'We brachten spektakel'

Na twee jaar toeren door de VS hadden ze het helemaal gehad met Moontan en Radar Love. Tijd voor iets anders, vond Golden Earring. Niets daarvan, vonden de Amerikanen. 'Stoppen? Je begint net. Doorgaan, nu!'

inus Gerritsen (66), bassist: 'Je moet op de taal letten. Ga niet staan klootzakken met fonetisch Engels. Vraag aan een Amerikaan of een Engelsman of het klopt, wat je zingt. Denk vooral niet dat je het zelf wel weet.'

Cesar Zuiderwijk (64), drummer: 'Je reet eraf toeren. Toeren, toeren, toeren. Je moet wel een beetje met elkaar kunnen opschieten. Drie maanden met z'n vieren in een bus is niet makkelijk.'

Gerritsen: 'Dan word je getest.'

Zuiderwijk: 'Wij hadden dezelfde achtergrond. Hetzelfde milieu, dezelfde leeftijd, dezelfde drijfveren. Dat helpt.'

Ziedaar zomaar enkele raadgevingen van twee muzikanten die weten wat het is om als Nederlandse band succes over de grens te hebben. Dertien keer - in 1984 voor het laatst - toerde Golden Earring door de Verenigde Staten, soms maanden achtereen, in het kielzog van noteringen in de charts voor Radar Love en Twilight Zone. Radar Love geldt in Amerika als de ultieme 'driver's song' en is zelfs de tijd ontstegen.

De grijs-wit geworden ritmetandem Gerritsen en Zuiderwijk schuift aan tafel in de catacomben van Concertgebouw De Vereeniging. Nijmegen is halteplaats op de theatertour. De meegenomen kok serveert spruitjes. Gitarist George Kooymans en zanger Barry Hay zijn dan al voorbij gekomen met hun rolkoffers, op weg naar de kleedkamer.

Op tafel staat een grote pot sambal. 'Barry wil dat altijd. Geboren in India, hè. We namen het ook altijd mee naar de Verenigde Staten. Daar vroegen de roadies wat het was, dat rode spul. Dutch jam, zeiden we. Ah, nice. En dat smeerden ze dan zo op brood. Oef, wat er dan gebeurde...'

Waarom wilde de band zo graag naar het buitenland?

Gerritsen: 'Je speelt geen Nederlandse muziek. Dat maakt het toch wat verleidelijker om over de grens te kijken.'

Zuiderwijk: 'In Engeland zaten de voorbeelden. De Stones, The Beatles, The Kinks. Waarmee het allemaal begon. The Shadows.'

Gerritsen: 'Wat gelijk meespeelde, was dat de platenmaatschappijen in Nederland ons de deur uitkeken. Die waren bezig met Willeke Alberti en Rob de Nijs. Bij onze eerste auditie zaten de technici met de vingers in de oren. Toen we ons eerste album opnamen, zei de directeur dat hij wel een goede titel wist voor de plaat: Au! We gingen al snel naar Engeland, naar de Pye-studio's, waar The Kinks ook kwamen. Daar zouden ze ons wel serieus nemen. Het was wel verrassend: de technici bleken heren met stofjassen aan, en ze droegen brillen en rookten pijp. Ook niet echt rock 'n' roll. Maar het klonk fantastisch, wat ze maakten.'

Hadden jullie zelf niet het idee dat in de Verenigde Staten al honderd Golden Earrings speelden?

Gerritsen: 'De Amerikanen zelf vonden van niet. Ze zeiden altijd: it's different.'

Zuiderwijk: 'Het zit 'm in de nummers. Die zijn niet vergelijkbaar met wat anderen deden. Die stemmen van George en Barry zijn uniek. En we brachten spektakel.'

Gerritsen: 'George heeft het wel geregeld gezegd, hoor: wat doen we hier eigenlijk? Er zijn hier veel betere bands dan wij. Maar dat is typisch George. Die wil altijd leren. Geen twijfel, we hadden een eigen sound. Op de elpee waarmee we doorbraken, Moontan, stonden maar vijf nummers. Spacerock, noemden de Amerikanen het. Improvisaties, stiltes, hypnotiserende ritmes.'

De kritiek in Nederland was dat de band niet vernieuwend was. Jullie gingen pas rock spelen toen Led Zeppelin doorbrak.

Zuiderwijk: 'Wanneer ben je vernieuwend? Zijn de Stones soms vernieuwend?'

Gerritsen: 'Het gaat over energie, over emotie.'

Zuiderwijk: 'We zweepten de boel behoorlijk op. We hebben wel andere bands in het stof doen bijten. Die jongens van Rush zeiden dat we de beste band waren met wie ze ooit hebben gespeeld.'

Gerritsen: 'Vergeet niet, we waren jong, dan ga je met van alles mee. Ik zie nou ook overal ineens jonge kerels met baarden en snorren rondlopen. Ik vraag aan mijn dochters of dat soms sexy is. Blijkbaar wel. Ik heb laatst nog met ze naar een dvd van Beyoncé zitten kijken. Is dat het dan, tegenwoordig? Na tien minuten had ik het wel gezien. Alles is bedacht. Zelfs het optrekken van de wenkbrauwen gaat in de maat.'

Hoe succesvol waren jullie nou echt in Amerika?

Gerritsen: 'Het verschilde nogal. In Colorado speelden we voor tienduizenden toeschouwers in het voorprogramma van The Doobie Brothers. Maar in een andere staat trad je op in een club waar vrijwel niemand zat. Het ging erom dat lokale radiostations je draaiden. Maar noem maar een band uit die tijd, we hebben er mee gespeeld. Frank Zappa, Led Zeppelin, J. Geils Band, King Crimson, Earth Wind & Fire.'

Zuiderwijk: 'Dat ging niet altijd goed, die combinaties. We stonden een keer in een zaal vol zwart publiek, 20 duizend man. Nou, die kwamen niet voor ons.'

Gerritsen: 'Na twee jaar toeren hadden we het wel helemaal gehad met Radar Love en Moontan. Misschien is dat ook wel Nederlands: het was tijd voor weer iets anders. Maar in Amerika zeiden ze: stoppen? Je begint net. Doorgaan, nu!'

Zuiderwijk: 'Of we nog een broertje van Radar Love konden maken, en daarna een zusje.'

Gerritsen: 'Het is daar zo conservatief. Alles moet bij hetzelfde blijven. Wij wilden onszelf juist ontwikkelen. Vrij denken. Ons volgende album heette niet voor niets Switch. Niet weer vijf uitgesponnen nummers, maar veertien songs. De Amerikaanse managers en bookers schrokken zich rot toen we terugkwamen. Ze zeiden: het publiek heeft nog niet eens in de gaten wie jullie zijn, en dan ga je ineens wat anders doen. Het liep ook niet goed, juist op het moment dat we de status van headliners dachten te hebben.'

Zuiderwijk: 'Het publiek ging evengoed wel loos, hoor.'

Gerritsen: 'De tournees waren zakelijk gezien een mislukking. Managers en agenten huurden bruidsuites in hotels af om er kantoor te houden. Op onze kosten, bleek achteraf.'

Zuiderwijk: 'Als we in limousines reden, zei de promotor dat de platenmaatschappij betaalde.'

Gerritsen: 'De platenmaatschappij zei dat de promotor betaalde.'

Zuiderwijk: 'En toen we terugkeerden, lag de rekening bij ons op de deurmat.'

Gerritsen: 'In Miami speelden we met Santana. Wij reden in twee limo's. Een voor George en Barry, en een voor ons. Er kwam een stationwagen naast ons staan. Wie zat er op de voorbank? Carlos Santana! Met vijf muzikanten en apparatuur in zijn nek. Toen wisten we: hier klopt iets niet. Na tournees met Ted Nugent en Aerosmith waren we er eigenlijk wel klaar mee, met Amerika.'

Begin jaren tachtig dient zich toch een herkansing op het internationale podium aan. Twilight Zonewordt in Amerika mede dankzij de clip van Dick Maas die op het pas begonnen MTV veelvuldig was te zien, een nog grotere hit dan Radar Love. Twee tournees volgen, de laatste voert de band langs veertig staten. Maar niet lang na terugkeer in eigen land dreigt de groep te bezwijken onder torenhoge schulden en aanslagen van de belastingdienst. Het zou tot het begin van de jaren negentig duren voordat de huishouding weer op orde is, dankzij de akoestische plaat The Naked Truth. Maar het lonken naar verre streken was er niet meer bij.

Gerritsen: 'We ontdekten opnieuw de Nederlandse markt. We konden nu ook door de week in theaters spelen en 's avonds gewoon naar huis. Op tournees zit je in het hotel toch dagenlang naar tenniswedstrijden te kijken. Daar word je behoorlijk gek van, op den duur.'

Zuiderwijk: 'Het heeft ook met leeftijd te maken. Er komen kinderen. Dan ga je niet snel maanden weg.'

Er wordt wel gezegd dat de band met extra doorzettingsvermogen nog meer had kunnen bereiken.

Zuiderwijk: 'Nee. We hebben gedaan wat we moesten doen. We hebben in Madison Square Garden gestaan, met The Who. In een limo zijn we omhoog gereden.'

Gerritsen: 'Je deed het gewoon. Achteraf besef je pas hoe bijzonder het was.'

Zuiderwijk: 'Iedereen kwam voor The Who. Er stonden lui met fietskettingen in hun hand. Fuck off! En na drie kwartier spelen stonden 25 duizend man wild enthousiast met aanstekers te zwaaien. Toen heb ik wel even staan janken. Zo'n moment neemt niemand me meer af.'

Hoe goed zijn... de kunstenaars?

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden