'We zijn teleurgesteld. Niet alleen over de tocht, maar ook over het mediadebacle'

De Elfstedentocht was steeds mijlenver weg, maar de televisiejournalistiek was alle distantie allang uit het oog verloren, schrijft tv-recensent Jean-Pierre Geelen.

De pers bij de persconferentie van de Vereniging De Friesche Elf Steden gisteravond.

Toch een momentje, om twee minuten over acht. De prachtig grijze Wiebe Wieling, voor minstens achttien microfoons in een persconferentie, live uitgezonden op ongeveer alle zenders: 'Beste mensen: ik heb geen goed nieuws.'

Boven het land klonk het sissende geluid van een kolossale ballon die leegliep. Om met ijsmeester Jan Oostenburg te spreken: 'Ik denk dat wij een geweldige periode achter de rug hebben van tweeënhalve dag.'

Welkom terug op aarde. Vooral ook aan de vertegenwoordigers van de media. Die hielden dagen vol dat in Nederland de Elfstedenkoorts zou zijn uitgebroken, maar de vraag is of die eigenlijk wel is geconstateerd buiten Hilversum en omstreken.

DWDD was vorige week, na één dag vorst, de bron van de besmetting. Sindsdien nam het aantal gevallen alleen maar toe, mede gevoed door een bestuur van de Vereniging Friesche Elfsteden dat zich met Twitter en persconferenties de nieuwe eeuw in heeft geschaatst.

Hoogtepunt van de epidemie was het NOS Journaal dat woensdag meer dan twintig minuten had uitgetrokken voor het dunne ijs. 'De mooiste persconferentie die ik in jaren heb meegemaakt', zei Mart Smeets opgetogen. Ook symptomatisch was de vraag van die ene journalist die de weg duidelijk al ver vóór Bartlehiem kwijt was: 'Is dit nu het einde van de Elfstedenkoorts of niet?'

Wiebe Wieling verdient een erekruisje voor zijn nuchterheid te midden van zoveel bezopen verslaggevers.

Is er opvang voor de slachtoffers Jeroen Snel en Tijs van den Brink vandaag? Het olijke tweetal van de EO zit deze dagen in coltrui en vest in een dagelijks IJsjournaal. Het moet de gedachte aan lopen over het ijs zijn die hen tot woensdagmiddag sterkte in hun rotsvaste geloof dat de tocht zou doorgaan. Van den Brink had erover nagedacht, en riep maar: 'De tocht komt elke dag dichterbij.'

In werkelijkheid was die tocht steeds mijlenver weg, en raakte zelfs - afgaand op de weerberichten en metingen van ijsmeesters en rayonhoofden - steeds verder uit zicht, maar de televisiejournalistiek was alle distantie allang uit het oog verloren.

In plaats daarvan leverde de journalistiek zich over aan een collectief carnaval. Bij RTL lagen de draaiboeken al klaar voor een speciale Ik hou van Friesland, vertelde Albert Verlinde in de 'beetje surrealistische uitzending' van Elfstedenkoorts, een ingelast en zeldzaam ongelukkig gepland programma, direct na het uiteenspatten van de zeepbel.

De journalistiek begaf zich dagenlang op glad ijs. Met slappe zinnetjes zoals op Radio 1, woensdag: 'Er ís een mogelijkheid dat een éventuele Elfstedentocht toch op zondag gereden zóú kúnnen worden.' Juridisch sluitend, niets meer aan doen.

In Moraalridders diende Marjan Moolenaar als microfoonstandaard voor Tijs van den Brink. Net terug uit zijn ijskeet in Ankeveen, vuurde hij - nu in pak - vanuit de studio zijn prangende vragen af aan Wiebe Wieling. 'Ja meneer Wieling, hoe gáát het met u?' 'Hebt u enig idee wat u hebt aangericht in Nederland?' 'Ik heb het gevoel dat u er aangeslagen uitziet. Klopt dat?'

We zijn teleurgesteld. Niet alleen over de tocht, maar ook over het mediadebacle. De journalistiek, of wat daarvoor door moest gaan, is door het ijs gezakt - televisie voorop. Zie haar maar weer eens op het droge te krijgen.

Het kan verbeelding zijn, maar aan het einde van de avond verscheen onder in het scherm het noodnummer van Stichting Korrelatie. Boven Hilversum cirkelden traumahelikopters.

Jean-Pierre Geelen is tv-recensent van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.