'We overdrijven de problemen met minderheden'

Net nu om een harde aanpak van minderheden wordt geroepen, de islam tot vijand wordt verklaard en de grenzen dicht zouden moeten voor economische vluchtelingen, komt Han Entzinger (55) met een ander verhaal....

- Dus de minister van Integratie kan afgeschaft?

'Het is goed dat er iemand is die op kabinetsniveau aandacht vraagt voor integratie, maar dat hoeft geen aparte minister te zijn, zoals nu Van Boxtel. Van belang is dat de overheid ingrijpt op strategische punten: inburgering, onderwijs en het tegengaan van discriminatie. Meer niet. Het is echt niet nodig minderheden van overheidswege vertrouwd te maken met ons vaderlands erfgoed, zoals CDA-leider Balkenende wil. Het komt vanzelf goed.'

- Maar de toon van Balkenende slaat aan. In het spoor van Pim Fortuyn roepen veel politici dat minderheden zich volledig moeten aanpassen.

'Het is goed dat Fortuyn zich uitspreekt; zo komt het op tafel en dat is meestal de eerste stap op weg naar een oplossing. Maar Fortuyn zegt absurde dingen. De grenzen sluiten, dat kan niet. Maar wat moet je als wetenschapper tegenover zo'n oneliner stellen? Een genuanceerd verhaal slaat niet aan. Het zegt iets over de sfeer in Nederland. De politiek slaagt er niet in om duidelijk te maken dat je geen hek om dit land kunt zetten. Mensen realiseren zich niet hoezeer hun leven zich heeft geïnternationaliseerd.'

- Dat maakt angstig?

'Ja. Maar die angst is niet terecht. Met veruit de meeste minderheden in Nederland gaat het best goed. Begrijp me niet verkeerd, het is geen goed-nieuwsshow, maar je moet de problemen ook niet overdrijven en dat gebeurt nu. Daarom blijven wij, en ook de overheid, Turken zien als Turken en Marokkanen als Marokkanen. Daar moet de overheid anders mee omgaan. Ik erger me aan het categoriedenken: in het Landelijk Overleg Minderheden zit een Turk omdat hij een Turk is. Hoe hij daar komt, of voor wie hij daar zit, doet er niet toe. Door ze aan te spreken als categorie, sta je integratie in de weg. Dan klampen ze zich vast aan hun rol van minderheid.

'Terwijl het heel andere mensen zijn geworden. Wat Nederlanders niet begrijpen, is dat allochtonen een dubbele loyaliteit hebben. Het is verwarrend: we snappen niet dat een meisje met een hoofddoek om ook op de dansvloer staat van een discotheek. Dat zijn beelden die niet samengaan. Daarbij zijn migranten minder geneigd zich hier blijvend te vestigen dan we denken. Ze onderhouden meer contacten met hun land van herkomst. Hierdoor zullen ze nooit in alles Nederlands worden. Dat is niet erg, zolang een aantal kernwaarden van de Nederlandse samenleving is gegarandeerd.'

- Precies wat Balkenende betoogt.

'Nee. We moeten niet zo nadrukkelijk over Néderlandse waarden spreken. Het gaat om gevoelens van loyaliteit, en niet om het openbaar trouw zweren aan god, vaderland en oranje, zoals Balkenende doet. Het is niet belangrijk dat allochtonen de geschiedenis kennen van de Tweede Wereldoorlog. Ik heb liever dat minderheden weten van mensenrechten, en vrouwenrechten. Dat zijn ononderhandelbare kernwaarden. Voor andere waarden mag ruimte blijven. Al zullen er altijd spanningen zijn tussen publieke opvattingen, en privé-normen.'

- Hoe ver gaan die privé-normen? Mag een Marokkaans meisje dan trouwen op haar vijftiende?

'Daar ben ik geen voorstander van, dat gaat me te ver. Lessen in de eigen taal op school is ook zo'n moeilijke. Ik heb de neiging onderwijs naar de publieke kant te schuiven. Dus onder schooltijd gewoon Nederlands praten, en buiten school Arabisch, of Berbers - daar mag de overheid best geld voor uittrekken.'

- Democratie is ook een kernwaarde, maar allochtonen stemmen nauwelijks.

'Dat vind ik zorgelijk. Migranten moeten meedoen aan verkiezingen. Het succes van Fortuyn in Rotterdam hebben ze een beetje aan zichzelf te wijten. Dat mag wel gezegd worden.'

- Er zijn zelfs allochtonen die op Fortuyn stemmen.

'Dat is een bekend verschijnsel: migranten die langer in Nederland zijn, zetten zich af tegen degenen die na hen hier naartoe komen. Hun primaire belangen verschuiven. Zij zijn er bij gebaat dat er niet meer nieuwelingen komen. In dat opzicht denken ze net als veel Nederlanders.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden