Interview

'We brengen de migranten per schip naar Athene'

Hoe gaat nu het op het Griekse eiland Kos waar de burgemeester deze week waarschuwde voor bloedvergieten?

Migranten op een rubberbootje bij de kust van Kos. Beeld AP

Op het kantoor van Giorgos Kiritsis, burgemeester van Kos, rinkelt de telefoon met intervallen van anderhalve minuut. Zijn secretaresses zijn de wanhoop nabij. 'Waar belt u vandaan? Israël?' Ze houden alle vragen af. De burgemeester heeft geen tijd, klinkt het.

Maar na wat aandringen toont de burgemeester zich bereid de drie aanwezige journalisten te ontvangen, en wel op het terras waar hij met zijn woordvoerder een vorkje prikt. De man die eerder deze week waarschuwde voor 'bloedvergieten' wil vandaag zijn meest ontspannen gezicht tonen.

Beeld de Volkskrant

Zevenduizend vluchtelingen zijn er nu op zijn eiland, en er is weinig tot geen regie. Toch is dat Kiritsis (1954, lid van de centrumlinkse bestuurderspartij Pasok) niet aan te zien. Pijnlijke vragen gaat hij uit de weg. 'De cultuur op Kos is er een van solidariteit, van geven en delen.'

Fort Europa

De Volkskrant buigt zich de komende weken over de vluchtelingencrisis die Fort Europa doet kraken. Wie zijn de migranten, wat zijn de gevolgen en kan het ook anders? Het probleem is zo ingewikkeld dat we zouden willen wegkijken, maar dat gaat niet lukken, schrijft hoofdredacteur Philippe Remarque in zijn introductie.

Dinsdag en woensdag hebben vluchtelingen urenlang op registratie gewacht. Toen sommigen ongeduldig werden, greep uw politie hard in. Wat ging er mis?

'De vluchtelingen snapten de procedure niet. Wij wilden ouderen en vrouwen voor laten gaan, wat tot misverstanden leidde. Er waren opstootjes tussen de vluchtelingen onderling. Toen mensen begrepen wat we wilden, keerde de rust terug, en hebben we een gymnastiekhal geopend voor vrouwen, kinderen en bejaarden.'

Mensen kwamen urenlang zonder voedsel, water en toiletten te zitten.

'Nee, dat is niet zo. De doorstroom in het stadion was goed, ze hebben maximaal twee uur hoeven wachten op registratie.'

Burgemeester Giorgos Kiritsis van Kos.

Hoe moet dat in de toekomst? Er komen dagelijks nieuwe vluchtelingen aan.

'Sinds maandag registreren we zeker 1.000 à 1.100 vluchtelingen per dag. Gisteravond nog hebben er zo'n 1.600 het eiland per boot verlaten.'

Hulporganisaties vragen u al weken een centrale ontvangstplek in te richten, zoals op Lesbos gebeurd is. Waarom doet u dat niet?

'Het opvangkamp op Lesbos is jaren geleden met Europees geld gebouwd, ver voor deze nieuwe instroom van vluchtelingen. Laat ik de vraag omdraaien: weet u hoe lang het duurt om zoiets in te richten? We hebben nú een probleem, daar hebben we meteen een oplossing voor nodig.'

Dat er een verlaten legerbasis is, 15 kilometer buiten de stad, die als opvangplek zou kunnen dienen - daar wil Kiritsis niet aan. 'Die basis is niet verlaten, en dus ook niet bruikbaar.'

Bovendien, zegt hij, zijn de vluchtelingen op Kos enorm divers. Het gaat om Afghanen, Pakistanen en Syriërs met uiteenlopende religieuze achtergronden. 'Hoe kunnen die ooit op één plek samenleven?'

Nee, de burgemeester heeft zijn hoop gevestigd op een andere oplossing: de Eleftherios Venizelos, een groot schip dat tussen Kos en Athene moet gaan pendelen.

Een Syrische moeder komt donderdag met twee kinderen aan op Kos, na een overtocht op een rubber boot vanuit Turkije. Beeld Getty Images Europe

Hoe gaat dat in z'n werk?

'Het gaat in eerste instantie om één schip, daar komt er later nog een bij. Op elk schip kunnen straks twee- tot drieduizend vluchtelingen terecht voor registratie. Er zal voedsel zijn, slaapcabines, airco, alles wat mensen nodig hebben. Zodra een schip afgeladen is, en een groot deel van de mensen geregistreerd is, vertrekt het naar Athene.'

Hebt u niet gewoon meer mensen nodig voor de registratie?

'Ik heb nu al twaalf mensen in dienst die 24 uur per dag in touw zijn.'

Een migrantenfamilie is zojuist gearriveerd op Kos. Beeld AP

Is dat genoeg voor al die duizenden mensen?

'Hoeveel denkt u dat de Griekse staat kan betalen? De situatie is vergelijkbaar op Leros, op Chios - noem maar op.'

Wie betaalt die schepen?

'Door registratie en vervoer op dezelfde plek te doen slaan we twee vliegen in één klap. Het geld komt van de Griekse regering en de Europese Unie.'

Verwacht u meer van de Europese Unie?

'Absoluut. Ik heb vanmorgen met eurocommissaris Avramopoulos (Migratie) gebeld. Ik heb om extra geld gevraagd, specifiek voor de Griekse gemeenten in de frontlinie van de migratiestromen.

'Dit probleem is de komende jaren nog niet voorbij. Zolang er oorlog woedt in Syrië, en Afghanistan gedestabiliseerd is, gaat dit door. In heel Azië, schat ik, zijn drie miljoen mensen van plan naar Europa te komen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden