Nieuws warm weer

We gaan nog 4 ongewoon warme jaren tegemoet, voorspellen wetenschappers

De warme zomer van dit jaar is nog maar het begin. Het heeft er alles van weg dat we nog eens vier ongewoon warme jaren tegemoet gaan, met liefst vier keer zoveel kans op een extreem heet jaar. Zeker tot 2022 zal de koorts aanhouden, met kans op hittegolven, droogte of extreme orkaanactiviteit; wat er daarna gebeurt, is nog niet te zeggen.

Spelende kinderen in Castricum aan zee Foto Sanne De Wilde

Dat blijkt althans uit een nieuwe, statistische analyse van de wereldtemperatuur, uitgevoerd door KNMI-onderzoeker Sybren Drijfhout en een Franse collega. Opvallende opsteker voor Drijfhout en Florian Sévellec van de Universiteit van Brest: al eind vorig jaar becijferden de twee dat we een uitzonderlijk warm jaar tegemoet zouden gaan. ‘Dat is natuurlijk nog anekdotisch bewijs’, zegt Drijfhout. ‘Maar het lijkt er wel op dat onze verwachting uitkomt.’

Hittegolven, extremen en warme zomers

Van 2018 tot zeker 2022 is de aarde in de ban van ‘een warme anomalie’, schrijven de twee wetenschappers in Nature Communications, nog bovenop de sowieso gestaag voortkruipende opwarming van de aarde door broeikasgassen. Het scheelt maar een paar honderdste graad wereldwijd, maar kan zich niettemin vertalen in hittegolven, extremen en warme zomers, verwacht Drijfhout. ‘Je zult altijd gebieden hebben waar je de gevolgen hiervan merkt.’

Hoe warm het de komende jaren wordt, is normaliter lastig te voorspellen. Weermodellen kijken niet ver genoeg vooruit, en klimaatmodellen geven wel een globaal beeld, maar geen precieze cijfers. Drijfhout en Sévellec omzeilden dat probleem door nauwgezet te bestuderen hoe de temperatuur van jaar op jaar verandert door natuurlijke variatie – alsof je het weer voorspelt door te kijken wat voor weer het de dagen ervoor is geweest.

Simpel model

Na veel gepuzzel leverde dat een simpel model op dat zo’n vijf jaar vooruitblikt. Met prompt een ruwe voorspelling: 70 procent kans dat we tot 2022 extra warmte krijgen. Waarschijnlijk is dat een terugslag van de zogeheten ‘hiaat’, een pauze in de opwarming tussen ruwweg 2000 en 2014, denkt Drijfhout. ‘Het lijkt erop dat er tijdens de hiaat extra warmte is opgenomen door de oceanen. En nu zou die extra warmte alsnog de atmosfeer in kunnen gaan.’

‘Bijzonder’, noemt Wilco Hazeleger van het eScience Center in Amsterdam, niet betrokken bij het onderzoek, de nieuwe berekening. ‘Als het de komende vijf jaar echt warmer wordt dan normaal, betekent dat eigenlijk dat deze methode beter kan vooruitkijken dan de klimaatmodellen. Dat zou heel interessant zijn.’ 

Slag om arm

Toch houdt Hazeleger ook een slag om de arm: ‘We hebben maar één temperatuurreeks. Het is heel uitdagend om aan de hand van een zo’n trekking uit de loterij van alle mogelijkheden kansrekening te doen voor de toekomst.’

Bovendien is het altijd denkbaar dat een heftige vulkaanuitbarsting of andere onvoorziene omstandigheid de prognose door de war schopt, beseft ook Drijfhout. ‘Het klimaat is helaas nooit honderd procent voorspelbaar.’ Niettemin is hij optimistisch: wie weet is de nieuwe methode uiteindelijk geschikt om ook voor bepaalde continenten of regio’s jaren vooruit voorspellingen te doen. ‘Het is een eerste stap. Een prototype voor iets dat nog op de markt moet komen.’ Extra voordeel daarbij is dat de methode zo simpel is dat hij geen reusachtige supercomputers vereist. ‘In theorie zou je dit al op je telefoon kunnen doen.’

Dat Drijfhout inderdaad zijn voorspelde hitte kreeg, kan hem overigens maar matig bekoren. ‘Natuurlijk is het bemoedigend voor ons model. Maar intussen was wel mijn tuin naar de klote.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.