Wat weten we straks over de Eerste Kamer?

AMSTERDAM - Provinciale Statenverkiezingen dus, maar meer dan ooit domineerde 'de Eerste Kamer' de debatten en campagnes.

Lijsttrekkers voor de Eerste Kamer tijdens het verkiezingsdebat in de Eerste Kamer van halverwege februari. Beeld anp
Lijsttrekkers voor de Eerste Kamer tijdens het verkiezingsdebat in de Eerste Kamer van halverwege februari.Beeld anp

Dat klinkt logisch, want het kabinet heeft een meerderheid in de Eerste Kamer nodig om er min of meer zeker van te zijn dat wetsvoorstellen ook daar worden aangenomen.

Maar als we de peilingen geloven (en laten we dat, bij gebrek aan uitslagen, nu even doen), gaat het er om hangen of er daar wel of geen meerderheid voor regeringspartijen CDA en VVD en gedoogpartner PVV komt. In theorie, want de Eerste Kamerleden worden pas in mei gekozen, door de vandaag gekozen Statenleden.

Stel: je bent Statenlid voor de PvdA. Dan stem je voor de Eerste Kamer op een kandidaat van de PvdA. Klinkt logisch.

Berekening

Maar: op basis van de uitslag van vanavond (dus in de provincie), worden er berekeningen gemaakt over hoe veel zetels welke partij in de Eerste Kamer krijgt als iedereen op zijn of haar eigen partij stemt. Dan kan het gebeuren dat, laten we zeggen, GroenLinks uitkomt op 5,4 zetels en de PvdA op 9,2. Dat wordt bij beide partijen afgerond naar beneden, dus 5 zetels voor GroenLinks en 9 voor de PvdA.

Op elkaar stemmen

Het kan handig zijn voor de beide partijen, die allebei graag een meerderheid willen voor de linkse oppositie in de Eerste Kamer, om op elkaar te stemmen. Dat wil in dit geval zeggen: een deel van de PvdA'ers stemt op GroenLinks, waardoor die partij afgerond 6 zetels haalt, en de PvdA nog altijd 9. Een zetel winst voor de oppositie, dus.

Hetzelfde geldt overigens voor de coalitiepartijen: die zullen na vanavond flink gaan lobbyen voor extra stemmen bij (bijvoorbeeld) lokale provinciale partijen.

Stemwaarde

En om het nog ingewikkelder te maken: een stem van een Statenlid in de ene provincie heeft een grotere waarde dan de stem van een Statenlid in een andere provincie. Dat is de zogenoemde stemwaarde.

Daarom: bij een nek-aan-nekrace tussen meerdere partijen kunnen we vanavond nog geen conclusie trekken over of de regering een meerderheid krijgt in de Eerste Kamer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden