'We hebben Argentijns lijden verlengd'

Bergen kritiek kreeg het Internationaal Monetair Fonds over zich uitgestort nadat de crisis in Argentinië losbarstte. De klachten varieerden - het IMF was te rigide, het IMF was te soft -, maar de toon was eender: het fonds hielp Argentinië de afgrond in....

Onno de Beaufort Wijnholds, de Nederlandse bewindvoerder bij het IMF, deelt sommige kritiek. 'We zijn te slap geweest, te toegeeflijk.' Te lang bleef het IMF geld toezeggen aan Argentinië terwijl de situatie 'evident onhoudbaar' was. Wijnholds: 'We hebben het lijden verlengd.'

- Te zacht? Hoezo?

'Er heerste grote terughoudendheid bij het IMF-bestuur om de stekker eruit te trekken; vooral vanwege de speciale band tussen de VS en Argentinië. Dat de inmiddels afgetreden Argentijnse minister van Economische Zaken Domingo Cavallo een goede vriend is van Stanley Fischer, de oud-onderdirecteur van het IMF, hielp evenmin. Fischer was te zacht.

Toen afgelopen augustus uitbreiding van het IMF-programma met acht miljard dollar aan de orde kwam, heb ik me onthouden van stemming. Alleen mijn Zwitserse collega viel mij bij. Verder durfde niemand. Dat is het probleem van het fonds: de leden zijn bang kleur te bekennen.

Als IMF hadden we harder moeten zijn. Erop aandringen dat de koppeling met de dollar onhoudbaar was, krachtiger ageren tegen de oplopende buitenlandse leningen en feller toezien op betere inning van de belasting.'

- Waarom was de dollarkoppeling onhoudbaar?

'Een currency peg is een prima middel om hyperinflatie te bestrijden. Maar je moet een exit-strategie hebben - en die ontbrak. Argentinië voerde te weinig structurele hervormingen door. Dan is het onvermijdelijk dat de concurrentiepositie achterblijft bij die van de VS, terwijl het land zich met valuta en geïmporteerd rentebeleid wel aan de VS spiegelt. De Argentijnen hadden na een jaar of vijf met de peg moeten stoppen. Maar tja, Cavallo wilde hem per se houden. Daardoor kon Argentinië tekorten niet via de geldpers financieren, en werd er ongebreideld geleend in het buitenland.'

- De financiële markten zagen de bui toch allang hangen?

'Ze zagen het van mijlenver aankomen. Ik ga geregeld langs op Wall Street om te horen wat er leeft. Bankiers vertelden mij: wij zijn er gereed voor. Daarom is dit weliswaar de grootste opschorting van een buitenlandse schuld ooit, maar verspreidt de crisis zich niet, zoals met Rusland in 1998. De markten hebben van de valutacrises uit de jaren negentig geleerd dat ze zich moeten beheersen.'

- Wanneer krijgt Argentinië weer krediet van het IMF?

'IMF-onderdirecteur Krueger heeft vijf eisen gesteld. Belangrijk is de wisselkoers. De huidige oplossing - een koers van 1,40 peso per dollar voor bepaalde transacties en een zwevende koers voor de rest van de markt - werkt slechts tijdelijk en lokt corruptie uit. Wij vragen een uniforme, zwevende koers, met ruimte voor interventie.

Verder moet het begrotingsbeleid op orde komen. De belastingontduiking is dramatisch; slechts veertig procent van de inkomstenbelasting wordt betaald en de BTW-afdracht is een groot probleem. Voorts is de relatie met de provincies funest voor de begroting van Argentinië: zij opereren zeer zelfstandig, en worden geleid door populistische gouverneurs die onbekommerd geld uitgeven.

Belangrijk is dat het bankensysteem wordt behoed voor omvallen. Het omzetten van dollartegoeden in peso's, wat nu gebeurt, is een eerste stap. En uiteraard moet Argentinië met de schuldeisers onderhandelen over aflossing van de schuld tegen slechtere voorwaarden.

In de laatste eis, goed monetair beleid met bijvoorbeeld een inflatiedoelstelling, heb ik veel fiducie.

- Krijgt Argentinië weer geld?

'De tijd van gigantische kredietpakketen is voorbij. Het moreel risico groeit, omdat financiële partijen ervan uitgaan dat het IMF tóch wel over de brug komt. We moeten selectiever worden. Het IMF heeft nu programma's in zestig landen. Dat lijkt me geen scherpe selectie.

- Hoe ziet de toekomst van Argentinië eruit?

'Goed! Het land bulkt van het potentieel en van het menselijk kapitaal. Ik vergelijk het graag met Ierland dat onder de juiste omstandigheden tot bloei is gekomen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden