We gaan koe Bea 114 'diervriendelijk' slachten

Verslaggeverscolumn - Margriet Oostveen in Apeldoorn

Bea 114 is een brave roodbonte koe, een 100 procent Holstein-Friesian. Heel kalm. Drie jaar oud is ze en vandaag kom ik kijken hoe ze sterft.

Bea 114 stamt af van Bea 87, van Topspeed Kodak, van Midspeler Misty en van Bea 46. Dat staat op haar registratiekaart, die haar veehouder me somber laat zien bij zijn open staldeur, aan de rand van Apeldoorn. Bea kon niet drachtig worden. Dan houdt het ook bij een biologische boer op.

We gaan naar Ameco, de 'Amsterdam Meat Company', maar nu in Apeldoorn. Ameco stond lange tijd bekend als het Abattoir Amsterdam: middenin de hoofdstad, aan de Jan van Galenstraat, nauwelijks meer bereikbaar door de toegenomen drukte. Eigenaar Jan van Westreenen heeft Ameco daarom naar het midden van het land verplaatst en bouwde daar volgens de laatste inzichten. Ze zijn net open.

Tubantia noemde het nieuwe Ameco al 'diervriendelijk'. En zelfs de Stichting Wakker Dier is opmerkelijk positief over het nieuwe slachthuis. In januari gaan ze zelf in Apeldoorn kijken. Ik vroeg waar ik alvast op kon letten. Woordvoerder Anne Hilhorst zei: 'Ze hebben een beroemde expert in dierenwelzijn in de arm genomen. Probeer net als zij door dierenogen te kijken.'

Ik belde Jan van Westreenen en zei dat ik weleens een koe wilde volgen van de stal tot en met haar 'diervriendelijke' slacht. Na wat afwerend gebrom ('De transporteurs heb ik niet onder controle en de slacht, daar is sowieso weinig diervriendelijks aan') mocht het toch.

De dierenwelzijnsexpert heet Temple Grandin. Zij is een Amerikaanse zoöloog met autisme, die vanuit haar eigen gevoeligheid prikkel- en geluidsarme slachterijen ontwerpt, waar dieren inderdaad rustiger blijven. Dichte halfronde drijfgangen geven een gevoel van beschutting. Minder harde geluiden voorkomen stress. En de koeien zien niet meer zoals vroeger hoe de voorste in de rij wordt afgemaakt.

Jan van Westreenen blijft nuchter. Noemt Temple Grandin 'hoe heet ze, het autistische vrouwtje'. Maar hij heeft toch naar haar geluisterd: gewoon een zakenman die met zijn tijd meegaat.

Ik belde de Dierenbescherming. Dit is echt beter voor dieren, zei ook daar woordvoerder Carmen Silos. Nieuwe rundslachterijen die het gewilde Beter Levenkeurmerk willen, moeten daarom voortaan volgens de richtlijnen van Temple Grandin werken. Voor al het vlees met Beter Levenkeurmerk geldt nu al een reeks strenge slachtcriteria.

Bea 114 en haar veehouder nemen afscheid.

Kees Nieuwenhuis lokt Bea 114 met gemak in zijn trailer met een emmer voer, waar ze wat verstrooid achteraan hobbelt. We rijden tien minuten - veel korter dan de meeste dieren. Ameco ligt nu op een bedrijventerrein.

Bea 114 wacht in de wagen terwijl wij de achterdeur van het slachthuis nemen. Ik stap recht in een plas bloed: vlak naast me ligt in een hoekje een koe die net de kogel heeft gekregen. Dierenarts Jopie van Doleweerd, die namens de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit iedere koe aan de ingang controleert, vond haar temperatuur te hoog en vermoedde een ontsteking: ongeschikt voor vleesconsumptie.

De dode koe is op haar buik gevallen, haar poten langszij geklapt, haar kop op een wang gedraaid, als een slapend kind. Kees vraagt: 'Koffie?'

Gaan we meteen de komst van Bea 114 aanmelden. Vanuit het kantoortje kijk ik naar een tiental andere koeien die net zijn uitgeladen. Eén keer schrikken ze en proberen ze collectief om te keren. Een Poolse jongen geeft dan hier en daar een tikje met een plastic buis. Niet zo hard als die schokkende beelden uit België, waar dieren zijn mishandeld. Hier staan vier camera's altijd aan.

Bea 114 mag naar binnen. Jopie keurt haar goed en Bea loopt al wat gehaast door het drijfgangetje. Alsof ze straks nog een afspraak heeft.

Drafje langs Denis Koning, die in zijn stofjas controleert of alle koeien rustig blijven (ja).

Aankomst bij het slachthuis, rechts Jopie.

Bea loopt de Temple Grandin-bocht in, waar haar nieuwsgierig hoofd bovenuit blijft kijken. Ik blijf naast haar. We schuiven op, verder niets.

Dan, na een minuut of tien volgt het laatste hok. Daar torent een vriendelijke reus genaamd Mohammed El Moumni. Hij zet het schietmasker op Bea's kop en zal met een stalen pen haar grote hersenen doorboren.

Het klinkt als een nietpistool. Dan is het al gebeurd.

Bea 114 zakt hersendood door haar hoeven, rolt naar beneden, wordt aan haar linker achterpoot opgehesen. Nu snijdt iemand snel haar halsslagader door. Een laatste stuiptrekking en daar stroomt het bloed uit Bea.

Kom, zegt Kees Nieuwenhuis. We gaan je schoenen schoonspuiten.

Reageren? m.oostveen@volkskrant.nl

Vlak voor het schot. Bea blijft nieuwsgierig.
Meer over