'Wave' golft twaalf meter snel

Het is eindelijk zover: de wetenschap heeft de wave in kaart gebracht. De golfbeweging onder publiek in voetbalstadions kan nu worden gesimuleerd met een model dat drie onderzoekers van de Universiteit van Boedapest hebben opgesteld....

De wave begint wanneer een groepje toeschouwers opstaat, de armen strekt en weer gaat zitten. Nauwelijks heeft hun zitvlak de stoel bereikt, of een groepje naast hen voert dezelfde beweging uit. De rest van het publiek volgt groepsgewijs, totdat (mogelijk) het hele stadion aan de beurt is geweest. Dit gebruik dateert van midden jaren tachtig.

Het simulatiemodel van de drie Hongaren is ontleend aan modellen voor de beweging van 'media' die te prikkelen zijn, zoals weefsel van een kloppende hartspier, schrijven zij in Nature van 12 september. Voor hun wave-model gebruikten ze video-opnamen van veertien waves in voetbalstadions waar een publiek aanwezig was van meer dan vijftigduizend personen.

In het model wordt het optreden van stadiongolven gerelateerd aan de mate van opgewondenheid van het publiek en de grootte van de groep die met de wave begint. Afhankelijk van de publieke opwinding (al te veel agitatie werkt niet) kan een wave al beginnen met een kleine groep van 25 tot 35 toeschouwers.

Zo'n golfbeweging plant zich voort met een snelheid van twaalf meter - oftewel twintig stoelen - per seconde, schrijven de Hongaren. De breedte per golfgroep is zes tot twaalf meter, gemiddeld vijftien stoelen.

De wave beweegt doorgaans met de wijzers van de klok mee. Dat heeft te maken met de rechtshandigheid van de meeste mensen; ze zijn rechts gevoeliger. Personen links van toeschouwers die opstaan, zijn daarom gauwer te prikkelen om mee te doen dan toeschouwers rechts van hen, impliceren de onderzoekers.

Zij denken dat hun model misschien kan dienen voor de ontwikkeling van systemen om het gedrag van opgewonden of gewelddadige menigten te voorspellen en te beheersen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden