Column

'We willen natuurlijk niet dat Mariëtte Hamer rsi krijgt omdat ze al dat geouwehoer moet uittypen'

Dat het niet bepaald lekker gaat bij de PvdA nu het kabinet het moeilijk heeft, mag geen verrassing heten, schrijft Johan Fretz. 'Sociaaldemocraten, die altijd hun mond vol hebben over Samen en Gemeenschapszin, zijn over het algemeen niet zo goed in... samen en gemeenschapszin.'

PvdA-leider Diederik Samsom in gesprek met een bezoeker van de Zaailandmarkt in Leeuwarden. Beeld anp

'Linkse Kamerleden vaker afwezig dan rechtse Kamerleden', las ik gister. Logisch: als je als links Kamerlid in de verhoorkamer van Diederik Samsom aan de leugendetector zit, kan je niet zomaar even weg. Bovendien zijn er natuurlijk überhaupt steeds minder linkse Kamerleden. De PvdA loopt leeg. Hoorde mensen zeggen dat het laf is van Hilkens dat ze opstapt, maar eerlijk gezegd heb ik liever dat Kamerleden een streep trekken als de Haagse realiteit hun principes dreigt te vermorzelen, dan dat ze Ferrier/Koppejan-stylo op ons gooien.

Dat het niet bepaald lekker gaat bij de PvdA nu het kabinet het moeilijk heeft, mag geen verrassing heten. Sociaaldemocraten, die altijd hun mond vol hebben over Samen en Gemeenschapszin, zijn over het algemeen niet zo goed in... samen en gemeenschapszin. Het is altijd hetzelfde liedje: rechts sluit de rijen, links vecht elkaar de tent uit. Binnen de VVD is ook een hoop gemor over Rutte II, maar al dat openlijke gedonder zul je daar niet snel meemaken.

NSA
Nu schijnt het er bij de PvdA ook wel straf aan toe te gaan. De gesprekken van de fractievergaderingen blijken te worden opgenomen. Daar was vooral de NSA kwaad over: die houden de copyrights van dat soort opnames liever voor zichzelf. Maar in de PvdA moet je altijd eerlijk delen, dat zit nu eenmaal heel diep. De woordvoerder van de partij stelde ons gerust: die vergaderingen worden al jaren opgenomen en dienen als notulen. Goed argument, we willen natuurlijk niet dat Mariëtte Hamer rsi krijgt omdat ze al dat geouwehoer moet uittypen.

Maar kennelijk dienen de opnames niet alleen als notulen. Bronnen melden dat Kamerleden door Samsom zouden worden geconfronteerd met eerdere uitspraken als ze van mening veranderen. Zie het al voor me: een woeste Samsom die in een achterkamertje de rebelse Hilkens een tapeje laat horen met haar eigen stem en zegt: 'Zie je nou Myrthe, een halfjaar geleden vond jij die illegalen nog helemaal niet zo zielig, dus zullen we gewoon afspreken dat we dit als volwassen mensen oplossen en ons aan de afspraken in het regeerakkoord houden?'

Inspirerend materiaal - intrige, chantage, conflict - het kan zo in de politieke dramaserie die ik aan het schrijven ben. Maar als het klopt en Hilkens door dit soort spelletjes opstapt, is dat natuurlijk een schande. In de Grondwet staat dat een Kamerlid zonder last moet kunnen stemmen: dat betekent dat een Kamerlid altijd onafhankelijk moet kunnen oordelen over kwesties. Kennelijk mag je bij de PvdA gaandeweg niet tot andere inzichten komen. Wat je eens zei, moet je blijven vinden. Treurig, maar het verklaart ook een hoop.

Boulimia-patiënt
Toch heb ik met Samsom te doen. Ga er maar aan staan om leiding te geven aan een club waarin iedereen het altijd weer beter weet op de momenten, dat het moeilijk wordt. De kiezers van de PvdA gaan met de partij om zoals een boulimia-patiënt met ongezond eten: ze proppen zichzelf er gulzig mee vol, maar daarna kotsen ze het weer uit en hebben ze spijt. De enige troost voor Samsom is dat er vroeg of laat altijd weer een volgende vreetbui komt.

Dat kan nog best even duren, getuige de tragische foto waarop Samsom woest opzij kijkt naar een oudere vrouw op een plein in Leeuwarden. De vrouw moet huilen. De kop erbij is al dodelijk: 'Samsom laat vrouw huilen' en het schijnt dat de vrouw in het gesprek Rutte dood wenste, maar het beeld zegt alles. Toen ik het zag, moest ik opeens denken aan de keer dat ik Samsom ontmoette. Het was bij een televisiedebat van de KRO in 2011 waar hij te gast was als politicus en ik als... tja: volslagen onbekende. Na afloop dronken we een biertje. Ik vroeg hem of hij de ambitie had om ooit partijleider te worden. Ja, antwoordde hij volmondig. Maar, voegde hij eraan toe: pas veel later. Nu, amper twee jaar verder is hij partijleider, ligt zijn huwelijk aan diggelen, is zijn fractie verdeeld en laat zijn achterban hem in de steek. Je kunt nog zoveel van politici zeggen, maar dat ze het doen voor eigen gewin: mwah, niet zo'n sterk punt.

Ik denk dat er in het team van de PvdA inmiddels hard wordt nagedacht over de slogan voor de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen. Het wordt een hele kluif, maar ik vermoed dat ze uiteindelijk zullen uitkomen bij een motto dat de PvdA-spirit van dit moment perfect vangt: 'Samen Zonder Elkaar.'

Johan Fretz is cabaretier en schrijver.

 
De kiezers van de PvdA gaan met de partij om zoals een boulimia-patiënt met ongezond eten: ze proppen zichzelf er gulzig mee vol, maar daarna kotsen ze het weer uit en hebben ze spijt
Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden