Watersnood? 'Let's bring in the Dutch'

Nederlandse waterexpert adviseert Amerikaanse minister hoe New York en New Jersey te beschermen tegen het wassende water.

'Zet een paar Nederlanders neer in een gebied met groot overstromingsrisico en wat gaan ze doen? Juist, die gaan dijken bouwen. Maar wat doen Amerikanen? Diegenen die het kunnen betalen, zetten hun huis op palen. De rest heeft pech.'


Het is in een notendop het dilemma waar Henk Ovink (45) in de VS tegenaan loopt. De Nederlandse topambtenaar en waterexpert is sinds april uitgeleend aan de Amerikanen, nadat orkaan Sandy eind 2012 over de oostkust van de VS was geraasd en grote delen van New York en New Jersey onder zeewater waren gelopen. Vandaag en morgen praat hij samen met minister Melanie Schultz (Infrastructuur en Milieu) in New York op een conferentie over de strijd tegen het water.


Ovink adviseert de Amerikaanse minister Shaun Donovan (Wonen en Stedelijke Ontwikkeling) niet alleen over hulpverlening na een watersnoodramp en het slim wederopbouwen van getroffen gebieden, maar vooral over hoe New York en New Jersey in de toekomst beschermd kunnen worden tegen zware stormen en zeespiegelstijging.


'De grootste uitdaging is Amerikanen uit de hele regio met elkaar te laten samenwerken, zorgen dat de juiste personen aan één tafel zitten', vertelt Ovink per telefoon vanuit de VS. De gouverneurs van New York en New Jersey en de burgemeester van de stad New York deden dat dus niet. Ovink kreeg ze wel zover. Het resultaat is dat over grote wederopbouwprojecten nu wordt overlegd waar ze elkaar kunnen versterken.


'Komt u dijken bouwen voor de kust van New York?', vroeg een Amerikaanse journalist vrij snel na Ovinks aantreden. 'Maar een dijk of stormvloedkering bouwen is niet zomaar de oplossing. Dat kan zelfs een domme beslissing zijn, het kost miljarden en het helpt niet altijd. Als je alleen een stormvloedkering had gebouwd en verder niks voorafgaand aan Sandy, dan was heel Manhattan overstroomd, want het waternetwerk is ook hier veel groter en ingewikkelder. De orkaan had het water achter die stormvloedkering opgestuwd. Daarmee was de ellende veel groter geweest.'


De waterexpert wil maar zeggen: één project gaat het probleem niet oplossen, 'dat is onzin'. De Amerikanen moeten een combinatie van maatregelen treffen om een volgende storm of overstroming het hoofd te bieden. 'Denk aan een goed afwateringssysteem, plekken in de stad waar water opgevangen kan worden, zorgen dat de belangrijkste knooppunten van kabels en leidingen niet op de grond liggen, maar hoger', zegt Ovink. 'Je moet dus op systeemniveau gaan denken. Dat vinden mensen vaak heel lastig.' Hij schreef er samen met de Hurricane Sandy Rebuilding Task Force een lijvig rapport over dat vorige maand verscheen. Ovink organiseerde tot slot een ontwerpwedstrijd, waar teams innovatieve ideeën moesten presenteren om New York en New Jersey te beschermen tegen stormen en zeespiegelstijging. Het gaat niet om kinderachtig gedoe: er is bijna 60 miljard dollar overheidsgeld beschikbaar voor de wederopbouw. Van de 148 teams, zijn er inmiddels nog tien over.


Opvallend veel Nederlandse bedrijven zitten nog in de race. Dat komt niet door Ovink, lacht hij door de telefoon. 'Nee, ik trek niemand voor. Ik ben een professional en let op kwaliteit. Nederlanders zijn gewoon heel goed in ontwerp en waterprojecten. We doen dit al een paar honderd jaar.'


En dus werken onder meer architectenbureau OMA (van Rem Koolhaas), de TU Delft en Royal Haskoning-DHV aan ontwerpen om Amerikanen te beschermen tegen het wassende water. De ontwerpen zijn begin volgend jaar pas klaar om uit te voeren, maar de contouren zijn al zichtbaar. Op schetsen zien we onder meer kustversterkingen en verstevigde huizenbouw.


President Obama is nu al 'very excited', liet hij de minister weten die door Ovink wordt geadviseerd. Als de ontwerpen verder gevorderd zijn, wordt de president uitgenodigd om deze zelf te komen beoordelen.


'Het is een geweldige klus',vertelt de waterexpert. Dan loop je daar als Nederlander voor een bijeenkomst in het Witte Huis. Normaal sta je buiten foto's te maken. Nu drukte ik op de bel en ging de deur gewoon open.'


Bijna drieduizend Nederlandse bedrijven

Er zijn bijna drieduizend Nederlandse bedrijven die zich bezighouden met watertechnologie. Ze zijn actief in 73 landen. Nederlandse kennis wordt vaak ingezet om gebieden te beschermen tegen overstromingen, zoals in Indonesië, Bangladesh, Vietnam, Colombia, Mozambique en ook de VS. 'Let's bring in the Dutch', schreven Amerikaanse kranten nadat orkaan Katrina in 2005 grote delen van de stad New Orleans onder water had gezet. De Nederlandse watersector heeft een exportwaarde van 18 miljard euro. Minister Schultz probeert met economische diplomatie en handelsmissies de watersector nog meer te laten bloeien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden