'We werken eraan, echt; Berlusconi werkt eraan'

ROME - 'Nee, Berlusconi is niet de beste leider die Italië zich kan wensen, in tijden als deze', zegt Marco di Giovanni, op weg naar de metro, op weg naar huis in een Romeinse buitenwijk. 'Maar hij is wel onze leider. Daar zullen ze het mee moeten doen, voorlopig.'


Ze, dat zijn wij: de rest van Europa. Onder wie Angela Merkel en Nicolas Sarkozy, die deze week tijdens een persconferentie even een lachje uitwisselden over de man die, verwikkeld in een stuk of dertig processen, zijn land probeert te leiden.


Italië werd uitgelachen, voor het oog van de camera's.


'Waar was dat nou goed voor, zegt Di Giovanni', een 39-jarige advocaat. Hij is geen fan van de premier. Maar om hem uit te lachen is te makkelijk. 'Straks is hij weg, en dan? Dan komt er iemand anders. Maar het probleem is niet alleen Berlusconi.'


Middelpunt

Nu Griekenland deels is afgeschreven, is Italië is middelpunt van de Europese crisis. Het land is te groot om te redden, en te groot om te laten omvallen. Dus eist de rest van Europa dat de Italianen hun economie zo snel mogelijk op orde brengen. En dus is de vraag: kunnen ze dat?


'We werken eraan, we werken eraan, Berlusconi werkt eraan', zegt Marco Gabriele (40), die nog steeds achter zijn premier staat, ook al gaat het (onbevestigde) gerucht dat de premier over een paar maanden gaat vertrekken. 'Hij heeft nog steeds een meerderheid in het parlement. Dat is de enige meerderheid die op dit moment mogelijk is. Dus wat zeurt iedereen?'


Het is echt niet zo dat de Italianen nog niet doorhebben dat er niets aan de hand is, zegt hij. 'De salarissen gaan hard omlaag, er zijn mensen, afgestudeerden, die moeten rondkomen van 700 of 800 euro. De middenklasse gaat deze crisis betalen, zegt hij. Dat is niet om te lachen.'


Van die offers is nog niet veel direct te zien, woensdagavond in de metro van Rome. Mensen bellen als vanouds, een zo te zien tot de middenklasse behorende man met een operaprogramma op schoot probeert mobiel een voorstelling te reserveren; iemand anders kijkt in een huizenfoldertje. Maar inderdaad: er wordt niet gelachen.


Vernedering

'Ja, het voelt als een soort vernedering', zegt Francesca D'Alessandro (35), 'dat Europa om Italië lacht, en dat Italië nu aan Europa moet gehoorzamen.' Ze snapt het wel, deels. Het is niet alleen Berlusconi waar ze om lachen. 'Het probleem zijn alle Italiaanse politici. Die denken alleen aan zichzelf, of aan de lobbyclubs voor wie ze werken.'


Maar in één adem door vindt zij toch dat het niet de schuld van Italië is dat het land in de problemen zit, door jaren te veel uitgegeven.' Het is groter dan ons. Italië is maar een klein land. Het zijn de speculanten, die ons kapot proberen te maken.'


'Het zijn de Chinezen', zegt Gabriele. 'Het zijn de kredietbeoordelaars', zegt Di Giovanni. 'De OPEC', zegt iemand die erbij is komen staan.


'De vijand komt van buiten. We moeten als Europa samenwerken, en niet elkaar gaan uitlachen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden