REPORTAGEINVLOED BN'ers

Wat voor invloed heeft #ikdoenietmeermee? ‘Ik ben 16, dus ik weet wat ik denk en vind’

Via de hashtag #ikdoenietmeermee roepen jonge artiesten en andere influencers hun vaak even jonge volgers op de coronaregels te negeren. Wat is de draagwijdte van hun boodschap? ‘Jongeren zijn prima in staat de relevantie van zo’n bericht te wegen.’

Arben Burgmans (rechts): ‘Ik ben 16, dus ik weet wat ik denk en vind.’Beeld Marcel van den Bergh

Famke Louise heeft een miljoen volgers op Instagram en Celian Vegers is er daar één van. Ook de 17-jarige student automotive heeft vragen over dat vermaledijde virus. Hoe het zo gevaarlijk kan zijn, terwijl ze zelf niemand kent die het heeft gehad. ‘Ik probeer afstand te houden tot oudere mensen, maar niet tot  leeftijdgenoten.’ 

Toch raakt Vegers niet opgewonden over de oproep van de zangeres om het volk te bevrijden van de overheidsmaatregelen. ‘Ik heb het gelezen’, zegt Vegers, ‘maar ik krijg door bekende mensen geen andere mening ofzo.’

Meedoen of niet meedoen, dat is de vraag. Stuk voor stuk zijn de jongeren op de Onderwijsboulevard, een straat met veel scholen in Den Bosch, bekend met #ikdoenietmeermee, de hashtag die maandagavond sociale media domineerde. Maar een verpletterende indruk heeft het betoog van onder meer hiphopper Bizzey, DJ Paul Elstak en zangeres Famke Louise bepaald niet achtergelaten. Sommige jongeren hebben hun eigen redenen om af en toe de anderhalve meter afstand tot elkaar uit het oog te verliezen. Maar de inconsistenties van het overheidsbeleid behoren duidelijk niet tot de belangrijkste afwegingen. Ook niet als hun muzikale favorieten die aankaarten en oproepen tot verzet.

Muhammed Soyugüzel: ‘Ik volg liever wat een minister erover zegt.’Beeld Marcel van den Bergh

Mediawijs

Logisch, vindt Mary Berkhout, directeur van Netwerk Mediawijsheid. Het netwerk zet zich onder meer in om jongeren bij te brengen hoe zij berichten op sociale media het beste kunnen interpreteren. Maar op dit vlak zijn jongeren mediawijs en prima in staat zelf de relevantie van een bericht te wegen. Vooral omdat ‘jongeren influencers niet volgen om achter waarheden te komen. Ze vinden hen boeiend om andere redenen, zoals muziek, grappen of een ander talent.’

‘Ik zag de hashtag voorbijkomen en heb er even naar gekeken. Maar ik heb niet het hele verhaal gelezen, ik ging lekker voetballen’, zegt de 24-jarige bouwkundestudent Muhammed Soyugüzel. ‘Als heel veel mensen het plaatsen, weet je dat het serieus is. Zeker omdat het om het virus gaat. Toch volg ik liever wat een minister erover zegt.’

Jens Bertens: ‘Van het virus komen we niet zomaar af.’ Beeld Marcel van den Bergh

‘Als ik naar mijn eigen vriendengroep kijk, denk ik dat we allemaal wel twee keer nadenken als we zoiets zien’, meent Jens Bertens (18, student mechatronica). ‘We hebben moeite met de manier waarop verruimingen en beperkingen elkaar afwisselen, maar we proberen zo veel mogelijk afstand te houden. Van het virus komen we niet zomaar af.’ 

Dus maakt hij zich zorgen over hoe de boodschap van de BN'ers overkomt bij jongere mensen als hijzelf. Maar ook Laura Landberg (15, ‘over acht dagen 16’) en Arben Burgmans (16), vijfdejaars gymnasiasten, zijn niet plotseling gestopt met meedoen’. Arben: ‘De maatschappelijke invloed van Bekende Nederlanders is kleiner dan ze denken. Ik ben 16, dus ik weet wat ik denk en vind.’

Kritisch burgerschap 

Jasper Rijk, lerarenopleider maatschappijleer bij Fontys Hogescholen, gelooft dat de huidige generatie ‘bewust is van mediakeuzes’. ‘Ze kijken kritisch naar wat ze meenemen en wat ze links laten liggen. Dat komt niet alleen door dat ene uurtje maatschappijleer per week, maar het is wel een van de onderdelen die we ze willen aanleren: kritisch burgerschap. Kritisch op hoe de maatschappij functioneert, maar niet tot het punt dat ze er niet meer aan willen deelnemen.’

Celian Velings: ‘De reacties waren heel grappig. Iedereen zo boos, zo veel mensen die haat gooien op iemand die gewoon haar mening geeft.’Beeld Marcel van den Bergh

Het probleem met uitspraken van invloedrijke mensen op Instagram is niet zozeer hoe jongeren erop reageren, zegt Berkhout van Netwerk Mediawijsheid, maar meer hoe ‘de traditionele media en oudere generaties’ hier tegenaan kijken. ‘Die missen het relativeringsvermogen dat jongere mensen op sociale media vaak wel hebben. Ze maken het veel groter dan nodig is.’ 

Verwondering en lol 

Want het gaat op Instagram vooral om de verwondering en de lol, niet zozeer om het aankaarten van maatschappelijke problemen. ‘Het is daarom twijfelachtig of je jezelf als influencer op deze manier populair maakt bij je achterban. Je wordt niet gevolgd vanwege dit soort berichten.’

Voor Celian Vegers trok niet zozeer het bericht van Famke Louise de aandacht. Het was eerder de repliek waar ze geamuseerd doorheen scrolde. ‘De reacties waren heel grappig. Iedereen zo boos, zo veel mensen die haat gooien op iemand die gewoon haar mening geeft. Dat vind ik wel leuk om te lezen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden