Opinie

'We vertellen onszelf dat ingrijpen in Syrië nog erger zou zijn. Onterecht'

Nederland blijft volhouden dat non-interventie in Syrië het beste scenario is. Onverstandig, vindt Sieberen Hoekstra. 'Deze politiek laat in Syrië een massamoord gebeuren én brengt Nederland in gevaar.'

Rebellen in Aleppo.Beeld afp

Hoe kun je de andere kant opkijken als in Syrië zeventigduizend doden vallen en een land voor je ogen uit elkaar valt? Door jezelf te vertellen dat ingrijpen nog erger zou zijn. Want, zo gaat de gedachte, als je de vraag van de oppositie om (zware) wapens inwilligt, zullen deze bij jihadisten terecht komen en uiteindelijk tegen Westerse mogendheden worden gebruikt. Daarom blijft een wapenembargo voor de oppositie in stand, is volgens minister Timmermans een 'politieke oplossing' de enige optie en wordt er gepleit dat 'hoe hartverscheurend het ook is: soms is niets doen het verstandigst', in een opinietsuk van Jonne Zwanikken.

Laat er geen misverstand over bestaan: dit is een politiek die is gebaseerd op wishful thinking om onze eigen non-interventie goed te praten. Het laat in Syrië een massamoord gebeuren én brengt Nederland in gevaar.

Zware wapens
Ten eerste, het is een droom dat het westen zware wapens uit de handen van jihadisten kan houden. Ze krijgen uiteindelijk hun wapens wel. Als het niet via de Golf of Noord-Afrika is, dan via basissen van het regime zelf: ze worden aangevallen en de wapens worden meegenomen. Hoe langer het conflict voortduurt, hoe meer wapens ze zullen krijgen. Westers wapenembargo of niet.

Ten tweede, het is niet enkel de aanwezigheid van zware wapens die jihadisten helpt. Het is ook de duur van het conflict. De politiek lijkt zich niet te beseffen dat jihadisten een slagveld nodig hebben om als strijdkreet te dienen. Met Syrië worden ze op hun wenken bediend.

Ten derde, de oppositie en het regime, in de huidige staat van het conflict, zijn niet bij machte om tot een politieke oplossing te komen. Binnen het regime is men overtuigd dat opgeven van politieke macht zelfmoord betekent, en binnen de oppositie is er geen enkel geloof in de betrouwbaarheid van beloften van het regime.

Invloed uitoefenen
Tenslotte, wij lijken het idee te hebben dat we invloed hebben op het conflict. Waarom? We geven wat humanitaire hulp, roepen om een politieke oplossing, maar zijn machteloos als Rusland of Iran wapens aan het regime levert. Waarom zouden opstandelingen naar westerse landen luisteren als ze er nauwelijks iets voor terug krijgen?

Afgelopen zaterdag een mooi voorbeeld van onze "invloed": Mouaz al-Khatib trad af als hoofd van de Nationale Raad voor de Syrische oppositie. Hij was een van de weinige personen die legitimiteit had onder de meeste groepen binnen de Syrische oppositie én goed werd ontvangen in de internationale politiek. Als bruggenbouwer was hij onmisbaar. Hij trad af omdat er onvoldoende internationale steun was voor standpunten van de Syrische oppositie. Hij was van mening dat hij zijn functie als internationale vertegenwoordiger van de Syrische opstand daarom niet naar behoren kon uitvoeren.

In sommige gevallen moet je stoppen met dromen en eerlijk zijn dat non-interventie betekent dat je een conflict door je vingers laat glippen en zijn eigen gang laat gaan.

Uitrekken van het conflict
Wat heeft deze politiek ons nu eigenlijk gebracht? Na maanden van repressie door het regime werd een vreedzame opstand gewelddadig. Er zijn meer dan een miljoen vluchtelingen en een humanitaire ramp tekent zich af in Jordanië, Turkije en Syrië zelf. Daarbij begint het conflict de politieke stabiliteit van Libanon en Irak te ondergraven. Na twee jaar vechten ligt de Syrische samenleving in duigen. In deze chaos komen er jihadisten vanuit de hele regio, en recentelijk ook Europa en Nederland, naar Syrië om te vechten. Met dank aan het uitrekken van het Syrische conflict, onmogelijk zonder de westerse politiek van non-interventie, hebben we nu een nieuwe lichting Nederlandse jihadisten.

Na het eerste jaar van de opstand was duidelijk dat zonder buitenlandse steun de opstand niet (snel) zou slagen en dat het voortduren van het conflict radicale groepen zou helpen. En toch bleef de politiek van non-interventie onveranderd.

Je zou haast denken dat het doel was om internationaal jihadisme te ondersteunen, een humanitaire ramp te creëren, het Midden-Oosten de destabiliseren én Nederlandse veiligheid in gevaar te brengen. Want waarom zou je anders doorgaan met deze politiek?

Sieberen Hoekstra promoveert aan het Europees Universitair Instituut in Florence, Italië. Zijn onderzoek richt zich op Islamitische bewegingen in Syrië en Tunesië.

 
Met dank aan het uitrekken van het Syrische conflict, onmogelijk zonder de westerse politiek van non-interventie, hebben we nu een nieuwe lichting Nederlandse jihadisten
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden