Wat moeten de Republikeinse kandidaten met Europa?

Vuistregel bij de caucus in Iowa is dat de Republikeinse genomineerde uit de eerste drie komt: Ted Cruz, senator uit Texas, Donald Trump, vastgoedmagnaat uit New York en Marco Rubio, senator uit Florida. Hoe kijken deze kandidaten naar Europa?

null Beeld afp
Beeld afp

De Europese Unie is erg goed in het bedenken van oplossingen voor andere continenten, maar strompelt op eigen continent van de ene crisis naar de andere. De eurocrisis veroorzaakt collectieve armoedeval; de asielcrisis publieke paniek. Republikeinen zien Europa als schrikbeeld: massa-immigratie, islamitische terreuraanslagen en hoge werkloosheid. Ze roepen om 'sterk Amerikaans leiderschap'.

Europese elites kijken neer op Trump, vinden Cruz een religieuze fanaat en kunnen zich wellicht het beste vinden in de sympathieke Rubio. De jonge senator, zoon van immigranten uit Cuba, heeft een optimistische uitstraling.

Cruz en Rubio zijn traditioneel conservatief. Ze denken in allianties, zoals de NAVO, en willen van Amerika weer leider van de 'westerse wereld' maken. Trump opereert volgens de regels van de New Yorkse vastgoedwereld. Hij denkt in 'deals', werkt met gut feeling en onderhandelt messcherp. Een Amerika onder Cruz, Trump of Rubio is assertief: 'America First'. Wat betekent hun wereldbeeld voor Europa?

1 Grotere spanningen in Europa. De visie van de Republikeinen is populairder in Midden- en Oost-Europa dan in West-Europa. Fransen, Nederlanders en Duitsers demonstreren doorgaans tegen een Republikeinse president. Polen, Slowaken en Hongaren verwelkomen hem als bondgenoot in hun contrarevolutie tegen 'bedreigingen van het Europees cultuurgoed'.

2 Legitimatie protestgevoel. Vooral de taal van Trump legitimeert het anti-establishment sentiment in West-Europa. Zijn troef in Amerika is verzet tegen illegale immigratie en vrijhandelsakkoorden. Dat verschilt weinig van het vocabulaire van Marine Le Pen of Geert Wilders. Voor moslims kondigt Trump een immigratiestop af. Indien Trump zou worden ingehuldigd tot president is dat vlak voor de Franse presidentsverkiezingen. Het Witte Huis maakt het referaat van Le Pen 'mainstream'.

3 Eurosceptisch. De EU is voor de drie Republikeinen een soort Madurodam. Ze vinden de Europese Unie een falende constructie met te veel bureaucratie. 'Brussel' is precies waar Republikeinen tegen zijn omdat dit het voorland dreigt te worden voor Amerika, met een grote overheid in Washington. Cruz, Trump of Rubio werken liever direct via Londen, Parijs en Berlijn.

4 Defensiekosten. Trump wil rekeningen sturen. Wie Amerikaanse bescherming wil, moet betalen. Dat geldt voor Europa, het Arabisch schiereiland, Zuid-Korea en Japan. Voor Europese Navo-landen kan de factuur behoorlijk oplopen. Dat gaat ten koste van sociale uitgaven en zet West-Europese verzorgingsstaten verder onder druk. Cruz en Rubio gedragen zich niet als deurwaarders, al kunnen zij thuis niet blijven verkopen dat de VS 73 procent van de defensiekosten in Navo-verband betalen.

5 Rusland. De drie verschillen in hun houding tegenover Rusland. De grootste loftrompet voor Trump schalde vanuit Moskou, van de Russische president Vladimir Poetin. Russen bewonderen Trump als superoligarch. De Russische droom van Poetin is 'op gelijke voet' zaken doen met Trump: een 'sdjelka' ('deal') over Syrië. Cruz en vooral Rubio zien Rusland als belangrijkste geostrategische opponent.

6 Pro-Israël. In het Midden-Oosten zijn alledrie pro-Israël. Ze zijn tegen het akkoord met Iran en zullen proberen verzet tegen Iran te organiseren in een defensiepact van soennitische landen, zoals Saoedi-Arabië, de Golfstaten en Egypte.

7 Klimaatsceptici. Europa ziet zich als 'kampioen mondiaal klimaatbeleid'. Alle drie Republikeinen vloeken in de klimaatkerk. Ze keuren de Keystone oliepijplijn van Canada naar Texas goed en maken van Amerika olie- en gasexporteur. De Amerikaanse minister van Energie en Klimaat spreekt op de Internationale Klimaatconferentie als klimaatscepticus. Europese diplomaten zullen gillen als magere varkens.

Vanuit Amerika komt een strakke 'anti-establishment wind'. Als Europa dit wil ondervangen, moet het voor de zomer de immigratiestroom ten minste onder controle hebben, leren denken in termen van hard power en realistischer onderhandelen. Knuffelpolitiek werkt niet bij Republikeinen; bij geen van de drie. Het is slechts een denkoefening, maar wie weet, zit een van de drie volgend jaar in het Witte Huis.

null Beeld afp
Beeld afp

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden