkele tienduizenden. Het begrip marktplaats deed zijn intrede twee jaar geleden, toen de consumentenmarkt op internet zijn eerste slijtageplekken begon te vertonen. B2c - business to consumer - was passé, b2b - business to business - zou het helemaal worden.

Niet langer zouden inkopers van ondernemingen catalogi van concurrerende leveranciers hoeven door te worstelen op zoek naar het juiste product voor de juiste prijs. Slimme software op internet zou aanbieder en afnemer snel en efficiënt in contact brengen.

Gouden bergen werden de uitbaters van b2b-websites beloofd. In het jaar 2004 zouden bedrijven voor het ontzagwekkende bedrag van 12 biljoen gulden onderling via internet verhandelen.

Van korte duur

De goldrush is van korte duur gebleken. Nog steeds voorspellen onderzoeksbureaus dat de b2b-sector enorm zal groeien. Zoals Forrester, dat onlangs liet weten dat in 2005 een derde van alle handel tussen bedrijven in Europa via internet zal verlopen. Hetzelfde Forrester dat vorig jaar al waarschuwde dat de helft van de inkoopsites het niet gaat redden.

Het zijn niet alleen kleintjes als LogiGo.com die het loodje leggen. In de Verenigde Staten bleek begin dit jaar de reputatie van grootste computerbouwer niet voldoende om klanten te lokken naar de marktplaats van Dell. De website hield het krap vier maanden uit. FreightWise, een Amerikaanse branchegenoot van LogiGo, deed in februari het licht uit. Onlangs volgden PepMarket, dochter van energiebedrijf PepCo, PetroCosm van oliereuzen Texaco en Chevron en eGarden, van het tuiniersbedrijf U.S. Home & Garden.

In Europa van hetzelfde laken een pak. PaperX, een digitale marktplaats voor de Europese papier- en verpakkingsindustrie, ging begin maart kopje onder. Vrijwel gelijktijdig deed Eumedix de deuren dicht. Het Nederlandse initiatief voor een handelsplein in medische artikelen stond een maand eerder nog in de top 10 van 'b2b-winnaars' van het Amerikaanse onderzoeksbureau Jupiter. Het bedrijf had de beste kansen om de onvermijdelijke shake-out in de sector te overleven, aldus Jupiter.

'We hebben last gehad van het negatieve sentiment rond internet', meent Mik van LogiGo. 'Dat heeft financiers afgeschrikt.' Het Woerdense bedrijf had 9 miljoen euro nodig om verder te kunnen. 'Maar we konden nog geen grote omzetten laten zien, zoals kapitaalverschaffers tegenwoordig eisen.' LogiGo vroeg aan zowel aanbieder als afnemer 3 procent van de waarde van elke transactie.

Toch is de internetmalaise niet de enige reden voor de tegenwind waarmee de b2b-bedrijven kampen. 'Het aanbod aan marktplaatsen is overweldigend', constateert Patricia Grijpsma van het Electronic Commerce Platform Nederland (ECP.NL) . 'Welke aanbieder heeft de toekomst? Wie overleeft? Als je als bedrijf vreest de boot te missen, moet je misschien wel met álle marktplaatsen in zee.'

Geldkwestie

Het is ook een geldkwestie. 'Ondernemers hebben net miljoenen geïnvesteerd in systemen om hun eigen bedrijfsprocessen te reguleren. Voor deelname aan een marktplaats moeten ze die deels op internet zetten. Daar heeft niet iedereen zin in', aldus Grijpsma.

Vooral het management staat volgens de ECP-adviseur sceptisch tegenover internet. De inkoop van goederen gebeurt van oudsher per telefoon en fax. Contracten werden bezegeld met een handdruk. 'Sommige bedrijven doen al twintig jaar zaken met dezelfde leverancier. Daar nemen ze geen afscheid van omdat de jongste bediende internet heeft ontdekt', stelde Mike Qualley van de marktplaats PlasticsNet onlangs vast.

Daarbij komt dat leveranciers vaak niet samen met hun rivalen in een centrale catalogus willen staan. Ze zijn bang dat de concurrentie snel onder hun prijzen gaat zitten. 'Bij LogiGo konden ze elkaars prijzen niet zien', verzucht Mik, 'maar die angst zat er toch in. De sector is kennelijk nog niet rijp voor een publieke marktplaats.'

Mik gooit het met tien van de oorspronkelijke veertig personeelsleden over een andere boeg. LogiGo wil zijn software aan transporteurs en verladers gaan verkopen. Die kunnen daarmee een eigen interne marktplaats opzetten. 'Potentiële klanten hebben ons erop gewezen dat ze daar wél behoefte aan hebben', aldus Mik. 'Misschien krijgen we zo alsnog een kans om ons te bewijzen.'

Misschien. Als b2b-marktplaats had LogiGo drie tot vier rivalen in Europa. Als softwarebouwer kruist het bedrijf het pad van IBM, SAP en Oracle. Ook deze mastodonten hebben zich op de b2b-markt geworpen. Dankzij de shake-out sneven niet alleen de virtuele marktplaatsen. Ook de makers van b2b-software hebben zichzelf in de etalage gezet.

Aan ambities blijft in Woerden voorlopig geen gebrek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden