Wat zijn de opties voor zonnepanelen?

Stel je hebt geen dak of je woont in de schaduw van woudreus of je hebt even geen geld: hoe moet het dan met je zonnepanelenambities? Geen paniek. Er zijn zat mogelijkheden.

Beeld Han Hoogerbrugge

Met alle bliksem, plensregen en hagel van de laatste dagen staat uw hoofd misschien meer naar het timmeren van een ark. Maar code oranje of niet, het oogstseizoen van de zonneboer breekt nu aan. Leuk voor de 300 duizend huishoudens met zonnepanelen op het dak, maar wat hebben de vele fotovoltaïsch gehandicapte Nederlanders daaraan - flatbewoners met bovenburen bijvoorbeeld, of huiseigenaren met schaduwovergoten daken?

Steeds meer initiatieven richten zich op personen die om wat voor reden dan ook geen zonnepanelen kunnen nemen. Joost Puite kocht eind vorig jaar in Haarlem een nieuwe eengezinswoning met een dak dat uitstekend geschikt is voor zonnepanelen. Er was alleen een probleempje: Puite was al zoveel geld kwijt aan de aanschaf en verbouwing van zijn huis dat er geen budget meer over bleef voor zonnepanelen.

De online marketeer baalde flink, totdat hij op zonnepanelendelen.nl stuitte, een crowdfundingsplatform voor zonne-energie. Investeerders kunnen daar tegen een rendement van 4 procent per jaar geld steken in collectieve zonne-energieprojecten, al voor 25 euro per belegging. Net als bij een obligatie krijgen de investeerders aan het eind van de looptijd hun geld weer terug.

Dankzij meer dan dertig investeerders van zonnepanelendelen.nl komen er nu voor 4.000 euro aan panelen op Puites woning te liggen. 'Ik betaal maandelijks 30 euro aan aflossing en rente, terwijl mijn energierekening tegelijkertijd met 40 euro omlaag is gegaan. Bij een bank had ik misschien ook wel het geld kunnen lenen voor de panelen, maar dit voelt toch iets sympathieker.'

Een ander voorbeeld is het vorige week gelanceerde powerpeers.nl, een online marktplaats voor duurzame, zelf opgewekte energie. Oprichter Lars Falch hield zich al vijftien jaar bezig met duurzame energie bij zijn werkgever Nuon en (sinds de overname) Vattenfall, maar tot zijn frustratie mistte hij een belangrijk ingrediënt om zijn eigen energievoorziening duurzamer te maken: zonnepanelen. 'Op mijn dak is maar weinig ruimte en bovendien staan er grote bomen voor die het licht blokkeren, dus het loonde totaal niet om panelen neer te leggen.'

Falch bedacht een list: wat als je bewoners zonder panelen kunt linken aan eigenaren van zonnepanelen? Onder de vleugels van de Zweedse energiereus Vattenfall ontwikkelde hij met zijn team de start-up Powerpeers, een marktplaats waar particuliere opwekkers en afnemers onderling energie kunnen delen. 'Als jij geen zonnepanelen hebt en je buurman wel, kun je via Powerpeers de overtollige energie krijgen die normaal gesproken anoniem in het net zou verdwijnen', legt Falch uit.

Het doet een beetje denken aan de collectieven van Vandebron, zij het dat zonneboeren hun extra opgewekte energie bij Powerpeers niet op jaarbasis verkopen, maar in realtime. 'We meten elke vijftien minuten wat er op het net is gezet. We weten zo precies hoeveel energie iemand heeft opgewekt en hoeveel hij normaal gesproken nodig heeft. We weten ook aan welke peers hij gelinkt is en hoeveel energie zij op datzelfde moment nodig hebben. Zo kunnen we een match tot stand brengen.'

Gebruikers kunnen op hun laptop precies zien van wie ze op dat moment energie afnemen. Falch wil op deze manier duurzame energie letterlijk een gezicht geven. 'Doordat de herkomst van energie herleidbaar is, proberen we duurzaamheid een stuk persoonlijker te maken.'

Beeld anp

Klanten kunnen een mandje samenstellen met vijf mensen van wie ze de zonne-energie willen gebruiken. Het mandje kan worden aangevuld met onder meer stroom van zonneparken en indien nodig - en dat is het zelden, zegt Falch - van windparken op zee.

Gebruikers kunnen niet alleen kiezen wiens zonnepanelen ze willen gebruiken, maar ook welke alternatieve bronnen ze willen aanboren - de windmolen van Lolle en Titia uit Tjerkwerd bijvoorbeeld, of het zonnepark van Tweede Exloërmond. Binnenkort gaat Powerpeers ook enkele Nederlandse waterkrachtcentrales aanbieden als alternatieve bronnen van energie.

Maar ook met alleen particuliere zonnepanelen komt het platform al een heel eind in het vervullen van de behoeften van de gebruikers. 'De zomer is nog niet begonnen, maar in mei en juni waren er dagen dat via Powerpeers een kwart of meer van de totale energie werd opgewekt en herverdeeld via de eigen zonnepaneeltjes van gebruikers.' Hoe meer opwekkers van zonne-energie hun diensten aanbieden via Powerpeers, des te groter zal dit aandeel groeien.

Beeld anp

Gebruikers betalen Falch & co 6,99 euro vergoeding per maand voor de dienstverlening, los van de kosten die ze maken voor hun energieverbruik. Zonnepaneeleigenaren krijgen daarnaast een terugleververgoeding van 11 cent per kilowattuur voor hun extra opgewekte energie. Falch hoopt de 'opwekkers' in de toekomst nog wat meer te kunnen bieden.

Falch beschouwt Powerpeers als een manier om de overgang naar duurzame energie in Nederland te versnellen. Joost Puite ziet zo'n rol voor zonnepanelendelen.nl. 'Voor een duurzamere wereld moeten we niet wachten tot de overheid eindelijk iets doet, het zal toch vanuit particulieren moeten komen.'

Vragen over milieuvriendelijk gedrag of tips voor deze rubriek?
Mail naar groen@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.