Wat strenger graag

Wat is er beter dan een leraar die wat harder op tafel slaat?

Er zijn ouders die ervan dromen: hun kind, ook de puber, fulltime onder de pannen. ’s Ochtends vroeg een klassikaal ontbijtje, ’s middags een warme lunch. Na schooltijd sport- en muziekclubjes, groepsgewijs museum- en bibliotheekbezoek of uitjes naar bos en strand. Bijles en huiswerkbegeleiding voor wie dat nodig heeft. Dit alles onder deskundige begeleiding, dat spreekt.

Heerlijk. Beide ouders kunnen de hele week draven voor de baas, zoals het kabinet dat graag zag voordat de kredietcrisis toesloeg. Ze zijn dan verlost van het gerace tussen school en naschoolse activiteiten en de slecht aansluitende werk- en schooltijden. Nooit meer het gezeur van ‘Heb je je huiswerk al af?’.

Vakanties

Ze hoeven hun kinderen eigenlijk alleen nog naar bed te sturen, achter hun computer vandaan te sleuren en te zorgen dat ze heelhuids thuiskomen na het uitgaan – wat vaak al niet meevalt. En dan zijn er natuurlijk nog de vakanties. Gelukkig hebben de meeste bestemmingen kidsclubs en zijn er leuke, leerzame zomerkampen.

Pubers

Hoe leuk het voor kinderen is om, van babytijd tot eindexamen, fulltime in instituties te verkeren, altijd gezellig in een groepje, is een andere vraag. Je krijgt bijna niet meer kans om je stierlijk te vervelen, te ruziën met broers en zussen en om je schoolwerk gevaarlijk te laten verslonzen. Pubers zitten liever thuis na een lange schooldag, om te chillen op de bank; de meeste moeders ook trouwens.

Als het op school dreigt mis te gaan, kopen ouders snel hulp in, althans zij die het kunnen betalen: bijles wiskunde à € 25 per uur, huiswerkbegeleiding à € 400 per maand, inclusief thee en koekjes.

Bijspijkerklas

Maar dan weet je ook bijna zeker dat je huiswerkhatende puber overgaat. Hoogopgeleide ouders hebben er veel voor over om hun kind niet te zien afglijden naar een lager schooltype; 10 procent van de middelbare scholieren bezoekt zo’n bijspijkerklas.

Voor kinderen in achterstandswijken, die zich in hun vrije tijd maar vervelen, is er de weekendschool. Een geweldig idee van Heleen Terwijn, dat in veel steden navolging kreeg. Kinderen gaan vrijwillig naar deze school zonder overheidssteun, en krijgen daar les van enthousiaste vrijwilligers, zoals een echte piloot, een sterrenkundige of een rechter – beroepen die voor de meeste vmbo’ers niet zijn weggelegd. Zo houden deze kinderen hun dromen levend.

Te weinig

Het succes van de weekendschool, de huiswerkklassen en de zomerkampen deed bij de Onderwijsraad het idee ontstaan dat onze middelbare scholieren, die het langst in de schoolbanken zitten van alle Europeaantjes, eigenlijk nog te weinig tijd op school doorbrengen.

‘Het zijn allemaal tekenen die erop wijzen dat 1.040 uur niet genoeg is’, zei voorzitter Fons van Wieringen vorige week. Zijn raad ziet graag dat de overheid ook nuttige buitenschoolse activiteiten bekostigt.

Vreemde conclusie. De aantrekkingskracht en het succes van de buitenschoolse educatie zijn inderdaad onmiskenbare tekenen – dat er iets schort aan het reguliere onderwijs. Dat wordt in een lachspiegel gezet: kijk, het kan heus wel!

Onvoldoende

De Onderwijsraad heeft gelijk als hij zich zorgen maakt over de onvoldoende financiering van het voortgezet onderwijs; onvoldoende om leraren een doenlijke en leerlingen een zinvolle weektaak te garanderen.

Maar met het aantal uren heeft dat niets te maken. De landen met de beste onderwijsopbrengsten kennen geen ellenlange schooldagen: in Finland, Europees koploper, zitten kinderen 730 uur per jaar op school, 8 uur per week minder dan bij ons. Leraren hebben er een kleinere lestaak en het leraarschap, waarvoor scherp wordt geselecteerd, is een gewild beroep. Kennelijk gaat het uitsluitend om kwaliteit: interessante lessen van bevoegde, hooggekwalificeerde docenten.

Verdwijnen

Zodra de huiswerkklas tot het reguliere schoolprogramma behoort, zal het effect ervan verdwijnen. De doorsnee huiswerkklasbezoeker heeft geen moeite met de lesstof, maar vertikt het om zich in te spannen. Vorige week schreef de 17-jarige Tjeerd Posthuma een onthullend stukje in nrc-next.

Hij gaf leraren tips om hun autoriteit te herwinnen. Graag was deze leerling uit vwo-6 vaker de klas uitgestuurd, als hij zijn huiswerk niet af had of zijn werkstuk niet inleverde. ‘Leer met de hand op tafel te slaan’, adviseert hij softe leraren. Ook mijn eigen dochter (21), ooit een superieure smoezenbedenkster en internetdievegge, zegt nu: het had best wat strenger gemogen, thuis en op school.

Blauw betalen

Kinderen weten dat hun ouders zich blauw betalen aan huiswerkklas en bijles en gaan uit schuldgevoel daarover eindelijk eens aan het werk. Bij de huiswerkleraar komen ze niet weg met hun gebruikelijke smoesjes; ouders eisen die strengheid van de huiswerkschool. Een gewone docent kan zijn probleemgevallen niet afschuiven op zijn collega van de huiswerkklas en die zal op zijn beurt al te toegeeflijke collega’s niet willen afvallen.

Laten we om te beginnen eens zorgen dat alle lessen die Nederlandse leerlingen krijgen, hoogwaardige lessen zijn, het financieren ruimschoots waard. Dan maar wat minder les. Een school is geen pubercrèche.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden