Wat Voldemort niet leerde van de Zilveren Vos

Na het schandaal bij JP Morgan zullen zakenbanken weer van gewone banken worden gescheiden.

Zilveren Vos lijkt meer op de naam van een opperhoofd van een indianenstam, maar hij was rond 1900 actief op de beurs van Wall Street. Hij heette James R. Keene en moest in opdracht van bankier John Pierpont Morgan enorme pakketten aandelen aan zichzelf verkopen.


Morgan was bezig de grote trusts te creëren die van de VS een economische wereldmacht maakten: US Steel van Andrew Carnegie, General Electric van Thomas Edison, AT&T van Alexander Bell en General Motors van William Durant. Zilveren Vos moest op voorwaarde dat hij Morgan niet aan speculatieve posities blootstelde, de indruk wekken dat voor al deze aandelen enorme belangstelling was.


JP Morgan was tussen 1880 en 1920 de machtigste bankier van de wereld. Vanuit zijn kantoor aan 23 Wall Street in New York redde hij voor president Cleveland de gouden standaard en plaatste de obligaties voor de financiering van de Eerste Wereldoorlog.


Nadat paus Pius X hem in 1905 in een audiëntie vroeg of hij niet het Vaticaan van financieel advies kon dienen, werd gezegd dat God in 4000 voor Christus de aarde had geschapen, maar dat JP Morgan die zou reorganiseren. In Londen konden toen bewijzen worden gekocht met het opschrift 'Vergunning om op deze aarde te mogen wonen', ondertekend met JP Morgan.


Na de crash van 1929 werd de House of Morgan als zondebok aangewezen. Er kwam een nieuwe wet tot stand - de Glass-Steagall Act - waarbij de zakenbanken van het grote geld werden gescheiden van de retailbanken van de kleine man. De House of Morgan viel uiteen in de retailbank JP Morgan en de zakenbanken Morgan Stanley in New York en Morgan Grenfell in Londen. De laatste kwam in 1990 in handen van Deutsche Bank. Morgan Stanley bleef in de schaduw van Goldman Sachs de favoriete zakenbank van de telecom- en computerbedrijven. Vorige week meldde juist deze bank 10 procent van de aandelen KPN te hebben gekocht.


Nadat in de liberaliseringsgolf van de jaren tachtig Glass-Steagall werd ontmanteld, begon ook JP Morgan zich weer als zakenbank te ontplooien. In 2000 volgde de fusie met Chase Manhattan tot de nieuwe gigant JP Morgan Chase. En de bank kreeg iets terug van de oude luister toen het vrijwel ongeschonden door de kredietcrisis kwam.


Nu is juist daar een handelaar opgedoken die 'Voldemort' of 'Hij-wiens-naam-niet-genoemd-mag-worden' blijkt te heten. Alleen heeft hij, in tegenstelling tot Zilveren Vos, miljardenverliezen geleden onder het mom posities te hebben afgedekt (gehedged). Na dit schandaal in een sector die geen schandalen meer kan hebben, zal Glass-Steagall weer worden opgetuigd.


Hopelijk nu niet alleen in de VS.


REAGEREN? P.DEWAARD@VOLKSKRANT.NL

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden