Vijf vragen

Wat zes oud-topambtenaren tegen Demmink hebben

Dit weekend was er alweer nieuws over de voormalige secretaris-generaal Joris Demmink, die al jaren wordt achtervolgd door verhalen over kindermisbruik. Zes oud-gevangenisdirecteuren hebben aangifte gedaan tegen minister Opstelten van Veiligheid en Justitie. Wat hebben deze oud-topambtenaren met Demmink te maken?

Minister Opstelten reageert in januari van dit jaar op de zaak-Demmink. Beeld anp

Wat is er aan de hand?
Nadat verschillende getuigen dit voorjaar in een civiele procedure voor de rechtbank hadden verklaard dat Demmink onderwerp is geweest van politie-onderzoek - iets wat het ministerie altijd had ontkend - zei Opstelten: 'Het was niks, het is niks en het wordt niks.' Dat schoot de zes oud-directeuren in het verkeerde keelgat. Met de aangifte tegen dit 'ambtsmisdrijf' hopen ze de zaak 'onder de aandacht van het publiek te houden', aldus Jos Poelmann, voormalig bestuursvoorzitter van een tbs-instelling vandaag in het AD. De aangifte is ook naar de Tweede Kamer gestuurd in de hoop dat die de procureur-generaal van de Hoge Raad zal vragen om onderzoek te doen tegen Opstelten. De kans dat dat gebeurt is klein.

Wat hebben deze oud-topambtenaren te maken met Demmink?
Twee van de voormalige gevangenisdirecteuren, Bart Molenkamp en Jacques van Huet, zochten medio 2013 de publiciteit toen ze bij een notaris een verklaring over Demmink lieten vastleggen. Volgens hen zou een medewerkster van Justitie tijdens een dienstreis in 1992 hebben gezegd dat zij 'via de telefoon jonge jongens' voor Demmink moest regelen. Zelf ontkende ze dat en deed ze aangifte wegens smaad tegen de ex-directeuren. Ook anderen die aan de reis deelnamen konden zich de uitspraak niet herinneren. Molenkamp en Van Huet hielden echter voet bij stuk. Dit voorjaar herhaalden zij onder ede hun verklaring in de civiele procedure. Die was begonnen door stichting de Roestige Spijker, met als doel de 'waarheid over Joris Demmink' boven tafel te krijgen. In 2004 had Van Huet een arbeidsconflict met toenmalig minister Donner, nadat de gevangenisdirecteur onder meer kritiek had geuit op het plan twee gedetineerden in één cel te plaatsen.

En de anderen?
Oud-directeur Jos Poelmann zegt vandaag in het AD dat de verklaringen van Molenkamp en Van Huet hem ervan hebben overtuigd dat er iets niet in de haak is. 'Ik ken die twee directeuren als zeer integere, niets uit hun duim zuigende types. Voor mij was duidelijk dat ze niet zaten te liegen.' Volgens Molenkamp had de aangiftegroep nog veel groter kunnen zijn. 'Het gevoel over Demmink bestaat in ruimere kring.'

Horen we hier nog iets van?
Later dit jaar volgt de rechtszaak van Demmink zelf tegen het AD. De krant meldde eind 2012 prominent dat Demmink in de jaren tachtig contact had met Haagse jongenspooiers en moest dat bekopen met een rechtszaak. De Roestige Spijker ventileerde eerder het plan zich bij deze zaak aan te sluiten, in de hoop een openbaar getuigenverhoor af te dwingen. Daarnaast onderzoekt het OM momenteel of er een zaak komt tegen Demmink. In 2008 deden twee Turkse jongens aangifte tegen hem. Het OM besloot hem niet te vervolgen. Ook in eerdere onderzoeken, onder meer van de AIVD, kwam geen bewijs boven water. Eind 2013 dwongen de jongens via een artikel 12-procedure alsnog vervolging af. Sindsdien is Demmink officieel verdachte; eind dit jaar wordt duidelijk of er een proces komt.

Wat is de reactie van Demmink?
De voormalige secretaris-generaal heeft tot nu toe niet gereageerd op de aantijgingen. Tegen een goede vriend die hij overhield aan zijn gymnasiumtijd heeft hij eens gezegd: 'Ik heb te maken met mensen die denken dat de wereld vierkant is. En die dat blijven denken, ook al is aangetoond dat de wereld rond is.' Bij zijn aantreden als secretaris-generaal, in 2002, liet minister Donner de veiligheidsdienst onderzoeken wat er waar is van de geruchten over pedofilie. 'Geen spoor van rook, laat staan vuur', is de conclusie. Opeenvolgende ministers hebben altijd gezegd in de onschuld van Demmink te geloven. Ook nu laat Opstelten weten de aangifte met vertrouwen tegemoet te zien.

Harro Knijff (L), advocaat van Joris Demmink, en advocaat Matthijs Kaaks, voorzitter Robert Rubinstein en secretaris Ben Ottens van stichting de Roestige Spijker (vlnr) voorafgaand aan de civiele rechtszaak. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.