Wat nou natuur

Waarom zou er nog meer boerenland moeten verdwijnen? Het offensief van Agrarisch Nederland tegen de Ecologische Hoofdstructuur heeft alles te maken met geld en onkunde, aldus de ecoloog....

In de door drieletterwoorden gedomineerde discussie over de inrichting van ons land komt het nu aan op NBV, vindt Tammo Beishuizen. NBV staat voor ‘Nuchter Boeren Verstand’. Daar zou LNV eens naar moeten luisteren. Als het om de EHS gaat. Vindt althans Tammo Beishuizen van LTO.

De Land- en Tuinbouw Organisatie (LTO), belangenbehartiger van agrarisch Nederland, vindt dat het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) duidelijk moet maken hoeveel de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) tot dusverre heeft gekost. En hoeveel geld er nog tot 2018 in de EHS wordt gepompt.

‘Het ministerie zegt dat niet in beeld te kunnen brengen’, weet Beishuizen. Dat ergert hem. Zijn eigen organisatie durft wel cijfers te noemen. ‘Voor de EHS moet nu nog bijna 40 duizend hectare agrarische grond worden aangekocht. Met de huidige landbouwprijzen gaat dat tussen de twee en vier miljard kosten.’

Dat is veel geld om bijvoorbeeld een egeltje ongestoord van Vlissingen naar Groningen te kunnen laten lopen, vindt LTO. ‘Want dat is de grondgedachte achter de EHS.’

In zijn kritiek heeft Beishuizen inmiddels een Haagse pleitbezorger gevonden en weer gaat het om een drieletterwoord. Geen partij die het zo voor de boeren opneemt als het CDA.

De Ecologische Hoofdstructuur is een netwerk van aaneengesloten natuurgebieden waarmee de daling van biodiversiteit een halt moet worden toegeroepen. Die gebieden natuur nemen de plaats in van agrarische grond. Dat de belangenbehartiger van agrarisch Nederland sinds enkele maanden een ‘offensief’ is begonnen tegen de EHS heeft alles te maken met de ‘toenemende voedselvraag’ en met geld. Als hun grond wordt opgekocht om bebouwd te worden, ontvangen boeren beduidend meer geld dan wanneer die grond een ‘groene’ bestemming krijgt.

Ook een ‘blauwe’ (water) bestemming voor landbouwgrond levert minder op. LTO bestookt de politiek met kritische vragen over de EHS omdat het volgens de organisatie de spuigaten uitloopt met het verdwijnen van boerenland. Beishuizen: ‘Want het blijft niet bij die EHS. Daarbuiten wordt steeds meer grond geclaimd.’

Volgens Beishuizen eist de overheid nog eens 70 duizend hectare agrarische grond op voor zogeheten ‘nieuwe natuur’, als compensatie voor bijvoorbeeld ontpolderingen, voor de Tweede Maasvlakte en voor bebouwing in stedelijk gebied. Als in een stedelijk gebied wordt bijgebouwd, móet elders meer groen komen en dat wordt gevonden door boeren uit te kopen, zegt Beishuizen.

LTO vindt het zo wel mooi geweest met de EHS, zegt Beishuizen. Het gaat boeren tegenwoordig veel beter dan pakweg tien jaar geleden, dus waarom moet er nog meer boerenland verdwijnen?, stelt hij de retorische vraag. Dan: ‘Het voedselargument. Onze gronden produceren veel. Nederland is ’s werelds genetische kraamkamer op het gebied van zaden en pootgoed. Wat wij inzaaien, komt overal van pas.’

De meeste boeren willen helemaal niet uitgekocht worden, verzekert Beishuizen, ‘een boer wil boeren’. Hij maakt zich vooral zorgen om boeren in de provincies Gelderland, Zeeland en Zuid-Holland. ‘Die drie provincies roepen dat het niet hard genoeg gaat met de Ecologische Hoofdstructuur en vinden dat er ‘massaal en actief’ onteigend moet worden.’

Wat Beishuizen vooral stoort, is dat boeren altijd als vijand van de natuur worden gezien. ‘Alsof zij de schuld zijn van de afname van de biodiversiteit.’ De LTO-voorman wijst er op dat de Ecologische Hoofdstructuur past in een schakel van Europese natuurgebieden. ‘Maar er heerst een groot misverstand: de EHS verplicht helemaal niet om landbouwgrond om te zetten in natuur.’

Wij zijn het landschap, zegt Beishuizen over ‘zijn’ boeren. De boer heeft het Nederlandse cultuurlandschap gemaakt. Waarom moet er ineens overal ruige natuur komen? ‘De burger snapt het ook niet. De burger heeft wat met boerenland. Waarom is zo’n programma als Boer Zoekt Vrouw zo populair? Daarbij: die schitterende natuurgebieden zijn vaak niet eens toegankelijk voor de mensen.’

Dat het kleine Nederland nu een enorm areaal aan natuurgebieden krijgt, vindt Beishuizen onbegrijpelijk. ‘Frankrijk heeft maar twee EHS-gebieden. Rara, waar? In het Centraal Massief natuurlijk. Daar woont helemaal niemand.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden