Reportage

Water in Utrechtse Singel, een wonder

Vanavond wordt het eerste deel van de herstelde Daalsesingel geopend. Tot vreugde van veel Utrechters die het water misten in hun stad. 'Een lang gekoesterde wens gaat in vervulling.'

Er stroomt weer water door de Utrechtse Singel die veertig jaar geleden werd gedempt bij de bouw van het winkelcentrum Hoog Catherijne Beeld Raymond Rutting

Op de nieuwe Paardenveldbrug staan oude mannen naar het water te kijken. Hun blik is gelukzalig. 'Ik ben dik tevreden dat het water weer terug is in de singel', zegt Karel (77).

Elke dag komt Karel even kijken. De Utrechter, die nu in Leidsche Rijn woont, was een van de stadsbewoners die in de jaren zestig hebben geprotesteerd tegen het dempen van de Daalsesingel en de Catharijnesingel, bij de bouw van het winkelcentrum Hoog Catharijne. Tevergeefs. In 1971 werd de singel in het Utrechtse stadshart tussen de Mariaplaats en de Weerdsluis dichtgegooid om plaats te maken voor een brede autoweg dwars door de stad.

Even was Utrecht door deze stedebouwkundige ingrepen helemaal bij de tijd, met een modern, groot overdekt winkelcentrum en een racebaan voor auto's ernaast. Maar al snel veranderden de opvattingen over de ideale stad. In de jaren tachtig groeide de twijfel of het wel verstandig was geweest het karaktervolle water in te ruilen voor een paar autobanen.

Fout uit het verleden

Met de grootschalige verbouwing van het stationsgebied van Utrecht die nu gaande is, kreeg de stad de kans de fout uit het verleden te herstellen. Eerst werd er nog gemopperd: hoeveel kost dat wel niet: eerst een singel dempen, en hem veertig jaar later weer opengraven? Maar nu in het eerste deel van de herstelde singel weer water stroomt, lijkt heel Utrecht enthousiast. 'Wat een wonder', zegt een jonge medewerkster van de Universiteit Utrecht die over de nieuwe brug naar het station rijdt. 'Ik zag wel een hoop bouwwerkzaamheden hier, maar ik wist niet dat dat tot zo'n prachtig resultaat zou leiden.'

De oudere Utrechters die het dempen hebben meegemaakt, halen ondertussen herinneringen op op de nieuw aangelegde brug. 'Weet je nog dat daar een markt was, richting het Paardenveld? Mijn vader heeft daar nog gestaan', zegt de een. 'De ander: ik zeg het niet vaak, maar dit heeft de gemeente Utrecht goed gedaan.' Karel: 'Ik hoop dat ik oud genoeg word om de voltooiing van de hele singel mee te maken.'

Want dat gaat nog tot na 2019 duren. In juni komend jaar gaat eerst het water stromen voor het nieuwe muziekpaleis TivoliVredenburg. Bezoekers van het muziekcentrum kunnen dan aan het water zitten. Zo moet aan de herstelde singel langzaamaan een levendig nieuw stadsgebied ontstaan met horeca, werven en winkels. Stapje voor stapje wordt de singel dan uitgebreid tot het Moreelse Park, in 2019. Dat kost bij elkaar 65 miljoen euro, inclusief de sloop van de weg en de aanleg van de bruggen. Voor de laatste 200 meter vanaf daar komt het stadsbestuur nog 9 miljoen euro tekort. De gemeente hoopt dat er tegen die tijd fondsen zijn gevonden om de klus af te maken.

Bouwput

Het centrum van Utrecht is al jaren een bouwput. Hoog Catharijne wordt ingrijpend verbouwd en uitgebreid. Het station wordt vernieuwd. Het oude muziekcentrum is gesloopt om plaats te maken voor een nieuw, veel groter gebouw dat vorig jaar is geopend. Voor het herstel van de oude singelstructuur in de stad werd in 2010 de Catharijnebak gesloten voor verkeer. Het asfalt en de palen waarop de weg steunde, zijn verwijderd om weer plaats te maken voor het water.

'Het gemis van het water leeft al heel lang in de stad, een lang gekoesterde wens gaat nu in vervulling', zegt wethouder Victor Everhardt (D66). Vele Utrechters kijken al jaren uit naar het moment dat er weer water door de Catharijnesingel stroomt. Het is een mijlpaal. De betonnen bak verandert in een mooie stadsgracht met wandelpromenade. De singel verbindt het oude, historische en het nieuwe centrum met elkaar.'

Over een deel van het water gaat de eigenaar van Hoog Catharijne nog een brede overkapping bouwen, die de twee delen van het winkelcentrum met elkaar gaat verbinden. Critici zijn bezorgd of daarmee de winst van dit deel van de singel niet weer grotendeels teniet wordt gedaan.

Maar nu overheerst de blijheid in een stad waarvan de inwoners zich al nauwelijks meer kunnen voorstellen dat de bouwput ooit verdwijnt. Vanavond is de feestelijke officiële opening van het eerste deel van de herstelde singel. 'Ik ben niet uitgenodigd', zegt een van de oudere heren op de brug. 'Maar ik kom wel op eigen gelegenheid naar dit water, met mijn eigen flesje drank. Dit is een feestje waard.'


Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden