Wat moet een landelijke krant met lokale verkiezingen?

Ze stellen de krant voor onmogelijke keuzes

Over onmogelijke keuzes en het vermijden van landelijke kopstukken.

Terugkerend ritueel bij lokale verkiezingen: het gaat in 'de media' toch weer vooral over de landelijke politiek en politici. Terwijl de trend juist is dat zich steeds meer lokale partijen aandienen. Maar een lokale aanpak leidt al gauw óók tot kritiek: wat moet de lezer te Enschede met een reportage over de situatie in Delfzijl? Een haast onoplosbaar dilemma, tenzij lokale verkiezingen - zoals Annemarie Jorritsma onlangs opperde - niet meer op dezelfde dag gehouden worden en dus geen landelijk 'evenement' meer zijn. Zolang het daar niet van komt, blijft de eeuwige vraag: wat moet een landelijke krant met verkiezingen in 380 gemeenten, met elk eigen partijen, gezichten en kwesties?

Je doet het niet snel goed. Zo was een lezer verontwaardigd over de vijf en een kwart pagina's die de krant besteedde aan de Amsterdamse FvD-kandidaat Ramautarsing. 'Buiten proportie', vond de lezer, voor 'een kandidaat-raadslid (niet eens lijsttrekker) bij lokale verkiezingen, die een luidruchtige, maar tot nog toe niet bijzonder grote protestpartij vertegenwoordigt.' Hij vervolgde: 'Er is een rijke traditie dat nieuwe partijen, zeker bij lokale afdelingen, politieke avonturiers en andere malloten aantrekken. Dat is geen nieuws, en zeker geen landelijk nieuws.'

Dat laatste lijkt me te betwisten in het geval van zeer omstreden opvattingen, vanuit een partij die juist vanwege die opvattingen in de schijnwerpers staat, maar toegegeven: de aandacht was erg ruim.

Diezelfde lezer riep op aandacht te schenken aan een onderliggend, structureler probleem: de kwaliteit van lokale bestuurders en de moeite om goede te vinden. Stond al in de planning: in het kader van de verkiezing van 'het beste gemeenteraadslid' publiceerde de krant een artikel over die vraag. En er komt nog meer. De krant probeert te berichten met zowel lokale reportages als verhalen over (lokale) thema's die staan voor een landelijke ontwikkeling. Tot nu toe lukt het aardig de landelijke kopstukken, die elders toch opduiken, buiten de kolommen te houden.

Onder de lelijke noemer 'Gemeenten maken het verschil' (een anglicisme waartegen in deze krant eerder protest heeft geklonken) trekt de krant het land door om gemeenten te vergelijken. De uitersten worden tegen elkaar gezet: de muziekscholen van Venray en Etten-Leur, fietsroutes in Zwolle en Delft.

Daarnaast zijn er losse 'trendverhalen' over thema's die landelijk spelen (de versplintering werd geïllustreerd met een verhaal over Lelystad en Almelo waar respectievelijk 11 en 14 fracties bestaan), en doet de krant eigen onderzoek.

Al met al een heel pakket, waarmee overigens het eerder geschetste dilemma nog altijd niet de wereld uit is, maar dat kan ook niet. De aandacht voor de ene gemeente zal de lezer 200 kilometer verderop vermoedelijk minder interesseren. Daar staat tegenover, aldus de chef Verslaggeving, dat deze verkiezingen een welkome aanleiding zijn om het land in te trekken, voor verhalen die normaal de krant minder snel halen. De krant wordt soms een Randstedelijke of zelfs Amsterdamse blik verweten; daarvan is nu - het geval Ramautarsing ten spijt - amper sprake.

En Rotterdam dan? Verslaggever Rik Kuiper verblijft al weken in die stad voor een serie reportages. De keuze viel op Rotterdam omdat daar relevante thema's samenkomen die ook elders kunnen spelen: de deelname van de PVV, de strijd op 'rechts', de jacht op 'migrantenstemmen' door Denk en Nida, het verdwijnen van het midden, en meer.

Een interessante reeks. Maar, zo vroeg een lezer, als de krant z'n voelsprieten zo uitsteekt, hoe kan het dan dat niets was gemeld over het rumoer om het 'Linkse verbond' van PvdA, GroenLinks, SP en Nida? De ophef over een oude 'antisemitische' tweet van Nida sluimerde al weken op sociale media. Behalve in de zaterdagse column van Martin Sommer, kwam die niet aan de orde. Totdat het verbond 'ontplofte'.

De verslaggever wist van de commotie, maar zijn ambitie was juist 'zo veel mogelijk van 'het Stadhuis' weg te blijven'. De hete kwestie 'identiteit' wilde hij niet tot grootste thema van zijn verhalen bombarderen. Ook wilde hij zich niet laten leiden door rumoer op Twitter, waar elke dag wel #ophef is. Praktisch punt: hij had zijn handen al vol aan zijn reportages.

De chef Verslaggeving erkent het 'missen' van de Nida-rel. 'Dat is wellicht het nadeel van formattering met zo'n reeks.' De afspraak was dat zeer actuele kwesties apart zouden worden behandeld, buiten rubrieken of series. Maar ook de chef zag de Nida-rel als 'tot op zekere hoogte vooral een Twitter-rel'. 'Achteraf bezien hadden we er misschien een journalistieke pagina over moeten maken', zegt hij.

Dat was inderdaad beter geweest. Al had vast een lezer dat te veel gevonden. Lokale verkiezingen stellen een landelijke krant voor onmogelijke keuzes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.