'We zijn aan de beurt, zo voelt men dat in Twente'

Het bestuursgebouw van de Universiteit Twente wordt verbouwd, maar dat belet de voorzitter van het college van bestuur, rector-magnificus prof....

Opleiding, benadrukt Van Vught, géén faculteit. Die zit al bij de Westfälische Wilhelms Universität in Münster, waarmee de UT zal samenwerken. Münster ligt op een steenworp afstand van Enschede. Twente kan zo met de opleiding beginnen. Volgend jaar met vijftig studenten, het jaar daarna met honderd.

In het Universitair Medisch Centrum Utrecht verbaast prof. dr. G. Blijham zich over zoveel Twentse bescheidenheid. 'Geen faculteit? Hoe noemt hij zijn studenten dan als ze afgestudeerd zijn? Dat is toch gewoon semantiek.' Blijham is voorzitter van de raad van bestuur van het ziekenhuis en vice-decaan van de medische faculteit. Hij verwoordt het gevoel van de acht geneeskundefaculteiten in de strijd om de extra plaatsen voor studenten.

Zijn boodschap: er is geen behoefte aan een nieuwe opleiding. De bestaande acht kunnen de vraag goed aan. Nieuwe opleidingen halen alleen maar opleidingsplaatsen in andere ziekenhuizen weg, ze lokken docenten van andere faculteiten vandaan en voegen niets toe.

Blijham: 'Het is niet dat we Twente of Brabant niets gunnen, de vraag is wie het snelst en het efficiëntst die plaatsen kan realiseren. Dat zijn wij: acht universitaire medische centra met acht academische ziekenhuizen en acht bijbehorende infrastructuren.'

Van Vught betwijfelt dat. Twente heeft al een opleiding biomedische wetenschappen en de regio beschikt over het grootste niet-academische ziekenhuis in Nederland, het Medisch Spectrum Twente (MST). Daar kunnen opleidingsplaatsen worden gecreëerd voor Twentse artsen-in-opleiding. Twente zal bovendien veel gebruik maken van ICT in het onderwijs, van virtuele snijtafels. 'Dat heeft nog niemand.'

Van kannibalisering van bestaande universiteiten zal geen sprake zijn, eerder van aanvulling, zegt Van Vught. Als Twente tenminste een eigen medische opleiding krijgt, want de besluitvorming moet nog worden afgerond. Minister Hermans van Onderwijs benadrukt wel hoe blij hij is met alle plannen van Twente en de Katholieke Universiteit Brabant, maar de concurrentie is groot.

Volgens Blijham voegt een opleiding in Twente niets toe. Enschede heeft dan wel een opleiding biomedische wetenschappen, maar de vernieuwing komt van elders, bijvoorbeeld uit Utrecht. Daar wordt gewerkt aan het kunsthart, aan robotchirurgie, aan weefseltechnologie, noem maar op.

Maar daar gaat het Blijham niet om. Waar het om gaat, is dat het artsentekort snel wordt weggewerkt en daarvoor zijn de acht bestaande UMC's beter toegerust dan welke nieuwe opleiding ook. Elke andere oplossing is contraproductief. Dat leidt tot een braindrain, er verdwijnt klinische capaciteit en het leidt tot vertraging.

De faculteiten werken intussen in hoog tempo aan onderwijsvernieuwing. Ze onderzoeken of er meer artsen kunnen worden opgeleid door zij-instromers toe te laten. Studenten met een afgeronde hbo-opleiding of met een biomedische achtergrond. Blijham: 'Wij willen al vroeg in de opleiding een brug slaan tussen theorie en contacten met patiënten, vanaf het derde jaar. Dat kost opleidingsplaatsen en die zijn er dan niet meer voor co-assistenten.'

Van Vught van Twente vindt dit veel te defensief. Overal in de medische sector zijn tekorten, elke uitbreiding is winst. En de universiteit is er klaar voor, eigenlijk al sinds 1967, toen de achtste medische faculteit naar Maastricht ging. Dat heeft veel pijn gedaan, Twente is toe aan een cadeautje. De plannen zijn afgerond, de collegezalen zijn beschikbaar. Komend jaar al kunnen de eerste vijftig studenten beginnen.

Van Vught: 'Er is veel verzet tegen onze plannen vanwege eigenbelang van de acht. Wij zijn gewoon aan de beurt. Zo voelt men dat in Twente. En vernieuwend is het ook. Met virtuele snijtafels, met een verkorte opleiding, met telematica.' Blijham haalt nog eens diep adem. 'Het gaat niet om aan de beurt zijn, daarvoor is het probleem echt te groot. Het gaat om wie het snelst en efficiëntst aan de slag kan.'

Hij bestrijdt het vermeende eigenbelang van de acht bestaande faculteiten.

'Juist onze ziekenhuizen hebben het meeste last van het artsentekort. Wij krijgen geen personeel meer. Wij hebben ons altijd ingespannen om het tekort aan te pakken. En je ziet de vernieuwing nu overal.'

Blijham meent dat de race nog niet is gelopen. De acht UMC's hebben onlangs een stevig pleidooi neergelegd bij de ministers van Volksgezondheid en Onderwijs om hun positie te benadrukken. Nu begint het wachten.

Ook voor Twente, trouwens. De universiteit jubileert eind deze maand. Het zou mooi zijn als minister Hermans tegen die tijd wat van zich laat horen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden