Analyse Tour de France

We zien de Tour van alle kanten, maar waar blijven de beelden vanuit het peloton?

Beelden vanuit het peloton. Beeld Velon

Van drie kanten werd de etappezege van Wout van Aert maandag getoond door de televisiecamera’s. Van voren, van boven en van de zijkant. Wat ontbrak, waren de beelden vanuit het peloton; beelden die de kijker een indruk geven van wat het is om met gevaar voor eigen leven naar de meet te sprinten.

In snelheidssporten als de Formule 1 en het motorracen zijn dat soort beelden gemeengoed. De ervaring van de coureur wordt via minicamera’s op de auto’s en motoren overgebracht aan de kijker. Waarom niet in de Tour? Gezien de teruglopende kijkcijfers en het verouderde kijkerspubliek (rond de zestig jaar) lijkt het toevoegen van opwindende beelden geen overbodige luxe.

De wielersport ziet het belang van vernieuwing. In 2014 verenigde een groot deel van de ploegen zich in het collectief Velon, dat als doel heeft om nieuwe doelgroepen aan de sport te binden. ‘Jongeren kijken niet meer via de tv, maar via hun telefoon naar de koers’, zegt Iwan Spekenbrink, teambaas van Sunweb. ‘Ze hebben een aandachtsspanne van 15 seconden. Daarin moet je wat anders brengen dan een helikoptershot van een kasteel. Ze gaan niet meer vier uur wachten op een etappe die toch eindigt in een massasprint.’

Van binnenuit

Via Velon experimenteren de ploegen sinds 2014 voorzichtig met zogeheten ‘on-bikeshots’. In de Tour van 2015 waren er beelden te zien vanaf de bodycam van een mecanicien van Orica Greenedge na een massale valpartij in de derde etappe, op weg naar Hoei. Er klonken ambulances, getoeter en gekreun. Overal lagen renners, de een nog gehavender dan de ander.

In 2018 zat Jasper De Buyst van Lotto-Soudal onbedoeld op de eerste rang toen Chris Froome het weiland in reed. Via een dashcam van De Buyst ziet de kijker het peloton naar rechts zwenken, waarna Froome schouder aan schouder komt te rijden met Rick Zabel. Daarna kukelt hij in het gras.

Het is zoals ploegbaas Spekenbrink het graag ziet. Niet meer de koers van de buitenkant laten zien, zoals nu gebeurt, maar van binnenuit. ‘Wat is nou het aantrekkelijke van onze sport? Dat is het afzien, de pijn, het lijden. Dat moet je dus ook laten zien.’

Extra gewicht

In deze Tour rijden gemiddeld tien renners dagelijks rond met camera’s. Hun shots zijn sporadisch live te zien in de tv-registratie van de Franse televisie, maar de meeste beelden staan na de etappe online, op de sites van Velon en de ploegen. In het oog sprongen de beelden van de val van Jakob Fuglsang in de eerste etappe; een tuimeling die door de tv-camera’s was gemist.

De ploegen zelf bepalen dagelijks wie de camera op de fiets krijgt. Meestal zijn het de renners die geen rol spelen in de finale die de beelden maken, omdat de kanshebbers geen extra gewicht willen meenemen en geen nadeel willen ondervinden in de aerodynamica.

Volgens Velon-baas Graham Bartlett hoeft dat geen beletsel te zijn: ‘Als je verwacht dat het een massasprint wordt, dat moet je juist níet de sprinter de camera geven, maar eerder de lead-out-man. Het gaat er om dat je die sprinter ziet.’

Geen proeftuin

In Nederland zendt de NOS de etappes van de Tour uit. Daarbij is ze afhankelijk van wat de Franse tv aanlevert. Dat de onbike-beelden niet in elke live-uitzending te zien zijn, heeft verschillende redenen. NOS-regisseur Pim Marks merkt dat Tourorganisator ASO huiverig is om te experimenteren. ‘Het is de Tour de France, het grootste wielerevenement ter wereld. Als ze iets willen introduceren dan moet het goed zijn. Ze willen geen proeftuin zijn.’

Ook de techniek is een beperkende factor. Een Touretappe wordt niet, zoals Wimbledon of een motorrace, in een stadion of afgesloten circuit gehouden, waarin optimale verbindingen gelegd kunnen worden. Marks: ‘De afstand tussen fietscamera en vliegtuig is meer dan vijf kilometer. Daar zijn zware zenders voor nodig en daar horen weer flinke accu’s bij. Bij fietsen zijn we nog afhankelijk van het 4G-netwerk. 5G belooft veel meer te kunnen in de nabije toekomst.’

Zelf noemt hij het ontbreken van geluid bij de onbike-beelden doorslaggevend. ‘Je wilt de kettingen kunnen horen en het geschreeuw. Net als de communicatie tussen ploegleiding en renners. Waarom gebeuren dingen zoals ze gebeuren? Zo maak je de sport veel inzichtelijker.’

Velon-baas Bartlett denkt dat de technische problemen spoedig opgelost zullen zijn en dat mettertijd ook de ASO zal meegaan. Dan is het slechts een kwestie van tijd, meent hij, voordat elke renner is uitgerust met een camera. ‘Je hoort mij niet zeggen dat die camerabeelden het ei van Columbus zijn. Maar het is wel één van de aspecten om de fanbase te vergroten. En hoe groter de fanbase, hoe aantrekkelijker het voor sponsoren wordt om te investeren in het wielrennen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden