'We willen onze oude vertrouwde ANBO terug'

Het blijft rommelen in 's lands grootste ouderenorganisatie ANBO. Leden deden gisteren in Utrecht hun beklag over het 'dictatoriale' reorganisatiebeleid. 'Er is niks mis met bingo.'

Inspraak tijdens de protestbijeenkomst van ouderenbond ANBO maandag in de Utrechtse Jaarbeurs. 'We kunnen niet meer bij ons eigen geld en ledenbestand.' Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant

'We willen onze oude vertrouwde ANBO terug', klinkt het maandagmiddag herhaaldelijk in de Julianazaal van de Utrechtse Jaarbeurs. Bijna 150 verontruste leden hebben een protestbijeenkomst belegd tegen het 'dictatoriale' reorganisatiebeleid van directeur-bestuurder Liane den Haan. Het zijn bestuurders van afdelingen uit het hele land, van Zuid-Holland tot de Achterhoek, van Tilburg tot Friesland. Ruim twintig afdelingen zijn niet aanwezig, maar hebben wel hun steun betuigd.

'Dit is een actie die door het hele land gedragen wordt', beweert dagvoorzitter Peter de Boer. 'We zijn allemaal zeer verontruste leden. De ANBO is ónze vereniging.'

Geen verjaardagskaarten

De grootste seniorenorganisatie in het land (180 duizend leden, bijna vierhonderd afdelingen) staat in brand sinds het ANBO-hoofdkantoor in Woerden (vijftig medewerkers) alle lokale bankrekeningen en lokale websites heeft geblokkeerd. 'Opeens ben je alles kwijt', zegt Dicky Stijns van de afdeling Wageningen. 'We kunnen niet meer bij ons eigen geld en ledenbestand.'

De afdeling Noordwijk zegt zelfs geen verjaardagskaarten meer naar de leden te kunnen sturen - ze hebben geen toegang meer tot namen, adressen en geboortedata. Bijna eensgezind klagen ze over de overval die 'Woerden' gepleegd zou hebben.

Dit zijn de belangrijkste verwijten van de 'opstandelingen':

De lokale afdelingen zijn onder curatele gesteld door het hoofdkantoor

Het hoofdkantoor heeft alle lokale rekeningen, met een tegoed van 3,4 miljoen euro, geblokkeerd. Alle financiën worden voortaan centraal door Woerden geregeld. Lokale afdelingen moeten voor lokale activiteiten goedkeuring vragen aan het hoofdkantoor. De dissidenten beschouwen die actie als het 'inpikken' van hun geld, waaronder ook gemeentelijke subsidies die voor specifieke lokale projecten zijn bedoeld. Zij vermoeden dat het hoofdkantoor daarmee eigen tekorten wil dempen, wat door 'Woerden' stellig wordt ontkend.

Volgens directeur Den Haan is het traject om lokale tegoeden op één centrale rekening te zetten, al jaren geleden in gang gezet, op advies van bureau Berenschot. Zij rept van een financiële chaos bij sommige afdelingen. Bovendien is er volgens haar veel 'slapend geld' bij inactieve afdelingen. Die krijgen 4,30 euro per lid, maar doen daar verder niets mee. Via een centraal financieel beheer kunnen die slapende tegoeden volgens haar beter worden ingezet voor activiteiten van actievere afdelingen.

De opstandelingen eisen maandag in een motie dat lokale afdelingen weer over hun eigen geld kunnen beschikken. Volgens hen helpt het centralistische beleid van 'Woerden' de lokale afdelingen om zeep. Want nu kan het hoofdkantoor beslissen welke lokale activiteiten wel en niet worden gefinancierd. 'Er is niks mis met bingo', aldus dissident Ton Kohlbeck, geroyeerd voorzitter van de afdeling Oegstgeest.

Alle penningmeesters zijn gecriminaliseerd en geschoffeerd

Directeur Den Haan heeft bij de versnelde blokkade van lokale rekeningen gewag gemaakt van fraude bij lokale afdelingen. Er is bij enkele afdelingen inderdaad gefraudeerd, erkennen de opstandelingen. Dat is verwerpelijk, maar het zijn 'opgewarmde prakken' van enkele jaren geleden die er nu weer bij gesleept worden om het reorganisatiebeleid erdoor te drukken.

Veel penningmeesters van lokale afdelingen voelen zich in een goede naam en werk aangetast: 'Alsof we allemaal fraudeurs en graaiers zijn.' De critici eisen openlijke excuses van de directeur.

Volgens Den Haan is de afgelopen jaren voor zeker twee ton gefraudeerd en kan het fraudebedrag nog verder oplopen. Zij beweert dat in sommige afdelingen ook geld is verdwenen naar stichtingen die zich met vastgoed bezighouden. Ook dat is een argument om de financiën voortaan professioneel en centraal te regelen, meent ze.

De lokale afdelingen worden opgeheven

De hele structuur van de ANBO gaat op de schop, waarbij de lokale afdelingen worden opgeheven. Dat is het einde van onze ouderenbond, zeggen de tegenstanders. Want de afdelingen met hun vrijwilligers en lokale activiteiten - van bingoavonden tot busreisjes en voorlichtingsbijeenkomsten - staan het dichtst bij de leden. Zo wordt de ANBO een soort ANWB, slechts 'een belangenbehartiger' in Den Haag. 'Misschien zijn we de afgelopen jaren niet alert genoeg geweest, maar dit is ons nooit verteld', aldus Stijns. 'Gaat de reorganisatie ten koste van de afdelingen, vroegen we dan. Nee, dat gaat niet gebeuren.'

Het hoofdkantoor zegt dat niet de afdelingen worden opgeheven, maar de afdelingsbesturen. Bestuursleden worden 'activiteitencoördinatoren' die voor lokale activiteiten financiering kunnen aanvragen bij het hoofdkantoor. 'Lokale bestuursleden zijn daartegen, omdat ze plucheplakkers zijn', aldus Den Haan. Volgens haar gaat nu zeven ton per jaar naar lokale bestuursleden, die daarmee vooral etentjes en reisjes betalen. Dat geld moet naar de leden, vindt ze.

Deze reorganisatie wordt van hogerhand doorgedrukt, onder het mom van een democratisch besluit

Directeur Den Haan beweert dat de ledenraad unaniem achter het beleid staat. Maar die ledenraad is de afgelopen jaren behoorlijk uitgedund, van 25 tot 15. Opengevallen plaatsen worden niet meer opgevuld. Volgens dissident Kohlbeck zijn 'tientallen mensen' uit onvrede uit de ledenraad gestapt - in het begin werden hun plaatsen nog wel opgevuld, sinds een omstreden statutenwijziging niet meer. 'Het democratisch gehalte bij de ANBO is ver te zoeken', zegt Izak Mauritz van de afdeling Wageningen.

Critici van het beleid zijn afgesnauwd of weggewerkt, beweren de opstandelingen. Volgens Kohlbeck heerst ook op het hoofdkantoor 'een angstcultuur': van een klokkenluider heeft hij vernomen dat daar de afgelopen tien jaar ('tijdens het bewind van mevrouw Den Haan') liefst 55 medewerkers onvrijwillig zijn vertrokken. De directeur zelf spreekt van het ontslag van slechts tien mensen wegens disfunctioneren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden