We leven nog, dat is duidelijk

Bij de helderziende gaat deze keer alles mis. En de clientèle weigert te begrijpen over wie of wat ze het eigenlijk heeft....

De Boer leeft nog en De Cocq ook. Het is ons op de derde dinsdag van januari bevestigd door een waarzegster. Ze wist ons meer te vertellen.

Nat is het en onaangenaam op straat in Bussum. We zijn blij dat Ontmoetings centrum De Kern al open was. We zijn een halfuur te vroeg en zijn niet de enigen. Warm en droog en wierook met een sterke hang naar kruidnagel. Het is een witte winkelruimte met koopwaar voor toverij en tegen spierpijn. We betalen de man 7,25 euro toegang. Een buitensporig vriendelijke man met een versierde broekriem om wijst een tafeltje aan waar drie theelichtjes branden. Daar, achter die tafel, zal om acht uur het medium plaatsnemen, Jacky van de Berkt uit Hoogland bij Amers foort.

Om de tafel staan stoelen in een halve cirkel. Deelnemers aan de bijeenkomst leggen een voorwerp op de tafel. Of een foto en die moet dan ondersteboven liggen. Het medium zal helderziende waarnemingen doen en contact zoeken met overleden personen aan de andere kant. Dat lukt niet altijd, het kan weleens zijn dat die lui in de hemel geen tijd hebben, of geen zin. 'U moet het zien als bij uzelf, als de telefoon gaat', legt de man uit, 'soms hebt u geen zin om hem op te nemen.'

Het zaaltje stroomt vol. We tellen 25 deelnemers, alle leeftijden, maar veel meer vrouwen dan mannen. Op de tafel worden vooral sieraden gelegd en horloges. Foto's zijn er niet zo veel. Maar wij liggen er dan toch maar mooi tussen, ondersteboven, een foto van De Boer en een foto van De Cocq.

We hadden de foto's zorgvuldig uitgekozen. En tevoren een plan gemaakt. Waar we niet op uit zijn, is een spectaculaire ontmaskering van een waarzegster die mensen maar wat op de mouw speldt. We zijn alleen maar heel nieuwsgierig naar hoe zo iemand dat doet. Omdat we niet begrijpen dat moderne toverkollen zo veel succes hebben. We horen zelfs van mensen die we tot dan voor doodnormaal versleten, en slim, dat ze weleens een ziener bezoeken. Hoe krijgen ze het voor elkaar, de spirituelen, dat sommigen van onze beste vrienden erin geloven? Wie daarop antwoord wil vinden, kan beter niet naar de voorstelling van Jacky van de Berkt gaan. Die kan er werkelijk helemaal niets van. Haar bedrog is zo lachwekkend doorzichtig en ze komt in tweeënhalf uur met zo weinig wonderen (nul) dat we niet begrijpen waarom de mensen hun geld niet terugvragen. Welnee, eerbied is haar deel. Zo veel hebben we geleerd: iedereen kan medium worden, werk zat, gewiekstheid is er niet bij nodig. Het sterft van de gelovigen die men alles kan wijsmaken.

De Boer zou een foto van De Cocq neerleggen, De Cocq een foto van De Boer. Foto's uit een ruig verleden. We zouden niet al te ernstig liegen en tegen de helderziende zeggen dat we allebei op zoek zijn naar de personen op de foto's en dat we zouden willen weten of ze nog leven. De Boer staat afgebeeld op een hoes van een 45-toerenplaatje. Hij zat in een rockband. Dat zit hij nog, maar in een andere (aan de groep waarmee hij in het voorprogramma stond van het eerste Stones-concert in Scheveningen, hoeft hij niet herinnerd te worden). De Cocq overwoog een foto uit te kiezen waarop hij zich staat te wassen. De foto was ooit gemaakt door een sociaal-fotograaf die arme mensen verzamelde die zich nog aan de koude kraan wasten. Op een tentoonstelling in de Nieuwe Kerk in Amster dam moest de foto worden verwijderd, omdat koningin Juliana de expositie zou openen. Zij mocht onder geen beding de billen van De Cocq onder ogen krijgen. Voor vanavond is die foto afgekeurd, we willen de helderziende niet al te zeer in de war brengen. Het is een foto geworden van een net jong heertje De Cocq.

Het medium begint met de voorwerpen. Ze neemt er telkens een in haar vuist, doet haar ogen dicht en zoekt contact met de buitenaardse wereld waar iets of iemand haar iets influistert. Ze zegt welke vage boodschap ze ontvangt. 'Ik zie een vrouw op een voetstuk en om haar heen is het helemaal zwart.' Dan vraagt ze van wie het voorwerp is. Als de persoon die het op haar tafel had neergelegd, zijn hand opsteekt, stelt ze hem, en niet het buitenaardse wezen, een vraag. Dat is het hele geheim van haar kunstje. Ze laat de deelnemer zelf zeggen wie mogelijk die vrouw op het voetstuk is en krijgt pas dan het bericht door dat die vrouw op het voetstuk hopeloos eenzaam is.

Maar vanavond gaat het keer op keer mis. De deelnemers weigeren de helderziende bij te staan, ze ontkennen hardnekkig te begrijpen over wie of wat het medium het heeft. Als zij beweert dat bij een middelbare scholiere thuis grote problemen zijn, en het meisje dat ten stelligste ontkent, maakt ze er behendig problemen in de toekomst van.

'In welk jaar zit je?' 'Drie vwo.' 'Precies, want als je in vier vwo zit, krijg je het zwaar, wegens problemen thuis.' Het medium denkt dat een man getrouwd is, ontfutselt hem de mededeling dat hij geen vrouw meer heeft, veronderstelt dan dat hij weduwnaar is, om te laat te ontdekken dat een vrouw bij hem is weggelopen. Ze ziet kinderen bij mensen die geen kinderen hebben, een man bij een vrouw die zegt er twee mannen op na te houden, vraagt welke van twee dochters blond en mollig is, krijgt als antwoord, allebei. Ze zegt tegen een oude dame dat ze binnenkort hulp krijgt van haar dochter, waarop de oude dame zegt dat ze dat niet waarschijnlijk acht, want haar dochter is aan een arm geopereerd en is er na de operatie beroerder aan toe dan ervoor, en zo gaat het maar door met missers. Pas als ze iemand heeft laten zeggen dat de overledene om wie het draait, voor de trein gesprongen is, heeft ze plotseling rechtstreeks contact met de dode, die uitlegt waarom hij dat deed: 'Ik kon het leven niet meer aan.'

Een man had een ring op haar tafel gelegd. Het medium ziet, o wonder, dat hij op zijn werk vaak bij de koffieautomaat staat. Dat klopt, zegt de man. Daar ontmoet hij dan andere mannen. Dat klopt. En er is er één bij die altijd vriendelijk is en iedereen naar de mond praat. De man peinst. Nee, hij zou niet weten wie. Maar dat pikt de waarzegster niet, zo'n man móet er zijn. Ze gaat de denkbeeldige man zwart maken. Hij praat met een gespleten tong en hij zal de man van de ring een loer draaien. Ze weet zelfs hoe die man heet. John! Maar de man van de ring kent geen John. Pech voor het medium.

In de pauze komt ze opeens naar ons toe. Ze wil meer weten over de twee foto's. We spelen het toneelstukje. Op beide foto's staan oude vrienden, we zijn ze kwijt, we willen ze terug, dood of levend. Ze zegt dat dit haar heel veel energie gaat kosten.

Zodra de pauze voorbij is, begint ze met ons. Eerst De Boer op de grammofoonplaat hoes. Ze houdt een steentje aan een kettinkje boven de foto. Een pendel. Slingert het noord-zuid, dan is het antwoord ja. Oost-west is nee. Een slingertje in de rondte wil zeggen dat de voorzienigheid weigert mee te werken. Welnu, De Boer is in leven, woont niet langer in Nederland, doet niet meer aan muziek, is mindervalide (het medium staat op en doet voor hoe hij loopt), is getrouwd met een buitenlandse, en woont de kant van Oost-Duitsland op, of Polen.

Ook De Cocq woont in het buitenland, hij heeft een geweldige maatschappelijke carrière achter de rug, wijdt zich nu alleen nog aan een liefhebberij en heeft geen tijd om De Boer te ontmoeten, al zou die dat nog zo graag willen. En dan krijgt het medium een bericht, dwars door het plafond. Er is troost voor De Boer. Hij kan naar Betty gaan zoeken, 30 jaar oud, dochter van De Cocq, moeder van twee kinderen. Bij haar kan hij alles over haar vader te weten komen. Uit de hemel komt zelfs het bericht dat ze in de nabijheid woont van De Boer. Een oproep: Betty, waar ben je?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.