'We zullen onze pap met ze delen'

De Nederlanders zijn welkom, zeggen de separatisten in het rampgebied. Elders, langs de Russische grens, wordt zwaar gevochten met het Oekraïense leger.

PETROPAVLIVKA / GRABOVE - De abrikozen zijn bijna rijp. Een cameraman haalt met een statief een tak naar beneden om ze te plukken, de rebellen doen hetzelfde met een kalasjnikov. De inwoners zijn nog altijd zo van slag dat ze zijn vergeten er jam van te maken. Verderop inspecteren Nederlandse onderzoekers samen met de OVSE locaties. De plek waar de cockpit is terechtgekomen, de plek waar de motoren crashten en de plekken waar de meeste lichamen gevonden zijn.

Ruim een week na het ongeluk met vlucht 17 van Malaysia Airlines hebben sommige buurtbewoners er genoeg van. Ze hebben de brokstukken van hun land en uit hun tuinen verzameld en op een grote hoop gegooid. Soms liggen er bloemen, branden er kaarsjes. Bij een van de plekken is een rouwkrans neergelegd. 'Aan de slachtoffers van de vliegramp. Van de burgers van Torez. In medeleven.'

Op de vele checkpoints in en rondom Donetsk zijn de rebellen op de hoogte van het Nederlandse plan en de komst van de veertig agenten van de marechaussee. 'Ja, daar heb ik van gehoord. Een soort militaire politie. Ik ben op de hoogte', zegt een rebel die documenten van alle voorbijgangers grondig naloopt. Hij staat naast een reeks betonblokken die midden op de weg zijn gezet. Hij lijkt afwezig, er zit een blauwe waas in zijn ogen. 'Het is heel simpel. Ik volg gewoon orders op. Ik ben een gewone soldaat. Als van boven is besloten dat ze er langs mogen, dan mogen ze er langs. Snap je?' Hij lacht. 'Het is oorlog. Ik volg orders op. Zo werkt dat.' In de berm, uit het zicht gehouden door bomen, staan hun vluchtauto's.

Eerder heeft ook de zelfbenoemde premier van de Volksrepubliek Donetsk Alexander Borodaj laten weten dat hij geen bezwaar heeft tegen Nederlanders in het gebied. 'Laat ze maar komen, desnoods met wapens', zei Borodaj. Hij vecht een oorlog uit met Kiev, niet met Den Haag. Bovendien komt iedere vorm van erkenning of internationaal contact hem goed uit. Je zag hem glimlachen toen de Maleisiërs hem 'excellentie' noemden.

Borodaj is de politiek leider van de rebellen, de man die het contact met Moskou onderhoudt. De werkelijkheid op de grond is weerbarstiger. Er zijn allerlei spelers, van elkaar rivaliserende bataljonscommandanten tot Igor Strelkov, de rechtlijnige militair leider van de opstandige regio.

Het lijkt erop dat Nederland een deal heeft gesloten middels de OVSE, de organisatie die al sinds het begin van het conflict een belangrijke rol speelt. Hun waarnemers zijn vaak lastiggevallen, bedreigd en zelfs ontvoerd, maar ze hebben een verstandhouding met de rebellen. De OVSE-expedities zijn routine geworden. Voor en achter de witte jeeps van de organisatie rijden een paar dozijn rebellen mee.

Ook die rebellen hebben niets tegen de komst van de Nederlanders. De twee zwaarbewapende mannen die in een gloednieuwe Toyota Prius in politiekleuren rijden lachen om het idee dat de marechaussee zonder wapens komt. 'Ja, zo valt het best mee met die NAVO-jongens', zegt de een. 'Wat een grap.' Bang dat het conflict uit de hand zou kunnen lopen zijn ze niet. 'Moet je luisteren, als de NAVO hier komt ingrijpen, dan komt Rusland ons helpen. Dan zien we nog weleens wie er sterker is, Rusland of de NAVO.' Iedereen is unaniem. De vijand komt uit Kiev, met de rest van de wereld hebben de rebellen geen probleem.

Dat geldt zeker voor de gewapende buurtbewoners van Petropavlivka die een controlepunt hebben opgezet een paar kilometer buiten de plek van de crash. Normaal gesproken werken ze in de mijnen, nu staan ze op de barricaden. Gewone mannen in spijkerbroek. 'Laat ze maar komen die Nederlanders', zegt een. 'Kunnen we ze ook nog feliciteren met hoe geweldig hun elftal heeft gespeeld tijdens het WK!' Vitaly, de aanvoerder van de groep, zal zijn best doen. 'Als ze toestemming hebben van boven, dan zullen we ze ontvangen. We zullen ze te eten geven, we zullen onze pap delen.' Dan knipoogt hij. 'En als het aardige kerels zijn, kunnen we ze ook nog wel iets te drinken geven.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden