bellen metjeroen visser

‘We zien Scandinaviërs toch een beetje als mensen die het nét iets beter voor elkaar hebben dan wij’

Onderwijs, ouderverlof, gelijkheid: Nederlanders spiegelen zich graag aan Scandinavische landen. Onze kersverse Scandinavië-correspondent Jeroen Visser wil onderzoeken of dat wel terecht is. ‘We hebben het beeld van gelukkige, duurzame hipsters die vreedzaam samenleven, maar klopt dat wel?’

De Zweedse hoofdstad Stockholm, gezien vanuit de lucht. Beeld Getty
De Zweedse hoofdstad Stockholm, gezien vanuit de lucht.Beeld Getty

Dag Jeroen, vanuit welke standplaats neem je de telefoon op?

‘Stockholm! De mooiste stad van de wereld. Er zijn vier landen in mijn regio, of vijf als je IJsland meetelt, waarvan Zweden de meeste inwoners heeft. En het is het rijkste land. Dus dan is het logisch om daar te gaan zitten, al had Kopenhagen ook goed gekund.’

In de zomer van 2019 stopte onze laatste Scandinavië-correspondent, waarom blijft het toch een relevante regio voor een correspondentschap?

‘Ik denk dat de belangrijkste reden is dat Nederlanders ontzettend geïnteresseerd zijn en zich ontzettend vaak spiegelen aan Scandinaviërs. We zien hen toch een beetje als mensen die het nét iets beter voor elkaar hebben dan wij. De bekende statistiek dat ze de gelukkigste mensen ter wereld zijn komt vaak voorbij. Het onderwijs in Finland is vaak als voorbeeld genoemd.

‘We weten dus dat de Scandinaviërs het goed voor elkaar hebben op meerdere terreinen en wij Nederlanders zijn heel benieuwd hoe ze dat doen. In discussies hoor je vaak: ‘Hoe doen de Scandinaviërs dat eigenlijk? Kunnen we daar niet eens gaan kijken?’. Daarom is het goed om iemand hier te hebben.’

Waarom wilde jij dat graag doen?

‘Omdat ik mij afvraag in hoeverre dat beeld van ‘gelukkige, duurzame, vreedzaam samenlevende hipsters’ klopt.’

‘Zweden hebben de reputatie koud en afstandelijk te zijn, maar onze kinderen zitten hier op een Zweedse school en we zijn door andere ouders met open armen ontvangen. Ze willen ons helpen, we zijn thuis uitgenodigd om pizza te komen eten terwijl de kinderen samenspelen, ze proberen ervoor te zorgen dat die kinderen bij elkaar in de klas komen zodat ze elkaar al kennen. Het zijn particuliere voorbeelden, maar dat koude klopt er al niet bij.

‘En daarbij zijn er ook grote verschillen tussen de landen. De Zweden vinden de Denen mensen die regels aan hun laars lappen en veel alcohol drinken. Andersom vinden de Denen de Zweden enorme regelneven.’

In hoeverre is het dan nog gerechtvaardigd om Scandinavië als één gebied te beschouwen?

‘Dat is een goede vraag. Het is wel zo dat de landen internationaal vaak samenwerken. In veel discussies is er overeenstemming over hoe je je moet opstellen. De uitdagingen zijn vaak hetzelfde. Klimaatverandering, of de relatie met Rusland en de dreiging die daar vanuit gaat.

‘En dan is er nog iets ongrijpbaars als een ‘Scandinavische identiteit’, die moeilijk valt te definiëren. Maar de Noorse, Zweedse en Deense taal lijkt erg op elkaar, de mensen kunnen elkaar goed verstaan. Voor de Finse taal zit dat iets anders.’

Jeroen Visser, de kersverse Volkskrant-correspondent in Scandinavië. Beeld Pauline Niks
Jeroen Visser, de kersverse Volkskrant-correspondent in Scandinavië.Beeld Pauline Niks

Zijn er meer voorbeelden op basis waarvan Nederlanders hun beeld van de Scandinaviërs misschien zouden moeten bijstellen?

‘Onze columnist Sander Schimmelpenninck heeft een heel interessant artikel geschreven over de ongelijkheid die is toegenomen in Zweden. We hebben het idee dat Zweden een ontzettend egalitair land is, een van de meest sociaal-democratische samenlevingen ter wereld, maar hij stipt aan dat in een buurt in Stockholm de levensverwachting zestien jaar lager ligt dan in een andere buurt. Dat soort dingen vind ik wel echt interessant.

‘Ik woon hier nu twee maanden, ik denk dat er nog meer voorbeelden komen als ik hier langer woon. Mensen nemen hier lang ouderschapsverlof op. Daardoor is het gebruikelijk dat je één of anderhalf jaar wacht voordat je je kinderen naar de crèche brengt. Dat is voor Nederlanders best gek, die doen dat al na drie maanden. Ik vraag mij af of dat iets goeds is of niet.

‘Met onze kinderen hadden we een ‘‘inscholingsperiode’’. Dan moet je eerst drie dagen met je kind mee naar de crèche om ze te laten wennen. Dus ik heb drie dagen op school gezeten en lekker geluncht met warme zalm en aardappels, want ze hebben een eigen kok op de crèche. Dat vind ik meteen al heel interessant.’

Dus Zweedse kinderen worden enorm gepamperd?

‘Dat ga ik voor jou uitzoeken!’

Fijn. Welke onderwerpen heb je nog meer op je lijstje staan?

‘Zlatan Ibrahimovic natuurlijk. Hij is laatst 40 geworden, maar je ziet hier op elke hoek van de straat een poster of een reclamespot met hem in de hoofdrol. Ook hier in het perscentrum waar ik zit hangt een poster van hem. Waarom is hij nog steeds zó groot?

‘En Abba. Ken je dat nog, Abba? Die waren wereldberoemd, we hebben er vaak op gedanst. Nu komen ze na bijna veertig jaar opeens terug, waarom? Ik hoop een van de leden van Abba daarover te gaan spreken.

‘Een derde voorbeeld: Zweden is ontzettend goed in het maken van popmuziek, er zijn allerlei producenten die nummer 1-hits hebben geschreven of geproduceerd. Max Martin bijvoorbeeld, die onder meer Hit me Baby One More Time van Britney Spears heeft geschreven en geproduceerd. Hij staat wereldwijd op nummer drie wat betreft het maken van nummer 1-hits, na Lennon en McCartney. En er zijn er nog meer, ook Spotify komt hier vandaan. Ik wil weten hoe dat zit.

‘Zo is er nog veel meer. Ook politiek en geopolitiek zijn veel verhalen te maken. Op een of andere manier fascineert de regio ons toch.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden