INTERVIEW

'We kunnen nog steeds de euro uit'

De kleine maar aanwezige antikapitalistische partij Antarsya hoopt op een nieuw links front dat Griekenland uit de eurozone haalt.

Panagiotis Sotiris Coördinator Antarsya.Beeld Nicola Zolin

Toen de molotovcocktails vorige week over het Atheense Grondwetsplein vlogen, bleven de activisten van Antarsya als een blok bij elkaar staan. Ook toen de lucht zich vulde met traangas, verroerden ze zich zo min mogelijk. Ze wilden hun teken van verzet niet laten verpesten door een uitbarsting van geweld. Vanavond staan ze er weer als het Griekse parlement over een tweede pakket hervormingen stemt.

'Het is belangrijk om te laten zien hoeveel mensen tegen dit bezuinigingspakket zijn', zegt Panagiotis Sotiris (45), een van de coördinatoren van de Antarsya-partij. Het is in de nationale verkiezingen een kleine partij, maar bij de demonstraties in Athene staan de activisten van de anti-kapitalistische partij met hun rode vlaggen steevast vooraan. Ze willen dat Griekenland uit de euro gaat.

'Wij roepen de linkse krachten die voor een vertrek uit de euro zijn op de handen ineen te slaan', zegt Sotiris. 'Nu we de gebreken van Syriza hebben gezien, moet het politieke landschap zich opnieuw vormgeven.' De radicaal-linkse activist is begonnen met het opzetten van sociale comités in heel Griekenland en hoopt de steun van de dissidenten binnen Syriza te winnen. In een klein café in de anarchistische wijk Exarchia legt hij uit waarom.

'De belofte van Syriza om binnen de eurozone te pleiten voor een nieuw beleid was nooit realistisch', zegt de linkse activist. 'Ze hebben de macht van het neoliberalisme en de verdediging van de banken onderschat. Die invloeden verander je niet zomaar. Tsipras dacht dat hij het zou kunnen en moet nu neoliberale wetten gaan doorvoeren. Dat is de enige manier om in de euro te blijven.'

De activisten van Antarsya staan steevast vooraan bij de demonstraties in Athene.Beeld Nicola Zolin

Grote klap

Dat Tsipras een ruime week geleden akkoord ging met een hard bezuinigingspakket in ruil voor een noodlening van de Europese Unie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds was een grote klap voor veel Grieken. Volgens de opiniepeilingen wil een meerderheid van de Grieken in de euro blijven, maar een meerderheid van de Grieken had ook 'nee' gestemd tegen de bezuinigingsmaatregelen van de voormalige trojka.

Volgens Sotiris was dat het ideale moment om de euro te verlaten. 'Niet alleen de traditionele voorstanders van een vertrek uit de euro stemden tegen', zegt hij. 'Ook de Grieken die liever in de euro bleven, wisten dat een Grexit een mogelijke consequentie van hun stem was. Het was geen vreemd idee meer. Ze voelden de gevolgen al. De banken waren dicht en er was geen paniek. De media verspreidden terroriserende berichten en toch stemde de meerderheid van de Grieken tegen het akkoord.'

De crisis heeft de Grieken doen inzien dat er iets moet veranderen, zegt Sotiris, die zelf zijn baan als hoogleraar filosofie verloor. Hij is een van de 27 procent werkloze Grieken die de krimpende economie de afgelopen jaren goed voelden. Juist daardoor zijn ze volgens Sotiris klaar voor de consequenties van een Grexit. 'De prioriteiten komen anders te liggen. Levenskwaliteit betekent goede publieke zorg en onderwijs in plaats van door schuld gedreven consumptie. Meer ambulances in plaats van auto's. Bij een vertrek uit de euro moeten we de consumptie en de productie veranderen. Maar dat kan. We hebben een geschikt landschap om zelf ons eten te produceren en zelfvoorzienend te zijn. We zijn ermee gestopt, maar het is nog steeds mogelijk.'

Zwaar

Dat het zwaar wordt, ontkent hij niet. 'Een nieuwe munteenheid introduceren is ingewikkeld en de eerste tijd zal heel pijnlijk worden', zegt Sotiris. 'Maar het is niets vergeleken met de drie jaar sociale verwoesting die het bezuinigingspakket van Tsipras zal veroorzaken.'

Of hij ooit zijn plan in de praktijk kan brengen, weet de linkse activist niet. Van de dissidenten uit de Syriza-partij heeft hij nog geen reactie gehad. De energie van de overwinning van het referendum lijkt bij de Griekse bevolking omgeslagen in verslagen teleurstelling. 'Niemand is onaangetast door deze tragedie', zucht de linkse activist. 'Maar dat betekent niet dat we niet zullen doorvechten.'

Zonder geweld, hoopt hij. Van de gearresteerde relschoppers vorige week bleek de helft uit het buitenland te komen. Antarsya was niet blij met hun komst, zegt Sotiris. 'Het geeft de politie een reden om een einde te maken aan de demonstratie. Maar we zullen voorbereid zijn op hun tegenreactie en op het plein blijven staan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden