‘We monitoren het sluitingsproces’

Wie: Peter van RuijvenFunctie: Financieel Economisch Adviseur van het College Sanering Zorginstellingen..

Wie in de lift op de Churchilllaan 11 in Utrecht stapt, kan kiezen uit onder meer een bezoek aan de NPCF, de LSR, het FOFOK en de EADV-LVW-VVDV-LVSV + overige lidorganisaties of de Landelijke organisatie RPCP’s (KREP). Maar Peter van Ruijven gaat in dit zogenoemde ‘gezondheidsgebouw’ naar het College Sanering Zorginstellingen (CSZ) op de derde etage. Daar, in zijn kamer met uitzicht op de parkeergarage boven Albert Heijn, ligt in zijn memobakje een piepklein lijstje met de verjaardagen van zijn acht collega’s.

1. Het CSZ, aldus Peter van Ruijven, is een flexibele matrix-organisatie.

a. Organisatie waar elke medewerker zoveel mogelijk van begin tot eind één klus klaart.

b. Organisatie waarin vaste koppels of drietallen samenwerken.

c. Organisatie waarin iedereen op verschillende gebieden met iedereen samenwerkt.

Het CSZ is een Zelfstandig Bestuursorgaan (ZBO), een van de driehonderd in ons land. Zoals ook Studiefinanciering er een is, het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen, of de Commissie Gelijke Behandeling.

De structuur van het CSZ is verticaal. Een aantal mensen (in Van Ruijvens college: 1) is eindverantwoordelijk. Deze bestuurder wordt ondersteund door het secretariaat, waartoe Peter behoort. En verder heb je Gemachtigden, die namens het college als een soort curatoren optreden. Meestal zijn dat oud-bestuurders: oud-ziekenhuisdirecteuren, oud-politici, een vroegere directeur van het Grondbedrijf.

‘Een ZBO voert overheidstaken uit, maar valt niet direct onder het gezag van een ministerie’, legt Peter uit. ‘Wie problemen met een ZBO heeft, stapt ook niet naar het ministerie, maar naar de Raad van State.’

Maar eh... hebben we hier dan wel te maken met een ambtenaar? Peter: ‘Rechtspositioneel niet, alleen in de praktijk voor honderd procent. En even wat anders: weten jullie eigenlijk wat saneren precies betekent?’

2. Roept u maar.

a. Snoeien.

b. Beëindigen.

c. Gezond maken.

Hm. Zo bezien is euthanasie ook een vorm van gezond maken, want veel van Peters ... betekenen toch echt het eind van het betreffende ziekenhuis of de andere zorginstelling.

3. Wat hoorde er op de puntjes?

a. dossiers

b. zaken

c. casus

4. En als de minister zelf het erover heeft?

a. dossiers

b. ook casus

c. amendementen

d. portefeuilles

Peter: ‘We dienen hier bijvoorbeeld ook de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport desgevraagd van advies, maar we zullen ons vandaag tot een liquidatie beperken. De burger heeft via de maandelijkse premie voor het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektenkosten bijgedragen aan de totstandkoming van de ziekenhuizen.

Dus het is zaak om de sluiting van een ziekenhuis ook netjes af te handelen. Wij zien daarop toe. De minister neemt dan eerst een besluit, daarna krijgen zowel het ziekenhuis als wij een brief – sluitingsbeslissing – en wordt een liquidatieregeling opgesteld. Als het ziekenhuis zich bij ons meldt, wordt een primus aangewezen.’

5. Primus: een verantwoordelijke, een ‘aanspreekpunt’. Wordt er dan ook een secundus aangewezen?

a. Nee, er kan er maar een de baas zijn.

b. Ja, voor als de primus er niet is.

‘De primus en zijn collega’s brengen de kosten – afvloeiing personeel, enz. – en baten – verkoop inboedel en onroerend goed – vervolgens in kaart.’

6. Kortom:

a. ‘wij monitoren dat sluitingsproces.’

b. ‘wij zien toe op dat sluitingsproces.’

c. ‘wij begeleiden dat sluitingsproces.’

d. ‘wij managen dat sluitingsproces.’

‘Tijdens dat meestal jarenlange proces’, geeft Peter toe, ‘wil er nog wel nog wel eens een verschil van inzicht in de uitvoering van de regeling ontstaan, in het kader van de checks and balances.’

7. Wat niets anders wil zeggen dan:

a. Ze hebben ruzie over geld.

b. Ze denken ergens een beetje anders over.

8. Wat, als op een heikele vraag het antwoord klinkt: ‘Dat heeft mijn aandacht’?

a. Ik heb er nog niets aan gedaan.

b. Wordt aan gewerkt.

9. Ook in het (semi-)ambtelijke bedrijf laaien de emoties soms hoog op. Dan valt de zin te horen: ‘ik vind het moedig.’

a. Wat de spreker zegt: ik vind het moedig. Bravo.

b. Ik heb nog nooit zoiets stoms gehoord.

Toch handelen negentien van de twintig ziekenhuizen het eerste deel van de liquidatie (personeel, kwaliteit van de zorg) naar behoren af, waarna het sluitstuk volgt: de verkoop van het onroerend goed.

Peter: ‘Als zorginstelling ben je verplicht dat via een open, ‘transparante’, wijze te doen en te streven naar de hoogste opbrengst. Maar zorginstellingen hebben hier meestal weinig expertise in en zijn vaak onvoldoende geëquipeerd om weerwoord te geven aan bijvoorbeeld projectontwikkelaars of woningbouwverenigingen.

Een woningcorporatie kan bijvoorbeeld als argument gebruiken dat er een onrendabele top op zit. De leiding van het ziekenhuis neemt dat voor kennisgeving aan en wil het gebouw voor te weinig verkopen.

Het kan ook voorkomen dat de voorzitter van een zorginstelling tevens penningmeester van een woningbouwcorporatie is. Ook dat is niet echt bevorderlijk voor de hoogte van de verkoopprijs.’

10. Wat betekent dat argument, ‘daar zit een onrendabele top op’?

a. De bovenste verdiepingen kunnen niet voor bewoning geschikt worden gemaakt.

b. We kunnen de grond alleen voor sociale woningbouw gebruiken.

Het college let er allemaal op en ziet uiteindelijk dat het goed gaat. Peter: ‘Veel van de huidige reorganisaties hebben uiteraard te maken met de invoering van het nieuwe zorgstelsel.’

11. Want, zoals u weet:

a. ‘Dat is gewijzigd.’

b. ‘Dat is veranderd.’

c. ‘Dat is gekanteld.’

Als de operatie voltooid is en de (overgebleven) ziekenhuizen verzelfstandigd, heeft dat ook voor het CZS gevolgen. Er zijn voorstellen van minister Klink waarin hij meldt dat het college per 2010 zijn status verliest en de expertise van een aantal medewerkers elders wordt ingezet.

Lees: De medewerkers van het college verliezen hun baan, maar niet iedereen wordt werkeloos.

Carel Helder en Peter Hoomans

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden