'We zijn niet zielig, we zijn verwend'

Er is maar één uitweg uit de (euro)crisis, zegt futurist Marcel Bullinga. We moeten terug naar de deugden van de jaren vijftig.

© THINKSTOCK

De euro is een misser, vindt 56 procent van de Nederlanders. Ik kan daaraan toevoegen: een geld rondstrooiende Europese Unie ook. Welvaart zonder werk en zakendoen zonder moraliteit zullen ons op termijn vernietigen, zei Mahatma Gandhi. Nou, dat is precies wat er gebeurt. De hele wereld heeft zich er de afgelopen dertig jaar aan bezondigd, en nu betalen we de rekening. Vindt u het gek?

Wilde westen
39 triljoen euro aan schulden wereldwijd en u denkt dat uw welvaart echt is? We zijn niet zielig, we zijn verwend. Welkom in het wilde Westen! De wereld waarin je slapend rijk werd. Omdat je lekker lang in hetzelfde huis woonde of omdat je het mooie vak van bonusbankier en graaibestuurder had geleerd. Het verwende Westen leeft erop los en consumeert zich het graf in met vers gedrukte, volstrekt waardeloze euro- en dollarbiljetten. Het Oosten spaart en financiert de Westerse schuld. Werp maar eens een boze blik op de 'Global Public Debt Clock' van The Economist.

Gratis geld is het voornaamste 'systeemlek' van dit piramidespel. Er zijn tal van prachtige Engelse termen voor die niemand snapt, zoals deficit spending en quantative easing. Het komt neer op geld scheppen uit niets. Het heeft een onstabiele schijnwelvaart gecreëerd in Ierland, Griekenland en de Verenigde Staten.

Tel daarbij op dat we te weinig energie hebben voor de groei van de wereldbevolking, en dat de voornaamste bron (olie) al dertig jaar lang de elites in verschillende dictaturen op de been houdt. Die elites kopen op hun beurt met ons eigen oliegeld onze bedrijven en havens op. Bovendien zal een steeds langere rij van steeds schaarsere grondstoffen de komende jaren veel militaire conflicten veroorzaken en veel staten instabiel maken. Te lang hebben we hiervoor onze ogen gesloten.

Doodlopende steeg
Het komt erop neer dat we collectief ons gezonde verstand hebben verloren. We zijn terechtgekomen in een doodlopende steeg die onherroepelijk leidt naar een Big Bang, een financiële atoombom. En die is van een heel andere orde dan de zoveelste Zwarte Maandag. Futuristen spreken er al jaren over, en de nachtmerrie is nu heel dichtbij.

Het is de hoogste tijd om op onze schreden terug te keren. Einstein had gelijk: oplossingen moet je zoeken buiten het systeem dat de problemen heeft veroorzaakt. Dus niet nog meer schulden maken. Nee, terug naar de jaren vijftig!

We moeten weer echt geld gaan gebruiken, geld dat gebaseerd is op werk en niet op speculatie. Gebruik oude vormen van 'lokaal geld', zoals de Nederlandse gulden of de Engelse Totnes pound. Dat is een stimulans voor de lokale economie en bant speculatie.

Grootmoederstijd

Grootmoeder betaalde gewoon haar rekeningen en maakte het huishoudboekje kloppend. Zet de tering naar de nering. Geef niet meer uit dan je hebt, en leen met mate om te investeren. Terug naar grootmoeders tijd. Sparen! Een beproefd recept uit voorgaande eeuwen.

Stop de steun aan Europese landen met een zwakke economie. Laat Griekenland eindelijk failliet gaan en zelf weer overeind krabbelen. Breng de Europese Unie terug naar wat die in de jaren vijftig was: niet een geldverdelingsmachine, maar een economische unie van samenwerkende landen die hun eigen broek ophouden.

Daarnaast moeten we anders gaan produceren. We moeten weer energie, voedsel en producten gaan produceren in de eigen regio. Word zelfvoorzienend! Stop dat gesleep met goederen en mensen over de hele wereld. Transport betekent afhankelijkheid van landen die zich tegen ons zullen keren. Dus geen zonnecollectoren in de Sahara, maar hightech zonnefilm op het dak van uw eigen auto en huis met extreem hoge opbrengst. Elke cent onderzoek moet gaan naar de zon en naar andere lokale energiebronnen, of dat nou aardwarmte is of de persoonlijke energie die u opwekt door te lopen. Handig voor uw mobieltje en voor uw conditie.

Zelfvoorzienendheid is niet een 'optie' of een leuk scenario. Het is bittere noodzaak. De enige uitweg. Alleen dan heeft Europa nog een toekomst - en niet als openluchtmuseum. De 3D-printer, de zonnecel en een ouwe sok. Dát zijn de symbolen van de toekomst. Niet een schuldpapier.

Marcel Bullinga is auteur van het boek Welcome tot the Future Cloud - 2025 in 100 voorspellingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.