'We zijn toch een fatsoenlijk land?'

Minister Verdonk had drie locaties op het oog waar een vertrekcentrum voor asielzoekers moest komen. Alleen Hilversum werkte mee onder voorwaarden....

Hij heeft er 'niet om gevraagd' en 'zat er ook niet op te wachten' er is dus sprake van enige opluchting bij burgemeester Ernst Bakker van Hilversum nu Justitie afziet van een terugkeercentrum voor uitgeprocedeerde asielzoekers in zijn gemeente. Maar de manier waarop de onderhandelingen zijn afgekapt, doet hem vermoeden dat minister Verdonk voor Vreemdelingenzaken geen idee heeft van de maatschappelijke weerstand tegen haar plan om in drie jaar tijd 26 duizend ex-asielzoekers uit te zetten. 'Ik kan me niet voorstellen dat andere gemeenten nu wel meewerken.'

Bakker en zijn Larense collega Roest schreven Verdonk een brief met voorwaarden waaronder ze bereid waren van asielzoekerscentrum Crailo een vertrekcentrum te maken: bijna twintig agenten extra, de garantie van onderwijs voor asielkinderen, voldoende medische zorg en 'humanitaire maatregelen' voor 'schrijnende gevallen'. Geen overdreven eisen, vindt de burgemeester, die alle fractievoorzitters van zijn gemeenteraad mee had en verder weinig obstakels zag. Bakker had maandag nog 'stellig' de indruk dat de minister hem tegemoet wilde komen. Maar dinsdagmiddag kwam een korte fax van Verdonk, waarin de onderhandelingen werden afgebroken. De voorwaarden, zo staat erin, vormen een 'totaalpakket dat voor mij onvoldoende basis vormt voor een vervolggesprek'.

Daarmee is Verdonk alledrie de locaties kwijt die ze op het oog had voor vertrekcentra, na weigeringen van Dongeradeel en Eindhoven. 'Ze heeft er zelf de stekker uitgetrokken', zegt Bakker. 'Mijn mening over het asielbeleid is een andere dan die van de minister, maar het is voor mij als burgemeester een bestuurlijke verantwoordelijkheid om een politiek besluit, bekrachtigd door de Tweede Kamer, uit te voeren. Wij hebben consequent op een loyale manier meegewerkt aan de onderhandelingen. In elk geval: het scheelt ons nu een hoop werk.'

Heeft u de eisen niet opgeschroefd om onder een vertrekcentrum uit te kunnen komen? 'Nee. Onze voorwaarden zijn redelijk: ik heb de korpschef gevraagd uit te rekenen hoeveel extra agenten nodig zijn. Die is professioneel genoeg om dat te kunnen inschatten. En je moet exasielzoekers toch in elk geval menswaardig behandelen.'

De minister onderhandelt nu met andere gemeenten. 'Ja dat lees ik. Ik wens haar veel sterkte. Dongeradeel wilde graag een vertrekcentrum vanwege de werkgelegenheid, maar de sfeer daar is in korte tijd volledig omgeklapt. De burgemeester van Eindhoven, nota bene een VVD-burgemeester, weigerde op voorhand al. Ik kan me niet voorstellen dat er nog andere gemeenten zijn die zonder voorwaarden willen meewerken.Er is een grote gevoeligheid onder de bevolking over dit onderwerp, en die wordt alleen maar groter. Ik merk dat als burgemeester. Ik vraag me zelfs af of de gemeenteraad van Hilversum akkoord was gegaan met een vertrekcentrum, ook al was Justitie op onze voorwaarden ingegaan.'

Onderschat Verdonk de weerstand tegen haar plannen? 'Ik weet niet waar de minister mee bezig is. Ik merk wel dat het draagvlak voor haar uitzettingsbeleid afkalft, in rap tempo, in alle lagen van de bevolking. Oud en jong, rijk en arm.'

Toch zal er een oplossing moeten komen voor 26 duizend uitgeprocedeerden. 'De enige oplossing is alsnog het pardon te verruimen voor asielzoekers die al jaren in Nederland zijn. Dat scheelt een hoop werk en moeilijkheden. Maar het is ook een kwestie van fatsoen. De oogen oorkleppen moeten af. Bij Justitie, en bij de Tweede Kamer. We zijn toch een fatsoenlijk land?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden