Wc-blokjes voor de mond

Nederland moet massaal monden spoelen. Het Amerikaanse bedrijf Warner Wellcome heeft enige weken de televisie gebruikt om ons week te maken voor haar mondwater Listerine....

Ja, dank je de koekoek. In dat gele goedje in het flesje, dat zo'n halve minuut in de mond moet rondgaan, langs en tussen de tanden en kiezen, langs het tandvlees en het verhemelte, zit tot bijna 30 procent alcohol. Dat wil wel branden als je het met een lont aansteekt. En als spoelwater brandt het ook lekker weg in de mond, zeker in die van een borrelaar met weinig sterke-drankervaring.

In Nederland wordt voor elf miljoen gulden per jaar gespoeld. Warner is met een aandeel van 20 procent, marktleider. Nederlanders spoelen weinig. In tegenstelling tot Amerikanen, waar een redelijke spoelcultuur heerst. Daar menen ze dat na het tandenpoetsen ook moet worden gespoeld, ter preventie van tandbederf en tegen een vieze adem.

In de VS is Listerine meer dan 115 jaar op de markt. Ene Joseph Lawrence brouwde het vorige eeuw voor het eerst, zo gaat de overlevering, na een lezing in Philadelphia van de Engelse chirurg Sir Joseph Lister, de grondlegger van de wonddesinfectie. Inmiddels zijn er verschillende varianten ontwikkeld, onder andere met mint en eucalyptus, in de kleuren blauw en geel. Sinds begin jaren tachtig is het hier te koop, in een soort heupflesje en in een fles van een halve liter.

Listerine brandt je bek uit, het stinkt naar wc-blokjes, het smaakt langdurig vies en je mond wordt er irritant droog van, óók al voor lange tijd. De claim is dat het alcoholische drankje - niet doorslikken - bacteriën doodt die onder andere tandplak maken, die verantwoordelijk zijn voor cariës en die bijvoorbeeld etensresten omzetten in slechte adem.

Warner heeft in de loop der jaren talloze onderzoeken laten doen. Vooral in de jaren zeventig zijn honderden proefpersonen ingeschakeld om Warners gelijk te bevestigen. Maanden achtereen werd plakvorming gemeten, speeksel werd op bacteriepopulaties onderzocht en proefpanels roken uren achtereen adem.

Dat leverde een indrukwekkende stapel rapporten op waaruit blijkt dat spoelen met Listerine oude plak - tandschadelijk bacteriën-afzetsel - doet slinken, de aanmaak ervan beperkt, slechte adem voorkomt zelfs als er sigaren zijn gerookt of als er knoflook of uien zijn gegeten.

Twee maal daags na het tandenpoetsen een half minuutje spoelen, dan biedt Listerine 24 uur bescherming tegen bacteriële aanvallen en stankvorming. Tel uit je winst. Dat doet Warner Wellcome ook. Een liter alcohol, in het groot ingekocht, kost iets meer dan een gulden. Teruggerekend moet er voor een liter Listerine 25-35 gulden worden betaald, afhankelijk van de flesgrootte.

Een liter jenever bij de slijter is met twee tientjes eveneens aanzienlijk goedkoper. Bovendien heeft dit vuurwater het ultieme voordeel dat het mag worden doorgeslikt, meent speekselprofessor dr A. van Nieuw Amerongen van de Universiteit van Amsterdam.

Wat de bacteriepopulatie betreft, kan spoelen niet zo'n kwaad. De meeste micro-organismen in de mond hebben toch geen duidelijk nut. Bovendien, in mondspeeksel zitten tientallen miljoenen bacteriën. Alcohol doodt het overgrote deel daarvan. Laat daar nu eens 10 procent van overeind blijven dan is de volledige populatie zo weer op de been.

Toch is er wat af te dingen op dat quasi-hygiënische mondspoelen. Listerine heeft een hoog alcoholpercentage, maar is ook zuur. De zuurgraad is in het flesje iets meer dan vier: in de mond wordt dat door een bufferende werking ongeveer vijf, blijkt uit onderzoek.

Zuur lost calciumfosfaat van het tandglazuur op. Zuur zit in eten en in onder andere frisdranken, zoals sappen van citrusvruchten. Zonder goede mondhygiëne vreet het de tanden op den duur ook weg. Continu spoelen met een zurig mondwater doet daar onnodig een schepje bovenop, is de redenering.

Spoelen is een overbodige handeling, het is voor luie mensen. Mondverzorging, daar moeten we het van hebben. Een beetje flossen, flink poetsen en tandenstoken, daar moeten we een heel eind mee komen, vindt de prof.

Broer Scholtens

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden