Wat te doen bij nachtelijk nieuws?

De week van hoofdredacteur Philippe Remarque.

Beeld de Volkskrant

Nachtbrakers

Er ligt ongeveer zeven uur tussen het moment dat wij op de redactie de laatste pagina zetten en de plof van de papieren krant op de mat bij de lezers. Sommige belangrijke gebeurtenissen vinden helaas binnen die zeven uur plaats, zoals de uitschakeling van Bin Laden. Of de nieuwe Amerikaanse president, elke vier jaar. En deze week de Brexit: het verrassende nieuws kwam in de loop van de nacht. Correspondent Patrick van IJzendoorn deed 's nachts live verslag op onze site en app.

Volgens mij slapen ze niet veel daar in Londen, want ook de 77-jarige presentator van de BBC zat er nog steeds toen ik 's ochtends wakker werd met het Brexit-nieuws, met dezelfde bizarre das: David Dimbleby. Volgens Patrick de 'grote held van de avond', want deze nestor van de publieke omroep presenteerde in 1975 ook al het Britse referendum over lidmaatschap van de EEG. 's Ochtends vroeg had Patrick meteen zijn analyse online: 'Britse onderklasse rekent af met gevestigde orde.' So far, so good. Maar dat lost het probleem van de papieren krant niet op. De lezers sloegen die vrijdagochtend open terwijl ze de uitslag al kenden. Maar wij kenden bij het maken van die krant de uitslag niet. Wat te doen?

President Dewey, premier Peres

Je kunt kiezen voor de bijna-kop. Ik herinner me als Amerika-correspondent bij de verkiezing van Obama een opening krant te hebben geschreven met de richting van de exit polls. Uit het archief haalde ik deze kop: 'Obama op voorsprong' en deze lead: 'CHICAGO Barack Obama stond dinsdagavond op het punt van een historische doorbraak als de eerste zwarte president van de Verenigde Staten. In swing state Florida nam Obama een flinke voorsprong.' Enzovoorts. Heel onbevredigend om dat soort slagen om de arm 's ochtends te lezen als Obama al gekozen is. Dus maar kiezen voor de harde gok?

Dat was donderdagavond verleidelijk. Er was een exit poll die 'remain' zei, Farage speculeerde op verlies. De avondchef, Harmen Bockma in dit geval, wordt natuurlijk zenuwachtig van zoiets. Je wilt toch de krant openen met groot nieuws. Maar in de voorpaginavergadering was die dag al even gerefereerd aan de beroemde blunder van The Chicago Daily Tribune. Die zette in 1948 groot 'Dewey defeats Truman' op de voorpagina (u kent de foto van Truman, net gekozen, die de krant triomfantelijk omhooghoudt). Als beginnend buitenlandredacteur wilde ik ook eens voortvarend aan de slag in de avond met Shimon Peres, praktisch de nieuwe premier van Israel. Een ervaren collega weerhield me. Later in de nacht won Netanyahu toch nog. Het AD gokte wel en had de volgende ochtend Peres' overwinning op de voorpagina, inclusief een instant-commentaar 'Winst voor de vrede'. Dat soort lessen blijft je bij.

Bij ons overheerste voorzichtigheid. Om 23.12 uur mailde chef buitenland Alex Burghoorn rond:

Dag Harmen en anderen,

De YouGov poll lijkt me niet iets om op te varen in de krant van morgen. Met 52 tegen 48 is het te dicht bij elkaar. Het wordt een spannende nacht!

Groet!

Alex

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

De voorpagina van 5 november 2008. Beeld de Volkskrant
Beeld Bettmann Archive

Vouwpagina

Op onze voorpagina stond gisteren dus slechts in de balk de kop 'De Britten hebben gekozen', met royale verwijzing naar uitslagen, nieuws en analyse op de website. Maar let op wat tekenaar Bas van der Schot, pagina 2-columnist Sheila Sitalsing en Europa correspondent Arie Elshout (op reportage in Manchester) deden. Hun stukken en tekening waren sterk én gingen over de Brexit, én je kon ze prima lezen bij beide uitslagen. Dat is nog best moeilijk. Voor in de krant maakten we het onszelf makkelijker met een jolige erkenning van de papieren traagheid: twee gelijkvormige verhalen van Fokke Obbema, één voor een remain-uitslag, een ander voor Brexit.

Artdirector Sandra Zuiderduijn en eindredacteur Peter de Greef kwamen op het speelse idee er een omvouwpagina van te maken. Omdat remain het meest waarschijnlijk leek, stond die op de linkerhelft van pagina 3. Werd het Brexit, dan moest de lezer de pagina omvouwen en viel het juiste stuk (de eerste kolommen van pagina 4) overhet verkeerde heen. 'Het was de ideale uitslag' zei Sandra de volgende dag. Maar daar bedoelde ze slechts mee dat de lezers nu ook echt moesten vouwen.

Reageren?

Beeld Bas van der Schot
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden