Bellen met Frank Hendrickx

Wat we vandaag kunnen verwachten tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen

Woensdag verdedigt minister Hoekstra zijn Prinsjesdagplannen in de Tweede Kamer. PvdA-leider Asscher dreigde gisteren in de Volkskrant om tegen de financiële voorstellen te stemmen als het kabinet geen extra geld uittrekt voor het onderwijs. Hoe kansrijk is Asschers strategie? We bellen met politiek redacteur Frank Hendrickx. 

Lodewijk Asscher (PvdA) tijdens de tweede dag van de Algemene Politieke Beschouwingen. Beeld ANP

Vandaag zijn de Algemene Financiële Beschouwingen, moet minister Hoekstra een zwaar debat verwachten?

‘Hoekstra zal wel kritiek vanuit de oppositie krijgen, maar belangrijk voor hem is wel dat GroenLinks heeft toegezegd voor het belastingplan te stemmen. Dat is een opsteker voor het kabinet. Het belastingplan is het allerbelangrijkste onderdeel van de kabinetsvoornemens. Voor het debat begint heeft de coalitie de meerderheid al binnen.’

PvdA-leider Asscher dreigde gisteren tegen te stemmen. Welke offers verwacht hij van het kabinet?

‘Dat is op te delen in twee delen. Ten eerste wil Asscher dat het kabinet meer geld uittrekt om het lerarentekort aan te pakken. Maar dat gaat om de onderwijsbegroting en het definitieve besluit daarover neemt het kabinet waarschijnlijk niet bij de Algemene Financiële Beschouwingen. Ook omdat er nog cao-onderhandelingen lopen. GroenLinks verwacht ook meer geld voor leraren, maar tot dusver wil het kabinet alleen incidenteel extra investeren. Voor een groot deel van de oppositie is dat niet genoeg.

‘Vandaag gaat het vooral over de andere eisen van Asscher. Zijn belangrijkste is het verlagen van de verhuurdersheffing, in de hoop dat er ruimte ontstaat voor goedkope huurwoningen.

‘Verder wil de PvdA dat de zogeheten ouderenkorting, een belastingkorting voor na de AOW-leeftijd, omhoog gaat. Volgens Asscher hoeft het kabinet de winstbelasting niet te verlagen, maar dat is voor minister Hoekstra geen optie.’

Hoe groot acht je de kans dat het kabinet zwicht voor het sociaal-democratische eisenpakket?

‘Het kabinet weet dat er met GroenLinks een meerderheid is voor het belastingplan, dus de politieke druk is van de ketel. Hoekstra zal dus niet tornen aan de verhuurdersheffing en de ouderenkorting. Wel liggen er kansen bij de onderwijsbegroting, maar daar wordt dus later over gedebatteerd.’

PvdA, GroenLinks en SP presenteerden een gezamenlijke ‘tegenbegroting’. Ondermijnt Klaver de linkse daadkracht niet door bij voorbaat te zeggen voor het belastingplan van het kabinet te stemmen?

‘Asscher is terughoudend om kritiek te uiten op Klaver, maar onder het oppervlakte voel je wel dat hij er niet blij mee is. Klaver verzwakt de onderhandelingspositie van de oppositie. Asscher hoopt dat Klaver tot inkeer komt, maar tot dusver lijkt dat niet te lukken en dat vinden ze binnen de PvdA ook verrassend. 

‘Het linkse front is eigenlijk doorbroken. Vroeger zeiden ze: verdeeldheid op links is een feest voor rechts, dus de nieuwe lijn van Klaver komt het kabinet in die zin zeker goed uit.’

Waarom kiest Klaver voor een andere koers?

‘Hij is tot de conclusie gekomen dat hij genoeg heeft van het strategische tegenstemmen en het parlement op te delen in een winnaar en verliezer. Klaver denkt meer te bereiken met een inhoudelijk debat. Maar vooralsnog komt het kabinet de oppositie zeer mager tegemoet, dus de vraag is hoe kansrijk Klavers strategie is.

‘Het lijkt op een persoonlijke overweging van Jesse Klaver. Hij is klaar met in de pers dreigen om tegen te stemmen. Opmerkelijk, aangezien hij dat lang heeft gedaan en ook zo campagne heeft gevoerd.’

Asscher blijft wel zoeken naar de confrontatie met het kabinet. Komt dat door de nasleep van Rutte ll, waarbij de PvdA na regeringsdeelname 29 zetels verloor?

‘De PvdA is toen tot de conclusie gekomen dat ze de kiezer te weinig hebben getoond waar ze voor vechten. Nu proberen ze beter duidelijk te maken wat ze ‘binnenhalen’, dus dat speelt wel mee.’

Nog even over het boerenprotest van gisteren op het Malieveld. Hoe kijkt de Tweede Kamer daarop terug?

‘De boeren lieten duidelijk merken zich miskend te voelen door Den Haag. Dat signaal is hier goed doorgekomen. De vraag blijft wat het kabinet voor ze kan doen. Er is absoluut geen zicht op het einde van de stikstofcrisis.

‘Wat wel opvallend was: minister Schouten beloofde de veestapel niet te halveren, maar in de spreektekst op de website van het ministerie is het woord ‘gedwongen’ toegevoegd, terwijl ze dat woord op het Malieveld niet uitsprak.’

Kan het kabinet snel iets betekenen voor de boeren?

‘Voorlopig niet. Er geen politieke oplossing voor de stikstofcrisis. Maandag was er een intern overleg dat op een mislukking is uitgelopen. De zogeheten beslisnotitie die daaruit kwam, was zo vaag dat de coalitie Schouten opnieuw aan het werk heeft gezet.’

‘Dus waarschijnlijk komt er weer een uitstel. Dat baart de coalitie wel zorgen. Hoe langer het duurt, hoe groter de maatschappelijke onrust.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden