Column

We hebben een mix nodig van Wiebes en Klaver

Beeld ANP

Nederland is geen bv maar een democratie; idealen moeten centraal staan in onze besluiten; we laten niemand achter; we moeten ruimte geven aan wat we van waarde vinden; we moeten durven dromen; wat we zelf hebben opgebouwd, kunnen we ook zelf veranderen; andere keuzes zijn mogelijk als we anders durven denken.

Knappe jongen die tegen dit alles nee tegen durft te zeggen. Zo gaat het met zowat alles wat Jesse Klaver in de Amsterdamse Balie zegt tijdens deze dinsdagavondlezing waarmee hij zijn tournee als nieuwe leider van GroenLinks afsluit. Je kunt niet anders dan knikken tot je hoofd los gaat zitten. Teksten die zo op de politieke scheurkalender kunnen.

Klaver gaat hard. In zes weken tijd is hij de jeune premier van progressief Nederland geworden. Een man met een missie. De politicus is volgens hem een boekhouder geworden die alles terugbrengt tot een rekensom. Hij heeft er het woord economisme voor gemunt. De spellingchecker zet er een rood lijntje onder, maar dat zal niet lang meer duren; tegen de tijd dat Klavers boek verschijnt, in september, is economisme ingeburgerd. Al zullen we ons ook dan nog het hoofd breken over wat het anders maakt dan neoliberalisme of laatkapitalisme.

Naast idealist is hij tacticus. Kijk hoe hij dit weekeinde met zijn vier Kamerzetels het debat over het belastingstelsel naar zich toe wist te trekken door als eerste de btw-verhoging te verwerpen - knap staaltje politiek ambacht. Woorden zijn geduldig, GroenLinks hoefde in Den Haag nog nooit tot daden over te gaan. Al straalt Klaver, net als zijn voorgangers Rosenmöller en Halsema, uit dat hij dat graag zou willen. Het belastingstelsel gaat maar eens in de vijftien jaar op de schop en Klaver wil ertoe doen. Zo staat hij de volgende dag ook in het Kamerdebat: zorgen dat vergroening, verkleining van de verschillen en vleesbelasting niet worden vergeten. Na afloop stapt hij als een oppositieleider af op staatssecretaris Wiebes.

Twee opmerkelijke figuren in de politieke arena steken dan even de hoofden bij elkaar. In veel opzichten lijken ze tegenpolen. Eric Wiebes oogt zoals je je een economist voorstelt, al is dat een pas onlangs ontdekte menssoort. Veel denkkracht, naar het empathisch vermogen blijft het gissen. Mensen schrikken zich wild als ik op hen afstap, zei hij zelf eens.

Zo vertrouwelijk als Klaver is met de camera's, zo kopschuw is Wiebes. Zoals hij erbij stond toen Nieuwsuur hem opving, vlak na een overleg op Financiën: een nachtdier dat weet dat het in de schijnwerpers moet en het liefst zou weglopen.

Wiebes is opgebouwd uit matrixen. Toen hij nog wethouder was in Amsterdam, was hij gevuld met cijfers over geluidsoverlast van achteruitrijdende kranen, aantallen trampassagiers, scheefwoners en knetterscooters. Als staatssecretaris heeft hij dezelfde ambitie: optimaliseren, zorgen dat de dingen beter werken.

Met politiek heeft hij niet zoveel op. Politici kunnen maar beter hun mond houden en gewoon hun werk doen, vindt hij. Dat hij nu staatssecretaris is, het zal hem zelf hogelijk verbazen. De plichtplegingen die erbij horen - recepties, openingen - laat hij graag aan zich voorbij gaan. Wiebes lijkt verdwaald op het Binnenhof, maar is er helemaal op zijn plaats. Ook hij is een authentieke ambachtsman.

Tot een confrontatie komt het woensdag niet. Wiebes wordt uit de wind gehouden. De staatssecretaris achter de microfoon zou maar detailvragen oproepen, daar zit Rutte niet op te wachten. Zijn inbreng blijft beperkt tot uitbundige vrolijkheid als de premier grijnzend vaststelt dat het CDA van oudsher immers niks van achterkamertjes moet hebben.

Klaver wil zijn diepste drijfveren onderzoeken, zei hij in De Balie. En wat wil Wiebes? Hij schreef het vorig jaar in het verkiezingsprogramma voor de Amsterdamse VVD: dat iedereen zichzelf kan zijn, zonder achterom te hoeven kijken. Een stad waar het bruist en zoemt, waar je de dynamiek op straat ziet, met werk voor iedereen, schone lucht, beter onderwijs, minder criminaliteit. Wie kan daar tegen zijn?

Politiek is meer dan ooit gericht op consensus. Morphing is de uiterste consequentie daarvan, een zodanige mate van overeenstemming dat iets nieuws ontstaat waarin het beste van de samenstellende delen doorschemert. Zoiets zou je dit duo toewensen. Wiebes denkt in resultaten, Klaver in uitgangspunten. Dat vult elkaar aan. Kom op mannen, aan de slag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden