Column

'We klappen toch ook voor Hans Klok terwijl we weten dat hij niet kan vliegen?'

Laten we onze nieuwe moraal niet op het verleden plakken en de helden van toen met rust laten, zegt columnist Daniël Samkalden. 'Lance Armstrong brak zijn records onder ons applaus.'

Lance Armstrong in 2004 na het winnen van de Tour de France in dat jaar.Beeld getty

Al toen ik tien was, wilde ik alle bergetappes van de Tour de France volgen. De hotelkamers op vakantie moesten per se een televisie hebben en terwijl buiten de zon scheen of een zeldzaam mooi landschap zich uitstrekte, keek ik naar korrelige beelden van renners die zich door mist, regen of verzengende hitte langs eeuwige sneeuw naar de finish worstelden. De klassementen schreef ik op in een schrift en de autootjes waarmee ik races hield van de ene naar de andere kamermuur kregen de namen van Pedro Delgado, Greg Lemond, Erik Breukink, Alex Zulle. Zo verstreken de zomerdagen in juli. Ik viel voor heroïek en had ontzag voor alles wat iconisch en machtig was.

Nog altijd ga ik naar iedere nieuwe Batman-, James Bond- en Spidermanfilm, hoe slecht ze keer op keer ook zijn. Ik hoop vurig op nog weer een grandslam-zege van Roger Federer. Een zoveelste hattrick van Lionel Messi. Anderen wachten juist op de val van de heersende orde. Ze zetten hun geld op de underdog en verlangen naar de afrekening met de suprematie, de arrogantie, het pluche. Ik niet. Ik hoop altijd dat de held een nog grotere held wordt.

In de jaren dat Lance Armstrong zijn tourzeges aaneenreeg, waren mijn autootjes weliswaar weggeborgen en bepaalde ik zelf waar ik mijn vakanties doorbracht, maar klopte mijn jongenshart harder dan ooit. De dictatoriale controle van zijn ploeg voorafgaand aan de vernietigende wijze waarop hij aan het begin van de laatste beklimming uit het zadel kwam, zijn shirt openritste en met zeldzame souplesse en hoogste trapfrequentie ooit vertoond van iedereen wegreed, ieder jaar weer. Ik had nooit groter machtsvertoon gezien.

Duister
Ella Fitzgerald, Chet Baker, Amy Winehouse, ze zongen hun platen high en/of starnakel dronken in. Andy Warhol was onder invloed van alles wat bij wet verboden was toen hij zijn beroemde werken maakte, zelfs voor de Engelse koningin. In Afrika heeft iedere voetbalclub een tovenaar in dienst die voorafgaand aan de wedstrijd drankjes uitdeelt en karkassen van bizons begraaft onder de grasmat. Ik zal verder niet uitweiden over mijn gedragingen gedurende de nachten dat ik mijn columns schrijf. Uiterste prestaties komen voort uit het duister. Een grensverlegger heeft slechts één doel en als vervolgens ook het publiek er geen ethiek op nahoudt, heiligt dat doel de middelen en wordt de gevierde persoon tot nieuwe uitersten gedreven.

Wielrenners moeten hun lichaam tot het ziekelijke afranselen om een Tour de France te kunnen rijden en zijn veroordeeld tot een bijkans onmenselijk solitair leven. Wat toelaatbaar is en wat niet, is vanuit dat perspectief nogal arbitrair. Decennialang hebben ze hun gang kunnen gaan. Een wielrenner was pas een dopingzondaar, als hij gepakt werd, dat was de mores. Alle spectaculaire prestaties uit het verleden blijken achteraf onder doping tot stand gekomen. In de top 10 van de laatste tour die Armstrong won, gaat slechts één persoon vrijuit.

Applaus
Natuurlijk is het nobel om te streven naar een schone sport met zoveel mogelijk gelijke kansen, al is de Tour de France er een stuk saaier op geworden en hou ik het nog zelden vol een etappe uit te kijken. We leven nu eenmaal in een tijd waarin ambtenaren volgens de Arbo-dienst niet langer dan anderhalf uur achter de computer mogen zitten en glazenwassers enkel een balkon op mogen als ze gezekerd zijn. Maar laten we onze nieuwe moraal niet op het verleden plakken en de helden van toen met rust laten. Ze braken hun records onder ons applaus. Zoals we ook voor Hans Klok klappen, terwijl we weten dat hij niet kan vliegen. Lance Armstrong is nog altijd de grootste wielrenner die ik ooit heb zien rijden.

Daniël Samkalden is schrijver en columnist voor Volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden