We moeten weer leren intolerant te zijn

De beestachtige moord op Theo van Gogh heeft een waterscheiding blootgelegd tussen zij die ongeacht hun (geloofs)achtergrond willen bijdragen aan een Nederland waarin liberale verworvenheden als het vrije woord centraal staan en zij die het tegendeel voorstaan....

De tragedie van afgelopen week noopt tot zelfreflectie om zo te zorgen dat vervaagde grenzen opnieuw worden getrokken. Een van de belangrijkste conclusies is dat we veel te lang tolerant zijn geweest tegenover intolerantie. 'Homoseksualiteit blijft niet beperkt tot de mensen die deze ziekte hebben maar kan zich verspreiden. Als die ziekte zich verspreidt, kan iedereen besmet raken', zo hield de Rotterdamse imam Khalil El Moumni zijn gevolg in 2001 voor.

Een tragisch dieptepunt dat werd beantwoord met een zachtaardig optreden en is daarmee illustratief voor de wijze waarop we onze tolerantie hebben verkwanseld. Verstoringen van de dodenherdenking, aanhoudende discriminatie van moslims op de arbeidsmarkt en bij uitgaansgelegenheden, een uit de hand gelopen Palestinabetoging in Amsterdam waarbij ruiten van homokroegen werden ingegooid en aanhoudende bedreigingen van politici en opiniemakers zouden volgen. Represailles bleven uit.

Het is evenwel te makkelijk het allemaal onder de noemer van tolerantie te scharen. Het is onverschilligheid troef als het gescheiden schoolzwemmen aan de orde wordt gesteld en bekritiseerd. Meldingen van verstoringen van geschiedenislessen bij de behandeling van de Tweede Wereldoorlog worden afgedaan als vervelende incidenten.

Het zijn allemaal onmiskenbare signalen van een te ver doorgeschoten tolerantie c.q. onverschilligheid. De vraag is nu hoe ver we terug moeten. Ook daarbij is genoemde waterscheiding richtinggevend. De dialoog moeten (blijven) worden gevoerd tussen de vele groepen in ons land die daartoe bereid zijn en die eenzelfde, oprecht tolerant, Nederland voor ogen hebben. Meer dan eens moet ook duidelijk worden gemaakt dat met verworvenheden als de vrijheid van het woord, het verbod op discriminatie en de gelijkwaardigheid van man en vrouw, homo-en heteroseksuelen en anders-of niet gelovigen op geen enkele wijze mag worden gemarchandeerd. Zij die dat niet kunnen of willen opbrengen rest strafrechtelijke vervolging of, wanneer mogelijk, vertrek uit Nederland. Want tolerantie is onze trots.

Nu moeten we nog leren dat we intolerant moeten zijn tegen intolerantie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden