'We werden overal mee geholpen'

Kleine gemeenten buiten de Randstad houden huizen vrij voor asielzoekers. Die blijven vaak liever in de stad. De familie Saitov uit Grozny koos wel voor Friesland, en kocht zelfs een huis.

JOOST DE VRIES

WOUDSEND - Een molen, een brug, dobberende bootjes, weilanden, stapelwolken. Sinds 2004 is het Friese dorp Woudsend (1.400 inwoners) de woonplaats van de Tsjetsjeense familie Saitov: vader Roman (35), moeder Louiza (35) en dochters Dayana (10) en Rasjana (7). Het koppel verliet in 2003 de hoofdstad Grozny en vluchtte met hun toen eenjarige dochtertje naar Nederland. Na negen maanden in een asielzoekerscentrum in Brabant werden ze overgeplaatst naar Friesland en kregen ze een woning aangeboden in Woudsend. In juni verhuisden ze naar een koophuis. 'Zo'n veilige omgeving voor de kinderen, dat vind je in de stad niet.'

Nederlandse gemeenten houden verplicht woningen beschikbaar voor vluchtelingen. Toch blijven asielzoekers maandenlang in opvangcentra in afwachting van een huis in de Randstad. Kleine gemeenten in de provincie blijven juist met de huizen zitten. Minister Gerd Leers (Immigratie en Asiel) wil dat vluchtelingen niet langer een woning kunnen weigeren in afwachting van een ander huis. De keuze wordt beperkt: de toegewezen woning accepteren of zelf een woning zoeken. De familie Saitov mocht wel, maar wilde niet langer wachten. Het werd dus Woudsend.

'We wisten dat het in het noorden was. Van andere mensen hoorden we dat Friesland koud en kil is, en niet alleen qua weer.' Louiza is klein van stuk, haar oudste dochter groeit haar al bijna voorbij. Zij is koordirigent en muziekdocent, haar man is elektricien en nog niet thuis van het werk. Na zeven jaar is ze de directheid van de Friezen gaan waarderen. 'Het hangt van jezelf af. Hoe open je staat, zo word je ontvangen.'

Het gezin vluchtte nadat een neef werd vermist en vader Roman werd opgepakt. Bij aankomst in Brabant hadden ze nog één tas over. Het asielzoekerscentrum lag naast een militair oefenterrein. Als de straaljagers overvlogen, had Louiza een naar gevoel in haar maag. Toch beviel het zuiden. 'We voelden ons niet meteen thuis, maar wel veilig. Ik vond het prachtig, al die open ramen, dat je zomaar naar binnen kunt kijken.' Na negen maanden moest het gezin verhuizen naar Friesland. Waarom? 'Om het eerlijker te verdelen, denk ik.'

Ze kregen een rijtjeshuis in de Doniastraat in Woudsend, met uitzicht op het open land. 'In de winter reden er zelden auto's door de straat. Maar toen de inburgeringcursus begon, hoefde ik me niet meer te vervelen.' Het gezin werd bijgestaan door Jani en Gerrit, die werkten voor de stichting Vluchtelingenwerk. 'Onze nep-opa en -oma', zegt Dayana. 'Met Beppe en Pakedag (opa- en omadag) op school kwamen zij voor ons.' Er waren winig buitenlanders in het dorp, toch werden ze niet met de nek aangekeken. 'De buren aan de overkant hebben ons een tafel en een stoel gegeven. En de achterbuurvrouw Ansje bracht ons gordijntjes. We werden van alle kanten geholpen.'

Slechts één buurvrouw mocht de nieuwkomers niet. 'De enige in het hele dorp.' De onenigheden verschilden niet van een gemiddelde Nederlandse burenruzie. 'We hadden een eikenboom in de tuin. Die moest gekapt worden, omdat zij last had van de eikeltjes. En als we ons oud papier een dag te vroeg buitenzetten, ging zij klagen bij onze contactpersoon van Vluchtelingenwerk.'

De culturele verschillen waren groot. 'Als iemand op bezoek kwam, zette ik alles wat ik in huis had op tafel. Dat is voor ons gastvrijheid. Dat is nu anders.' Op tafel staat een glas ijsthee. Louiza grijnst verontschuldigend. Later geeft ze een boterham en koekjes mee. 'In Tsjetsjenië kun je als man en vrouw bij je schoonouders niet met z'n tweeën op de bank zitten voor de tv. Hier is dat ons favoriete moment van de dag.'

Het gezin Saitov heeft zijn draai gevonden. Louiza dirigeert maar liefst vijf koren en geeft muziekles aan twintig groepen. De kinderen zitten op schilderen en volleybal. Ze hebben een huis gekocht. 'Dat was voor mij het teken dat mijn man eindelijk wil wortelen.' Zou ze terugwillen? 'Ja, naar het Grozny van voor de oorlog. Maar dat bestaat niet meer.'

Commentaar pagina 22

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden