Wat te doen tegen een suïcidale piloot?

De crash van de Airbus van Germanwings is zeer waarschijnlijk opzettelijk veroorzaakt door de 27-jarige Duitse copiloot. Hij liet de gezagvoerder, die vermoedelijk even naar het toilet was, niet meer toe tot de cockpit. Kan de ene piloot de andere de toegang tot de cockpit ontzeggen?

De cockpit van een A350XWB-testvliegtuig. Beeld afp

Op basis van de cockpit voice recorder (CVR) is te reconstrueren hoe de ramp zich voltrok. Te horen is hoe de gezagvoerder de controle uit handen gaf en de cockpit verliet, vermoedelijk om even naar de wc te gaan.

Later is ook te horen hoe de gezagvoerder weer probeert binnen te komen. Copiloot Andreas Lubitz reageert echter niet op de smeekbedes van de andere vlieger. De deur blijft potdicht.

Sinds de aanslagen van 9/11 wordt de deur van de cockpit altijd afgesloten, ook als een van de piloten even naar de wc gaat, vertelt luchtvaartdeskundige Joris Melkert van de TU Delft. Zo kunnen kapers niet meer zo makkelijk het vliegtuig overnemen. 'En het werkt. Sindsdien hebben we nooit meer met kapers te maken gehad.'

Als een piloot of stewardess toegang wil moet hij 'aanbellen', aldus Melkert. De piloot in de cockpit kan de deur dan opendoen.

'Gaat de deur dan niet open, bijvoorbeeld omdat de piloot bewusteloos is geraakt, dan is er een noodprocedure. Door het intoetsen van een code gaat een zoemer af in de cockpit. Als de piloot in de cockpit dan nog niks doet, gaat de deur na 30 seconden vanzelf even open.'

De copiloot in gecrashte Airbus had uiteindelijk dus altijd toegang tot de cockpit? Nee, zegt Melkert. 'De piloot in de cockpit kan de noodprocedure overrulen als hij niet wil dat de deur opengaat. Dat vereist wel een bewuste actie.'

Dit systeem is ingevoerd omdat een gijzelnemer altijd onder bedreiging de toegangscode zou kunnen ontfutselen aan het cabinepersoneel.

Reddingswerkers bij Seyne-les-Alpes, vandaag. Beeld epa

Crash Germanwings-toestel

Lees in dit dossier alle verhalen over de fatale crash waarbij 150 mensen om het leven kwamen. En wat zou de oorzaak kunnen zijn van de crash van de Airbus A320? Lees het hier. 'Bij een Airbus heeft de computer in principe het laatste woord.'

Zelfmoord

De keerzijde van het systeem, dat een piloot die kwaad in de zin heeft zijn collega buiten de cockpit kan houden, is nu bewaarheid geworden. 'Dit geeft veel stof tot nadenken', aldus Melkert.

Een makkelijke oplossing is er niet. 'Ik hoorde iemand al roepen dat als de piloot naar de wc moet, een stewardess zijn plaats moet innemen. Maar of dat iets oplost? Een frêle stewardess sla je zo knock-out.'

Wellicht dat voor piloten die de cockpit in willen een iriscan kan worden verreist, maar ook dat is kapingsgevoelig. Een andere mogelijkheid is om piloten regelmatig psychisch te testen. Dat is volgens Melkert ook niet dé oplossing. 'Vandaag kan iemand een test doorkomen, maar als morgen zijn vriendin ervandoor gaat, kan hij ook doorslaan.'

Volgens Melkert is het waarschijnlijk niet de eerste keer dat een piloot moedwillig een vliegtuig liet crashen. 'Het vermoeden is dat de MH370 (het toestel dat vorig jaar tussen Kuala Lumpur en Beijing op mysterieuze wijze van de radar verdween, red.) ook op die manier ten onder is gegaan.'

Beeld getty
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden