'We willen Bouterse in het gevang zien'

'Er gebeuren soms de vreemdste dingen', bekende zijn voorganger vier jaar geleden. Ruud Treffers (53), tot vorige week Harer Majesteits vertegenwoordiger te Paramaribo, heeft het ervaren....

Welke Nederlandse ambassadeur kan immers zeggen dat er ooit een handgranaat in zijn tuin ontplofte? 'Ja, dat was wel even schrikken.' En dat de ambassade meerdere keren moest worden ontruimd na bommeldingen?

Dat vier marechaussees met getrokken pistolen rond zijn wagen moesten gaan staan omdat de ambassadeur getuige was van een overval op een oud-minister? Droogjes: 'En toch heb ik mij hier nooit bedreigd gevoeld. Of gedacht: het wordt wat eng. Je weet dat in sommige politieke kringen het vijandbeeld ten aanzien van Nederland wordt gekoesterd.'

Het betrof hier niet een diplomatieke post in een onrustig Afrikaans land, maar soms leek het wel zo. Waar de regering-Wijdenbosch demonstratief wegbleef op de Koninginnedag-recepties. Minimaal was het contact met het staatshoofd. 'Klopt, beleidsmatig hadden we elkaar niet zoveel te vertellen.' Waar een ex-legerleider riep dat Nederlandse mariniers hem kwamen ophalen voor transport naar Den Haag.

Treffers: 'Dat soort uitspraken van Bouterse passen in de lijn van hem en van zijn NDP om het vijandbeeld van Nederland in stand te houden. Alles wat hij kan gebruiken om onfatsoenlijk gedrag van Nederland aan te tonen, gebruikt hij.'

De oud-begrotingsadviseur van Jan Pronk huist in een gebouw dat als toonbeeld geldt van Nederlandse perfectie, in een land waar het verval rap om zich heen grijpt. Vlakbij staat het presidentieel paleis. Opgeknapt met Nederlands geld, maar al jaren leeg. Net als Wijdenbosch weigert ook Venetiaan er zijn intrek in te nemen. Treffers, laconiek: 'Dat is een beslissing van Suriname. Maar heeft u gezien dat ze het wapen van Amsterdam er wel op hebben gelaten?' Na Nairobi en Paramaribo gaat Treffers nu naar Jakarta, de hoofdstad van die andere ex-kolonie. Hij volgt er zijn voorganger in Suriname, Schelto Baron van Heemstra, op.

Dezelfde Van Heemstra die ooit lachend werd gefotografeerd met een eveneens lachende Bouterse, gezocht in Nederland vanwege drugshandel. Werd Van Heemstra in 1998 nog de hoogste Surinaamse onderscheiding geweigerd door Wijdenbosch, vorige week kreeg Treffers hem van Venetiaan. Het tekent de snelle verbetering van de relaties tussen beide landen sinds 'Bosje' vertrok. De ontwikkelingsrelatie is weer hersteld. 'We willen niet meer achter elk probleem een zakje geld hangen', zegt hij over de nieuwe aanpak per sector. Treffers: 'Nu moet je eerder tellen of een minister er niet is op 30 april. Ik ben ervan overtuigd dat de overgrote meerderheid van de Surinamers geen behoefte heeft aan ruzie met Nederland. Met uitzondering van de NDP en haar aanhangers, die Nederland als bron van al het kwaad zien.'

In 1999 maakte hij mee hoe vlakbij de ambassade, in de grootste demonstraties die Suriname ooit heeft gekend, het vertrek van Wijdenbosch werd geëist. Treffers: 'Ik heb geen enkel moment gedacht of naar Den Haag geroepen: dit loopt uit de hand. Een compliment voor de Surinamers.'

Wordt Van Heemstra nog altijd herinnerd aan die ongelukkige Bouterse-foto, ook op Treffers' jaren drukte de ex-legerleider een stempel. De Nederlandse drugszaak tegen Bouterse, die er mede toe leidde dat de relatie met Den Haag onder Wijdenbosch verslechterde, noopte hem als diplomaat soms low key op te treden.

Treffers: 'Je moet soms hier niet al te nadrukkelijk de Nederlander uithangen. Dat kan verkeerde gevoelens opwekken. Bouterse is en blijft een factor, ook al is zijn positie wat zwakker geworden. Maar Nederland heeft nog een appeltje met hem te schillen als drugscrimineel. We willen meneer Bouterse in het gevang zien omdat hij de Nederlandse wet heeft overtreden.'

Zelf drukte hij de NDP-leider, wiens uitlevering ook voor Venetiaan onbespreekbaar is, op een receptie de hand. Treffers: 'De president heeft in het parlement gezegd dat erover gedacht moest worden om zware drugscriminelen, bij wijze uitzondering, uit te leveren. Het parlement zou de wet die dit nu onmogelijk maakt, kunnen amenderen. Maar dat is een Surinaamse zaak.'

De diplomaat denkt dat de regering-Venetiaan 'er zeker toe in staat is' Bouterse te arresteren als het OM in Paramaribo tot vervolging overgaat in het 8 december-onderzoek. Treffers: 'Het zal zeker wat herrie geven, maar dat zal vooral politieke ketelmuziek zijn van de Bouterse-aanhangers. De Surinamers weten wel beter.'

Het land dat hij nu verlaat is bankroet. Mede door twee Ballast Nedam-bruggen. Of hij niet mismoedig werd van de harde Surinaamse realiteit? Treffers: 'U weet wat er gebeurt als wij zeggen: het moet zo. Suriname moet zijn eigen keuzes maken. Het was hun besluit om bruggen te bouwen, projecten die beslag legden op geld voor gezondheid en onderwijs. In technisch opzicht zijn het trouwens best mooie werken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden