'We vragen Polen ook niet om hulp'

DEN HAAG - Twee jonge Bulgaren zitten zwijgend aan een tafel in één van de van nieuwigheid glimmende woonkamers van de nachtopvang in de Haagse wijk Transvaal. Dat Oost-Europeanen binnenkort niet meer welkom zijn in de daklozenvoorzieningen in deze stad is hen niet bekend.


De jongste van de twee, 25 jaar, bleek en tenger, zucht gelaten. 'Dat ik hier zit, komt doordat ik ben opgelicht door mijn werkgever in de bouw. Vervolgens ben ik mijn woning uitgezet. Om hier deze nacht te kunnen slapen, heb ik een paar euro's van een Nederlandse dakloze geleend.'


Aan teruggaan naar Bulgarije als hij zelfs de nachtopvang niet meer in kan, denkt hij voorlopig niet. 'Ik ben jong en sterk. Ik ga hier mijn leven opbouwen', zegt hij.


Met de invoering van een pasjessysteem weert Den Haag vanaf komend jaar daklozen uit de voorzieningen die daar volgens de regels geen recht op hebben. In deze nachtopvang bezetten Oost-Europeanen gemiddeld de helft van de bedden.


'Nederlanders eerst, prima', zegt de 26-jarige Richard. De onmiskenbare Hagenees in ADO-shirt zit met drie andere Nederlandse mannen aan wat zij zelf 'de gezelligste tafel van het gebouw' noemen. Zijn tafelgenoot Willem, behoorlijk op leeftijd, zegt: 'Er zijn soms knokpartijen aan de deur om hier een plekje te bemachtigen.' Richard: 'We gaan toch ook niet met z'n allen naar Polen om hulp te vragen?'


De nachtopvang is gevestigd in een gloednieuw gebouw van de Kessler Stichting, die zich al bijna honderd jaar inzet voor kwetsbaren in Den Haag. Directeur Bram Schinkelshoek zegt: 'De gemeente financiert onze nachtopvang en bepaalt wie we kunnen toelaten.' Toegang is er straks alleen voor de Haagse daklozen met binding met de regio. Schinkelshoek: 'In Europa kun je vrij reizen, maar een dakloze kan niet eens van de ene naar de andere stad gaan. Dat in Nederland sommige hardwerkende Polen dakloos worden, is ook de tol die we betalen voor onze goedkope paprika's.'


Den Haag brengt per 1 januari ook het aantal bedden van de nachtopvang terug, van 115 nu - van de Kessler Stichting en het Leger des Heils gezamenlijk - naar 80. Zorgelijk, meent Schinkelshoek. De Soepbus van de Kessler Stichting, die per week ongeveer vijftig hongerigen van een maaltijd voorziet, rijdt komende maand haar laatste ronde. Hiervan maken vooral Oost-Europeanen gebruik.


Volgens Schinkelshoek is het niet verstandig in tijden van crisis zo te bezuinigen op de meest laagdrempelige hulp. Nu al moet de Kessler Stichting soms nee zeggen als via het centrale aanmeldingsysteem onderdak voor daklozen wordt gezocht, op Kerstavond nog voor een moeder en een kind. Schinkelshoek zegt alle begrip te hebben voor het nieuwe beleid, waarbij het helpen van de 'eigen' Haagse daklozen de prioriteit heeft. Ook ziet hij veel heil in extra inspanningen om te voorkomen dat mensen op straat komen te staan. Het is goed, zegt hij, dat de opvang van daklozen meer is dan vroeger, toen het vooral ging om het verschaffen van 'een peukie en een bakkie'. 'Je wilt voorkomen dat mensen weer een verkeerde afslag nemen.'


Het beleid om alleen daklozen uit de eigen regio op te vangen, gaat leiden tot meer problemen met de openbare orde. Dit zegt woordvoerder Rina Beers van Federatie Opvang, een landelijke koepelorganisatie van de maatschappelijke opvang.


Steeds meer steden sluiten de deuren van hun voorzieningen voor mensen die niet in hun regio geregistreerd staan.


Ook landelijk komen er meer restricties. De wetswijzing, waarmee dakloze EU-burgers binnenkort worden uitgesloten van opvang, is volgens Beers strijdig met het Europese verdrag voor de rechten van de mens.


Beers noemt de uitsluiting van steeds meer groepen een zorgelijke ontwikkeling. ¿Er wordt niet nagedacht over de gevolgen voor daklozen. Iemand uit bijvoorbeeld Diemen is ook slachtoffer als hij niet in Amsterdam terechtkan. En als het gaat gebeuren dat, noem, een schizofrene Portugees, hulp wordt geweigerd, zal een rechter van zo¿n kwestie gehakt maken.'


'Eigen daklozen eerst' schept problemen openbare orde


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden