Water

SHEILA SITALSING

Er gaat iets onweerstaanbaars uit van verre-toekomststudies. A4'tjes met daarop de voorspellingen van mensen die er hun broodwinning van hebben gemaakt om dingen te zeggen over iets wat ze onmogelijk kunnen weten.

Hoe ver zal de verelendung in Europa voortschrijden? Staan we straks in lompen gehuld 'dankuwel' te mompelen tegen Chinese weldoeners die hier dijken komen ophogen tegen de stijgende waterspiegel? Gaat Griekenland dood, kan dat, dat een land ophoudt te bestaan? Zullen we elkaar de hersens inslaan om water, olie of een grondstof waar we het bestaan nog niet van weten en die we straks massaal zullen begeren? Of komt er gerechtigheid, vallen de BRIC's door de mand en wacht Europa een stralende wedergeboorte?

Politici, beleidsmakers, ondernemers: ze hongeren allemaal naar een kijkje in de toekomst. Die behoefte heeft een voorspelindustrie geschapen vol waarzegsters, beursgoeroes, strategen, wichelroedelopers, Nouriel Roubini en Lidewij Edelkoort. Aan het serieuzere uiteinde van het spectrum verscheen deze week Global Trends 2030: Alternative Worlds, de toekomstvisie van The National Intelligence Council, strategisch adviesorgaan van de man die nu nog de machtigste man van de wereld is - maar is hij dat in 2030 nog steeds?

De scenario's zullen niet verbazen: in 2030 is China 's werelds grootste in elk opzicht. Europa is een bejaardentehuis, net als Japan, Taiwan en Zuid-Korea. In economisch, militair en demografisch opzicht overvleugelt Azië het oude Europa en Noord-Amerika tezamen. Er klimmen zoveel mensen uit abjecte armoede dat de wereld één grote middenklasse wordt; meer geld draagt bij aan het hebben van een grote mond, de groeiende middenklasse gaat hardnekkig knabbelen aan de macht van de autoriteiten. En ja, we gaan elkaar bekampen om water, voedsel en energie.

Net op tijd herinnerden de auteurs zich wie hun opdrachtgever is en schreven op dat het niettemin 'onwaarschijnlijk is dat een ander land de VS zal kunnen vervangen als leider van de wereld'. Ze voegen eraan toe dat het wel verstandig zou zijn als de VS en China nauwer gaan samenwerken.

Zwemt er een 'zwarte zwaan' langs - een onverwachte gebeurtenis met grote gevolgen -, dan wordt alles natuurlijk anders: een losgeslagen virus dat miljoenen doden eist, Griekenland dat de euro verlaat, een geomagnetische storm.

Terwijl ik met rode oortjes zat te lezen, kon ik de herinnering maar niet wegduwen aan Philip Tetlock. Tetlock is een psycholoog die in 2005 heel wat feestjes bedierf met de publicatie van het boek Expert Political Judgement: how good is it?. Gebaseerd op twintig jaar studie van de voorspellingen van mannen en vrouwen die betaald worden om geopolitieke ontwikkelingen te voorzien. Conclusie: mensen wier dagelijks werk het is in te schatten wat het volgende spectaculair opkomende land zal zijn of waar de volgende oorlog vermoedelijk uitgevochten zal worden, presteerden slechter dan een gorilla die willekeurig dartpijltjes werpt naar een bord met scenario's.

Daar liggen psychologische verklaringen onder: ook experts zijn geneigd huidige trends door te trekken, omdat het vrijwel onmogelijk is je een voorstelling te maken van iets wat zich niet eerder heeft voorgedaan.

En toch bleef ik gefascineerd bladeren. In het rapport staat 162 keer het woord 'water', in combinatie met de begrippen 'tekort', 'uitdaging' en 'probleem'.

Gisteren toch maar naar de Albert Heijn gefietst. Zes tassen gevuld met literflessen water.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden