Interviews

Wateroverlast roept herinneringen op aan jaren negentig: ‘De ramptoeristen sloegen ons vanaf hun vissersstoeltjes gade’

Militairen controleren in 1995 de zandzakken die Limburg voor nog grotere ellende moesten behoeden. Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant
Militairen controleren in 1995 de zandzakken die Limburg voor nog grotere ellende moesten behoeden.Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant

De wateroverlast van deze week in Limburg haalt intense herinneringen naar boven. Zij waren erbij, tijdens de overstroming van 1993 en de evacuatie van 1995.

Bart Penders (40), Vaals

13 jaar was Bart Penders, tijdens de watersnood van 1993. Via een oom kregen zijn ouders op 21 december midden in de nacht een telefoontje dat Borgharen al was overstroomd. En dat het water spoedig naar hun dorp Roosteren zou komen. Zijn ouders besloten Penders en zijn jongere broertje nog even te laten slapen. Wel werd de auto alvast in veiligheid gebracht en werden meubels naar zolder verplaatst.

‘Toen ik wakker werd liep het water al door de straat’, vertelt Penders. ‘Het was duidelijk: de situatie was onhoudbaar. Ik heb toen nog vlug geholpen om waardevolle spullen te verzamelen. Te voet, met een koffertje, zijn we vervolgens vertrokken.’

Nu hij zelf kinderen heeft, begrijpt hij in wat voor situatie zijn ouders destijds terechtkwamen. ‘Zij hebben het toen uitstekend gedaan. Hoewel ze geen zichtbare tekenen van paniek vertoonden, is me wel bijgebleven dat ik inzag dat zij maar beperkt invloed hadden op de loop der dingen. Dat is een les die je in je leven vaak leert, maar dit was de eerste keer.’

Bart Penders. Zijn ouders besloten in 1993 hem en zijn jongere broertje nog even te laten slapen. ‘Toen ik wakker werd, liep het water al door de straat. Maar ze hebben het uitstekend gedaan.’ Beeld .
Bart Penders. Zijn ouders besloten in 1993 hem en zijn jongere broertje nog even te laten slapen. ‘Toen ik wakker werd, liep het water al door de straat. Maar ze hebben het uitstekend gedaan.’Beeld .

Penders weet nog hoe doorweekt hij was en hoe koud hij het had. Toch interesseerde hem dat maar matig. Veel pijnlijker was het verschijnsel ramptoeristen, dat zich ook toen al manifesteerde. Zij kwamen uit veilig gelegen plaatsen in de buurt en wilden niets van het ‘spektakel’ missen. Comfortabel op vissersstoeltjes gezeten, bekeken zij de mensen die via de dijk omhoog kwamen lopen. ‘Zielig zeg, voor dat kind’, hoorde Penders hen over zijn broertje zeggen.

De machteloosheid, paniek en pijn van die dagen zijn in zijn geheugen gegrift en komen weer boven nu zijn ouders opnieuw zijn geëvacueerd. Zijn ouders zijn er rustig onder, hun evacuatie is dit keer op vrijwillige basis. Roosteren zal het gevaar nu waarschijnlijk ontlopen. Bovendien zijn hun uitgevlogen kinderen nu in veiligheid, weten ze.

Suus Peperkamp (45), Druten

Samen met vrienden zat Suus Peperkamp in het laatste weekend van januari 1995 in hun vaste stamkroeg in Druten, toen er een brandweerman binnenkwam die hardop verkondigde dat hij een borrel had verdiend. Hij had namelijk zojuist zijn hele huisraad veilig naar boven gesjouwd, vertelde hij. Langzaam drong tot Peperkamp door dat het weleens menens kon zijn, met de aangekondigde wateroverlast.

Haar moeder wilde het aanvankelijk niet geloven. ‘Niks van waar’, zei ze, toen Peperkamp erop aandrong om hun spullen te pakken. ‘Zij had het al zwaar genoeg’, vertelt Peperkamp. ‘Mijn stiefvader was terminaal, hij had een hersentumor.’ De hulpdiensten bleken lijsten klaar te hebben liggen van bedlegerigen. Haar stiefvader werd als een van de eersten opgehaald. Hoe hij werd weggehaald, de dreiging die daarvan uitging: het staat haar nog helder voor de geest.

Suus Peperkamp.  ‘Iedereen probeerde elkaar te helpen waar het kon. We hebben toen, in 1995, zelfs een bowlingbaan ontruimd. Ik herinner me nog hoe zwaar die kegels waren.’ Beeld .
Suus Peperkamp. ‘Iedereen probeerde elkaar te helpen waar het kon. We hebben toen, in 1995, zelfs een bowlingbaan ontruimd. Ik herinner me nog hoe zwaar die kegels waren.’Beeld .

Bang is de toen 19-jarige Peperkamp niet geweest. Dat paste niet bij haar leeftijd, zegt ze. ‘We kwamen eerder in een serieuze modus terecht, waarbij we de mouwen opstroopten. Iedereen probeerde elkaar te helpen waar het kon. We hebben zelfs een bowlingbaan ontruimd. Ik herinner me nog hoe zwaar die kegels waren, die we naar een etage hoger brachten.’

Niet iedereen wenste zomaar te evacueren. De vader van Peperkamp weigerde te vertrekken. ‘Hij was eigenwijs. Pas toen de politie de laatste ronde maakte en hem meedeelde dat de hulpdiensten niet zouden komen om medische hulp te verlenen, mocht dat nodig zijn … pas toen ging hij mee.’

Peperkamp schrikt van de beelden die ze nu op tv ziet. ‘Vreselijk. Wij hadden toen alle tijd om ons voor te bereiden. En uiteindelijk is het water niet eens gekomen. Dat is wel even anders nu.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden